Vũ Đức Khanh
Theo VNTB
Nếu Tô Lâm đến Bình Nhưỡng chỉ để “ghi điểm” trong thế giới các chế độ cộng sản, ông có thể sẽ mất nhiều hơn được.
Việc Tổng Bí thư Tô Lâm chính thức nhận lời mời thăm cấp Nhà nước tới Bình Nhưỡng từ ngày 9 đến 11/10, tham dự lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên, đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý — và cũng đầy rủi ro — trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Từ nhiều tuần qua, giới quan sát quốc tế đã đồn đoán về khả năng chuyến thăm này, sau khi Reuters dẫn lời hai quan chức Việt Nam tiết lộ “ngoại giao thăm dò” nhằm kiểm tra phản ứng dư luận.
Giờ đây, khi thông tin đã được xác nhận, câu hỏi đặt ra là: Tại sao Tô Lâm lại chọn Bình Nhưỡng — vào đúng thời điểm thế giới đang phân cực mạnh mẽ — để xuất hiện trên sân khấu quốc tế?
Một Màn Trình Diễn Mang Tính Toan Tính
Kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên không chỉ là sự kiện nội bộ. Đó là dịp để Kim Jong-un thể hiện sức mạnh và ý chí sinh tồn của chế độ giữa lúc Bình Nhưỡng ngày càng bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt quốc tế.
Cuộc duyệt binh hoành tráng sắp tới, theo truyền thống, là thông điệp gửi tới Washington, Seoul và Tokyo rằng Bắc Hàn vẫn nắm trong tay quyền lực răn đe, dù bị bao vây.
Sự có mặt của Tổng Bí thư Việt Nam — dù chỉ mang tính nghi thức — sẽ lập tức bị diễn giải theo nhiều chiều: là sự ủng hộ, hay ít nhất là hợp thức hóa một chế độ vốn bị xem là “ngoại lệ” trong trật tự quốc tế.
Trong khi đó, việc Vladimir Putin và Tập Cận Bình không tham dự, càng khiến chuyến đi của Tô Lâm nổi bật hơn, thậm chí có thể bị xem là “lấp chỗ trống” cho hai cường quốc kia.
Ngoại Giao Cân Bằng Hay Canh Bạc Chính Trị?
Trong suốt ba thập niên qua, Hà Nội đã xây dựng hình ảnh một quốc gia “độc lập, tự chủ và hội nhập”, vừa hợp tác chặt chẽ với Mỹ, Nhật, Hàn, vừa duy trì quan hệ truyền thống với Nga và Trung Quốc.
Nhưng lần này, chuyến đi Bình Nhưỡng khiến nhiều người nghi ngờ liệu Việt Nam có đang nghiêng hẳn về “câu lạc bộ cộng sản” trong bối cảnh thế giới chia rẽ sâu sắc.
Nhiều nhà quan sát cho rằng Tô Lâm có thể đang thử đóng vai trò trung gian — một kênh liên lạc gián tiếp giữa Triều Tiên và phương Tây, nhất là trong lúc chính quyền Trump đang đảo lộn trật tự quốc tế và tìm kiếm các “đột phá phi truyền thống”.
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy Bình Nhưỡng hiếm khi thay đổi lập trường thật sự. Mọi “ngoại giao con thoi” với Kim Jong-un đều kết thúc bằng việc ông ta tận dụng cơ hội để củng cố quyền lực trong nước, hơn là mở cửa ra bên ngoài. Vì vậy, nếu chuyến thăm của Việt Nam chỉ dừng lại ở nghi thức, thì lợi ích thu được là hạn chế, trong khi rủi ro về hình ảnh và vị thế ngoại giao lại rất lớn.
Cái Giá Của Biểu Tượng
Thời điểm chuyến đi lại càng khiến nó trở nên nhạy cảm. Chỉ vài tháng trước, Việt Nam còn đăng cai Diễn đàn Tương lai ASEAN, và đang chuẩn bị tổ chức các sự kiện quốc tế như UNCTAD và P4G, thể hiện cam kết mạnh mẽ với chủ nghĩa đa phương và phát triển bền vững. Một bức ảnh Tổng Bí thư Việt Nam đứng cạnh Kim Jong-un trong cuộc duyệt binh đầy vũ khí sẽ đối lập hoàn toàn với hình ảnh “đối tác có trách nhiệm” mà Hà Nội đang nỗ lực xây dựng. Nó có thể khiến các đối tác phương Tây — những nước đang đầu tư và hợp tác sâu với Việt Nam — phải đặt lại câu hỏi về định hướng chiến lược của Tô Lâm.
Đi Trên Dây Tử Thần
Với tư cách là tân Tổng Bí thư (từ tháng 8/2024) và đang phải đối mặt với khả năng tái cử tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Tô Lâm đang thử sức trên sợi dây tử thần: một bên là Trung Quốc và Nga, hai “đồng chí lớn” đang muốn lôi kéo Việt Nam trở lại quỹ đạo cũ; bên kia là Mỹ, Nhật, Hàn và châu Âu, những đối tác kỳ vọng Hà Nội sẽ duy trì hướng đi cải cách và hội nhập.
Nếu Tô Lâm đến Bình Nhưỡng chỉ để “ghi điểm” trong thế giới các chế độ cộng sản, ông có thể sẽ mất nhiều hơn được. Nhưng nếu ông sử dụng chuyến đi này như một thông điệp cân bằng — rằng Việt Nam sẵn sàng nói chuyện với tất cả, dù ở phía nào — thì đó là một bước đi táo bạo, dù đầy hiểm nguy. Dù bằng cách nào, chuyến đi Bình Nhưỡng sẽ là phép thử đầu tiên cho bản lĩnh và tầm nhìn đối ngoại của Tô Lâm trước Đại hội XIV. Và trong một thế giới đang rạn nứt, chỉ một bước sai có thể khiến Việt Nam đánh mất vị thế trung tâm mà nước này đã dày công xây dựng suốt nhiều thập niên qua.
___________________
Tham khảo:
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c04q3k0vn4yo
https://baochinhphu.vn/be-mac-dien-dan-tuong-lai-asean-lan-thu-2-102250226212611413.htm
TinHoaThinhĐon 