Thái Hóa Lộc

Theo VNTB

Chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa từ 0 giờ ngày 1-10 sau khi quốc hội không thông qua được vấn đề cung cấp ngân sách cho các hoạt động chính phủ. 

Sự kiện này vẫn thường diễn ra nhiều lần trong quá khứ, nhưng tác động của lần đóng cửa này đối với nhân viên liên bang có thể nghiêm trọng hơn…

Thời gian cho đến khi Quốc hội Mỹ hành động, một loạt các dịch vụ liên bang có thể bị tạm dừng hoặc gián đoạn do một số cơ quan ngừng tất cả chức năng không thiết yếu. Theo tờ Guardian, mối đe dọa đóng cửa chính phủ đã trở thành một đặc điểm trong các cuộc chiến ngân sách gần đây tại Quốc hội Mỹ trong bối cảnh chính trường chia rẽ sâu sắc. Một cuộc đối đầu vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã dẫn đến việc chính phủ Mỹ đóng cửa 34 ngày.

Nước Mỹ sau gần 7 năm lại lâm vào cảnh chính phủ đóng cửa – một thực tế không tránh khỏi và gần như không thể sớm chấm dứt, hy vọng về việc nhanh chóng chấm dứt tình trạng chính phủ Mỹ đóng cửa đã phai nhạt vào ngày 3-10, khi các nghị sĩ Dân chủ quyết không nhượng bộ.

Sau cuộc bỏ phiếu thất bại, các thượng nghị sĩ nhanh chóng rời Điện Capitol, không cho thấy dấu hiệu tiến triển thực sự nào trong việc chấm dứt tình trạng bế tắc tại Quốc hội. Thay vào đó, cả hai bên đều chuẩn bị cho một “cuộc chiến” đóng cửa chính phủ kéo dài, đẩy hàng trăm ngàn công chức liên bang vào tình trạng bất định, đe dọa tác động lan rộng đến nền kinh tế, đồng thời trao cho chính quyền Tổng thống Donald Trump cơ hội tái cấu trúc bộ máy liên bang.

Đảng Dân chủ đề nghị Quốc hội gia hạn các khoản phúc lợi y tế, trong khi Đảng Cộng hòa từ chối cam kết bất kỳ điều gì cho đến khi chính phủ được mở lại. Họ tìm cách buộc phe Dân chủ chấp nhận dự luật do Hạ viện thông qua, vốn chỉ mở lại chính phủ tạm thời, chủ yếu giữ nguyên mức chi tiêu hiện tại.

Mặc dù Đảng Cộng hòa kiểm soát Tòa Bạch Ốc và cả hai viện Quốc hội, chiến thuật “câu giờ” thường được sử dụng trong Thượng viện khiến dự luật tài trợ chính phủ phải đạt ít nhất 60 phiếu ủng hộ trong tổng số 100 nghị sĩ.

Điều đó mang đến cho phe Dân chủ cơ hội hiếm hoi để tận dụng 47 ghế của mình nhằm đổi lấy các nhượng bộ về chính sách. Họ đã chọn tập trung vào vấn đề y tế, xã hội và chủ trương của đàng Dân Chủ mục đích đây có thể là chìa khóa để giành lại quyền lực ở Washington.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ làm cho họ “phải trả giá đắt nhất có thể”. Ông gọi tình trạng gián đoạn tài trợ chính phủ là “một cơ hội chưa từng có” để cắt giảm sâu rộng các cơ quan liên bang và có thể sa thải công chức, thay vì chỉ cho nghỉ việc tạm thời như thông lệ. Từ sau thời điểm chính phủ Mỹ buộc phải đóng cửa bởi ngân sách chi tiêu trống rỗng, cả Đảng Dân chủ lẫn Đảng Cộng hòa cùng Tổng thống Donald Trump đều không biểu lộ ý định thương thảo với nhau để tìm kiếm và đồng nhất giải pháp khắc phục tình trạng đang xảy ra. Phía ông Donald Trump và Đảng Cộng hòa nhận định dịp chính phủ bị đóng cửa là cơ hội thuận lợi hiếm có để thúc đẩy chương trình đang theo đuổi của ông Donald Trump, đặc biệt là những chính sách khó lòng thực hiện thành công trong điều kiện chính phủ không bị đóng cửa. Tóm lại, hai chính đảng mục đích hoàn toàn trái ngược nhau khi Đảng Dân chủ muốn được tăng chi tiêu, còn Đảng Cộng hòa đề xuất cắt giảm chi phí một cách “hợp lý”.

Mọi đợt đóng cửa, bất kể kéo dài bao lâu, đều có thể để lại những tác động sâu rộng đối với nền kinh tế Mỹ.

Khoảng 800.000 nhân viên liên bang có nguy cơ bị ảnh hưởng, nhưng so với 160 triệu lao động trên toàn nước Mỹ, con số này cũng không quá đáng kể.

Hãng Ernst & Young dự báo mỗi tuần chính phủ đóng cửa sẽ gây thiệt hại khoảng 7 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ. Bên cạnh đó, đóng cửa một phần cũng đồng nghĩa với việc nhiều bộ, ngành và chương trình liên bang phải tạm ngừng hoặc hạn chế hoạt động, tác động trực tiếp đến hàng triệu người dân trong nhiều lĩnh vực đời sống.

Về quân đội, trợ cấp cho cựu chiến binh và hoạt động quân sự vẫn được duy trì, nhưng lương của quân nhân và nhân viên dân sự sẽ bị trì hoãn. Quân nhân tại ngũ và lực lượng dự bị tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu, như ứng phó thảm họa hoặc đảm bảo an ninh quốc gia. Một số thành viên Vệ binh Quốc gia có thể được cho nghỉ phép nếu không thực hiện nhiệm vụ quan trọng.

Về an sinh xã hội và y tế, trợ cấp An sinh Xã hội tiếp tục chi trả, nhưng việc thiếu hụt nhân sự có thể làm chậm trễ quá trình xử lý hồ sơ mới. Các hoạt động thiết yếu như ứng phó đại dịch, cúm, bão và nghiên cứu lâm sàng vẫn được duy trì, nhưng hợp đồng nghiên cứu và tài trợ bên ngoài sẽ bị tạm dừng.

Về giáo dục, Bộ Giáo dục tiếp tục giải ngân hỗ trợ tài chính cho gần 10 triệu sinh viên thông qua các khoản trợ cấp Pell và vay trực tiếp của liên bang tại 5.400 trường học. Tuy nhiên, khoảng 95% nhân viên không trực tiếp liên quan đến hỗ trợ sinh viên sẽ được cho nghỉ tạm thời, đồng thời các hoạt động cấp vốn mới sẽ bị tạm dừng.

Về du lịch và hàng không, dịch vụ kiểm soát không lưu duy trì hoạt động với hơn 13.000 nhân viên, nhưng họ không được trả lương cho đến khi ngân sách được cấp lại. Các dịch vụ thiết yếu khác như chứng nhận, giám sát máy bay thương mại, kiểm tra động cơ và an toàn không lưu vẫn hoạt động hạn chế.

Hai bên vẫn tỏ ra kiên quyết với lập trường của phía mình. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cảnh báo rằng tình trạng đóng cửa có thể kéo dài sang tuần tới. Theo CNBC, khác với nhiều lần trước, trong đợt đóng cửa một phần này, chính phủ liên bang không chỉ cho nhân viên nghỉ việc tạm thời mà còn tính đến việc sa thải những vị trí bị xem là “không thiết yếu”. Với việc Đảng Dân chủ quyết không nhượng bộ, cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện hôm 3-10 nhằm thúc đẩy dự luật của Đảng Cộng hòa để mở lại chính phủ Mỹ đã khép lại với tỉ lệ 54 phiếu thuận và 44 phiếu chống. Số phiếu thuận vẫn chưa đạt con số 60 cần thiết để chấm dứt thủ tục tranh luận kéo dài và thông qua luật.

Dự kiến sẽ không có thêm cuộc bỏ phiếu tương tự nào tại Thượng viện vào cuối tuần này. Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, người Đảng Cộng hòa, thông báo Hạ viện sẽ ngừng các hoạt động lập pháp vào tuần tới nhằm gây sức ép, buộc Thượng viện phải làm việc với dự luật cấp ngân sách cho chính phủ đã được Hạ viện thông qua.

Đảng Dân chủ đang theo đuổi chiến lược rủi ro cao, thực chất là bỏ phiếu để chính phủ đóng cửa nhằm thúc ép Quốc hội gia hạn các khoản phúc lợi y tế. Trong khi đó, Đảng Cộng hòa từ chối cam kết bất kỳ điều gì cho đến khi chính phủ được mở cửa trở lại. Thay vào đó, đảng này tìm cách buộc Đảng Dân chủ chấp nhận dự luật đã qua ải Hạ viện, theo đó sẽ tạm thời mở cửa lại chính phủ, chủ yếu duy trì mức chi tiêu hiện tại. Tổng thống Donald Trump cũng tăng sức ép lên Đảng Dân chủ khi gọi tình trạng hiện nay là “cơ hội chưa từng có” để cắt giảm sâu rộng các cơ quan liên bang và có thể sa thải nhân viên liên bang thay vì nghỉ không lương tạm thời như thường thấy.

Như vậy, trong chúng ta đều đã nhận ra đóng cửa chính phủ Hoa Kỳ lần này là vì Đảng hơn vì Dân!