Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh

Theo Basam

Bổ sung (14h, 28/10/2025)

Sáng nay, trên FB của mình, GS Trần Ngọc Vương viết:

“Một thắc mắc gửi cho người đưa tin:

Từ hôm qua tới giờ, tôi đọc thấy rất nhiều ý kiến hân hoan trước một câu phát biểu được cho là của Tổng bí thư Tô Lâm tại cuộc hội thảo Việt Nam học quốc tế lần thứ 7 mà giáo sư Trần Văn Thọ trích dẫn.

Xin cho biết nguồn chính xác của trích dẫn đó?

Nếu đúng câu ấy là lời của ông Tô Lâm, thì là một câu nói sai , và sai cực kỳ nghiêm trọng!”

Tiếc rằng rất hiếm ý kiến phát hiện việc GS Trần Văn Thọ đã “nặn” ra câu nói đó, mà ông bảo là “của” TBT Tô Lâm, lại càng hiếm ý kiến đánh giá không hay/ xấu về câu này.

Tiếc nữa là cho đến lúc này, sau 2 ngày lên bài, GS Trần Văn Thọ vẫn chưa có đính

Tiếc nữa là cho đến lúc này, sau 2 ngày lên bài, GS Trần Văn Thọ vẫn chưa có đính chính, xin lỗi về hành động rất không hay của mình, trong khi ông vẫn cần mẫn hồi âm những ý kiến ca ngợi câu ông “nặn” ra, cùng ca ngợi TBT.

BS

Tôi đã quyết định tạm ngưng FB, Blog một thời gian, thế nhưng thấy một chuyện không thể không bàn, vì trong đó ẩn chứa khá nhiều “căn bệnh” của người Việt hiện nay. Thôi thì tạm trở lại một chút.

Trên trang FB cá nhân, GS Trần Văn Thọ vừa có bài viết ngắn, có đoạn:

“TBT Tô Lâm: ‘Việt Nam là ai trong quá khứ không quan trọng bằng Việt Nam là ai trong tương lai’.

Lâu lắm mới nghe một lãnh đạo tối cao của VN nói một câu hay …”.

Lập tức, nhiều trí thức, nhà báo, … – những người có ít nhiều ảnh hưởng trên mạng đã đăng lại bài này, cùng những lời … có cánh.

Nịnh bợ

Thế nhưng, liền đó, cũng có những FB của nhà báo, trí thức có ảnh hưởng lại phát hiện là TBT Tô Lâm hoàn toàn không nói câu đó.

Người ta còn dẫn chiếu toàn văn bài trên trang báo điện tử của Chính phủ, cũng không có câu đó.

Thêm nữa, trên mạng còn có cả video (FB, Youtube) minh chứng GS Thọ đã “trích dẫn” sai lè lè, nếu không muốn nói là “nhét chữ vào mồm” TBT.

Cụ thể, nó là một câu hoàn toàn khác: “ … các bạn không chỉ nghiên cứu ‘Việt Nam là ai trong quá khứ’, mà còn đang góp phần trả lời câu hỏi ‘Việt Nam sẽ là ai trong tương lai’. Đó là một đóng góp vừa mang giá trị học thuật vừa mang giá trị chiến lược“.

Thế mà qua hơn một ngày, với nhiều bài viết, cả phản hồi của độc giả ngay dưới bài của GS, phát hiện cái sai đó, dẫn ra câu nói chính xác, nhưng ông vẫn không hề sửa lại, xin lỗi, trong khi vẫn trả lời nhiều phản hồi khen ngợi.

Cũng cần biết thêm một chi tiết quan trọng, năm 2017, GS Trần Văn Thọ đã tham gia vào Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, gồm 14 thành viên.

Nhìn nhận những hiện tượng này, cùng nội dung bài viết của GS Thọ, tôi khẳng định đó là một lối nịnh bợ.

Tai hại

Tệ nữa, cái nịnh này lại rất tai hại!

Thoạt nhìn đoạn “trích dẫn” của GS Thọ cùng lời khen, tôi ngạc nhiên quá.

Tại sao một câu nói mơ hồ, thậm chí nếu tìm hiểu kỹ toàn bộ bài phát biểu cùng ngữ cảnh của nó, thì sẽ rất đáng bàn lại nhiều điều.

Thứ nhất. Tại hại bởi “nhét chữ vào mồm” người khác, mà đó lại là lãnh đạo “tối cao“. Chính xác là “xuyên tạc”. Không lẽ “nhét” thứ mình cho là “HAY”, tin là lãnh đạo sẽ sướng lỗ tai thì không sợ phạm “tội” hay sao (Điều 331 chẳng hạn)?

Thứ hai. Nếu bàn về một con người, nhất là người từng phạm sai lầm trong quá khứ, thì có thể “động viên”, rằng “quá khứ không quan trọng bằng” “tương lai“; biết sửa lỗi lầm để bước tiếp mới là quan trọng.

Đằng này, một đất nước, một dân tộc với bao nhiêu trang sử quá khứ oai hùng như nước Việt, mà ta lại dám, dễ dãi coi nó “không quan trọng bằng” tương lai. Đây là hai mệnh đề vô cùng rộng lớn, đa diện, không thể đem ra để so sánh được.

Kể cả việc cho rằng “quá khứ” nước Việt có những trang không mấy vui vẻ gì, thì nó cũng chỉ ngắn ngủi; mặt khác, “tương lai” là những gì ta hoàn toàn chưa biết, làm sao khẳng định nó sẽ “quan trọng” hơn “quá khứ”?

Phải chăng GS Thọ coi “tương lai” gắn liền với các vị lãnh đạo hiện nay mà mình đang ngưỡng mộ, nên sẵn sàng coi trọng nó tới mức độ đó?

Thứ ba. GS Trần Văn Thọ, gì thì cũng là một trí thức từng tu nghiệp, làm việc ở nước ngoài (Nhật Bản) bao nhiêu năm, có đóng góp cho đất nước từ nhiều năm (như nêu ở trên), mà lại làm một việc hàm hồ như thế, quả là nêu gương xấu.

Thứ tư. Không ít người có ảnh hưởng, ít nhiều tỏ ra có chính kiến, nhưng đã vội vã vỗ tay theo, mà không kiểm chứng, thậm chí rất có thể không chịu dùng lý trí để suy xét câu “trích dẫn” đó. Vậy là một cái sai, dở đã lôi cuốn nhiều người sai, dở theo.

Thứ năm. Nếu như có những người vội vàng không kiểm chứng câu nói đó, tin vào một vị giáo sư có uy tín, nhưng lại không tán thành lối so sánh trong câu “trích dẫn”, và cũng có những mổ xẻ như tôi, rồi đánh giá không có lợi về trí tuệ của lãnh đạo, thì có phải là oan cho ông không?

Thứ sáu. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có chủ trương sẽ “thu hút 100 chuyên gia Việt kiều hàng đầu” về nước làm việc.

Lúc chọn lựa các vị đó, ngoài tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, cũng cần có cả tiêu chuẩn trung thực, dám nói những điều “nghịch nhĩ”.

Vậy cái cách thể hiện như GS Thọ nói trên, liệu có đủ tiêu chuẩn đó không?