Ngọc Lan

Theo VNTB

Nhận 100.000 tiền từ ông Nhà nước chưa được bao lâu, đã nhận tiếp hoá đơn tiền điện trong tháng rồi đề xuất từ Bộ Công Thương cho EVN hạch toán chi phí chưa bù đắp vào giá điện nhằm xử lý khoản lỗ lũy kế hơn 44.000 tỷ đồng; theo sau đó, là phương án đánh thuế thu nhập cá nhân của Bộ Tài chính với mức cao nhất là 35%.

Bộ Tài chính trình Chính phủ phương án sửa biểu thuế thu nhập cá nhân từ 7 bậc xuống 5 bậc, song mức thuế suất cao nhất vẫn là 35%.

Trong một diễn biến trước đó, ý kiến từ một số chuyên gia cho rằng, thuế suất thu nhập cá nhân tối đa 20-25% sẽ phù hợp hơn với Việt Nam khi thu nhập bình quân đầu người không cao, nền kinh tế cần tích lũy và đầu tư. Tuy vậy, tại dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) mới nhất trình Chính phủ, Bộ Tài chính vẫn đề xuất mức thuế tối đa là 35% %, với thu nhập tính thuế trên 100 triệu, tối thiểu là 5% tương ứng với thu nhập tính thuế trong tháng là 10 triệu đồng (sau khi giảm trừ gia cảnh, chi phí tính thuế khác).

Biện giải cho vấn đề này, theo Bộ Tài chính, một số quốc gia khác vẫn duy trì thuế suất cao nhất là 35% (như Thái Lan, Indonesia, Philippines) và thậm chí có một số quốc gia khác, mức thuế này còn cao hơn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ với 45%.

Có thể nói, viện dẫn này của Bộ Tài chính là không sai, tuy nhiên chưa đầy đủ. Trên thực tế, hầu hết thuế thu nhập cá nhân của các quốc gia đều có quy định khá phức tạp về việc giảm trừ theo các hình thức và cách thức khác nhau, trong đó, ở nhiều quốc gia, họ cho phép giảm trừ thêm các khoản chi phí về y tế, chi phí giáo dục của con…; đó là chưa kể đến vấn đề về thu nhập bình quân đầu người cũng khác nhau giữa các nước.

Cũng có ý kiến cho rằng, tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, trong tổng cộng các khoản được giảm trừ đã tính luôn vào phần của bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Điều này là không sai, tuy nhiên, giảm trừ hai khoản này ở đây là do hai khoản này đã được tính riêng theo quy định khác của pháp luật. Tỷ lệ trích bảo hiểm cho người lao động hiện nay là 8% bảo hiểm xã hội (điểm a khoản 1 điều 33 của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15); 1,5% bảo hiểm y tế (điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP) và 1% bảo hiểm thất nghiệp (khoản 1 điều 57 Luật Việc làm 38/2013/QH13).

Thêm nữa, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế. Nói một cách dễ hiểu, nếu hai vợ chồng có một đứa con thì chỉ giảm trừ gia cảnh cho một người, còn người kia vẫn phải đóng nguyên vẹn số thuế.

“Rồi còn hồ sơ, thủ tục thì sao? Như trường hợp con tui, là trường hợp đặc biệt, trước khi sáp nhập, giấy tờ hồ sơ gần xong rồi, cũng tốn thời gian dài lên lên xuống xuống phường, thì đùng cái sáp nhập, yêu cầu làm lại. Tôi phải bỏ công việc, chạy tới chạy lui hai ba bận để làm hồ sơ giấy tờ cho con, đủ mọi yêu cầu, nếu không kiên nhẫn, không có thời gian hoặc không có người gánh kinh tế, thì sẽ rất khó để có theo đến cùng bộ hồ sơ giấy tờ”, chị Ngân, một người dân chia sẻ.

“Tui không biết ông Bộ Tài chính tính mức thuế dựa trên cơ sở nào? Nếu dựa nước ngoài thì không hợp lý vì mỗi quốc gia mỗi khác nhau, anh không thể lấy quốc gia khác làm lý do để áp mô hình đó vào Việt Nam được. Anh phải xem xét tổng quan về thu nhập bình quân đầu người; về sinh hoạt phí; về giá cả cũng như thực phẩm, sữa; rồi chi phí bệnh tật…. Mỗi hoàn cảnh mỗi khác nhau, người ta cực lực cày cuốc mới có thu nhập, anh cứ auto đánh thuế theo thu nhập, khác gì gián tiếp bóc lột sức lao động của người khác? Cái gọi là giảm trừ gia cảnh, hợp lý, nhưng trên văn bản, còn thực tế như thế nào, vẫn chưa có gì gọi là rõ ràng”, bình luận về vấn đề này, độc giả giấu tên chia sẻ.

Theo Bộ Tài chính, việc điều tiết thuế cũng hướng tới nhóm người thu nhập trung bình cao. Tuy nhiên, trong một chiều hướng ngược lại, nó cũng phản ánh một điều, nếu người lao động nào chăm chỉ làm việc, chấp nhận chịu sương gió hay bỏ sức khoẻ ra để tăng ca, để làm thêm, mong muốn kiếm thêm thu nhập để trang trải cuộc sống gia đình; để có thể mua cho con cái thêm vài bộ quần áo mới… thì cũng đồng nghĩa với việc sẽ bị tính thuế theo thu nhập. Và rồi, đâu cũng hoàn đấy, công sức bỏ ra không khác gì “dã tràng xe cát biển Đông”.