Chi Phương | Thu Hằng

Theo RFI

Đêm thứ Bảy, sáng Chủ Nhật, 24/08/2025, Ukraina đã dùng drone tấn công hàng loạt vào lãnh thổ Nga, gây ra hỏa hoạn tại một nhà máy điện hạt nhân và một cơ sở dầu mỏ. Vụ tấn công được tiến hành đúng ngày Quốc Khánh của Ukraina, trong bối cảnh đàm phàn hòa bình với Nga vẫn bế tắc.

Bộ Quốc Phòng Nga cho biết ít nhất 95 drone của Ukraina đã bị đánh chặn tại nhiều khu vực của nước này hôm nay, vào ngày Kiev tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô năm 1991.Theo chính quyền Nga, Ukraina đã tấn công vào những vùng xa chiến tuyến như cảng Ust Luga gần Saint-Petersburg. 10 drone đã bị đánh chặn, và gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở dầu hỏa của tập đoàn Novatek.

Còn tại vùng Kursk, cách biên giới với Ukraina hơn 60 km, theo AFP, các drone của Ukraina bị lực lượng phòng không đánh chặn, nhưng một trong số đã phát nổ và rơi xuống một nhà máy điện hạt nhân, gây hỏa hoạn và làm hư hại một máy biến áp phụ. Đơn vị vận hành nhà máy, trên Telegram, cho biết ngọn lửa đã được dập tắt và không có thương vong, nhưng đã làm giảm hoạt động của một lò phản ứng.

Trên mạng Telegram, thống đốc vùng Kursk Alexander Khinshtein khẳng định cuộc tấn công của Ukraina tạo ra “mối đe dọa hạt nhân và vi phạm tất cả các công ước quốc tế”.

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky tuyên bố “đây là cách mà Ukraina phản ứng khi những lời kêu gọi hòa bình bị phớt lờ”. Trong bối cảnh hai bên vẫn chưa xác nhận về cuộc gặp giữa hai lãnh đạo Putin-Zelensky, tổng thống Ukraina, trên mạng xã hội X, hôm qua tái khẳng định “sẵn sàng gặp tổng thống Nga dưới bất kỳ hình thức nào”, tố cáo Nga tiếp tục đình trệ đàm phán và kêu gọi các nước Nam Bán Cầu thúc giục Nga “đến với con đường hòa bình”.

Trong bối cảnh tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tỏ ra thất vọng vì chưa thể thuyết phục ông Putin tham gia trực tiếp đàm phán hòa bình, hôm qua, báo Mỹ Wall Street Journal cho biết bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã “bí mật ngăn cản Ukraina dùng các tên lửa ATACMS do Mỹ sản xuất để tấn công sang Nga”. Báo Mỹ trích các nguồn tin ẩn danh từ các quan chức cấp cao, nhưng hãng tin Reuters cho biết chưa thể kiểm chứng thông tin này.

Tại Ukraina, các cuộc oanh kích của Nga vẫn diễn ra như thường ngày. Sáng nay, một drone của Nga tấn công vào vùng Dnipropetrovsk, miền đông Ukraina, đã khiến một phụ nữ bỏ mạng. Lực lượng phòng không Ukraina cũng cho biết Nga đã phóng 72 tên lửa Shahed và một tên lửa hành trình vào 10 khu vực.

Nga cũng đạt được đà tiến trên các chiến tuyến ở miền đông Ukraina. Matxcơva tuyên bố đã chiếm được hai làng ở vùng Donetsk và tiến về phía thành phố Kostyantynivka.

Canada, Na Uy thể hiện tương ái với Ukraina

Đúng ngày Quốc Khánh, Kiev đón thủ tướng Canada Mark Carney đến tỏ tình liên đới. Ông khẳng định Canada “tăng cường ủng hộ cho những nỗ lực vì một nền hòa bình công bằng và bền vững cho Ukraina”. Na Uy cho biết “phối hợp chặt chẽ với Đức để hỗ trợ Ukraina trong cuộc chiến bảo vệ đất nước và người dân để chống lại những cuộc tấn công của Nga”. Trong thông cáo ngày 24/08, được AFP trích dẫn, thủ tướng Jonas Gahr Store thông báo khoản viện trợ quân sự cho Kiev lên tới  “khoảng 7 tỷ curon Na Uy” (hơn 696 triệu đô la), gồm một hệ thống radar viện trợ riêng và hai hệ thống Patriot được trang bị tên lửa, viện trợ chung với Đức.

Người dân Ukraina kể tội ác chiến tranh của Nga

Nhân dịp Quốc Khánh Ukraina, hơn 700 người thân các tù nhân chiến tranh và những người bị mất tích đã tập trung tại quảng trường Độc lập ở thủ đô Kiev ngày 23/08 để đòi Nga trả tự do cho những quân nhân Ukraina bị bắt giam. Hầu hết người tham gia là phụ nữ, giương cao những biểu ngữ “Chờ anh trở về” hoặc “Đang tìm người nhà”.

Đài truyền hinh Nhật Bản NHK trích dẫn trường hợp một phụ nữ 31 tuổi, tìm chồng bị mất tích từ tháng 01/2025 khi chiến đấu ở vùng Kursk của Nga. Một phụ nữ khác, 41 tuổi, thì tìm em trai chiến đấu ở vùng Donetsk, miền đông Ukraina và mất tích từ tháng 11/2024. Tất cả đều tin người thân còn sống và muốn họ được trở về. Nhiều người biểu tình cũng cho rằng Ukraina đã kháng cự được trong hơn 3 năm qua và sẽ tiếp tục chừng nào còn cần thiết.

Nga và Ukraina vẫn có những đợt trao đổi tù binh và dân thường. Trong đợt trao đổi gần đây nhất diễn ra ngày 14/08, có rất nhiều phụ nữ trở về sau nhiều năm bị giam cầm ở Nga. Họ được nhiều tổ chức bảo vệ nữ quyền và chính phủ tiếp đón và tạo điều kiện tái hội nhập.

Thông tín viên RFI Emmanuelle Chaze tại Kiev cho biết thêm :

“Họ tiến vào trong tràng pháo tay : những phụ nữ này chỉ là dân thường ở vùng Donetsk, bị bắt năm 2019, và bị Nga bắt giữ trong suốt 6 năm. Bà Svitlana, có hai người con mà bà chưa được gặp lại chừng đấy năm, thổ lộ : « Tôi không tài nào tin được là địa ngục đó, đã cướp mất 6 năm cuộc đời tôi, đã kết thúc. Chúng tôi chờ đợi thời khắc này từ rất lâu. Chúng tôi bị tra tấn, nhưng chúng tôi chưa bao giờ mất hy vọng ».

Còn Yuliia bị bắt ở Donetsk khi đang đưa con gái đến trường. Bà nghĩ đến những bạn tù còn ở lại : « Hy vọng đến rồi lại đi, nhưng cuối cùng thì điều kỳ diệu đã đến : chúng tôi ở đây, nhưng vẫn còn nhiều phụ nữ vẫn ở đó, ở nơi chúng tôi bị giam cầm. Vẫn còn 6 phụ nữ, sống trong cùng trại đó được một thời gian rồi ».

Được trả tự do chỉ cách đây 6 ngày, những phụ nữ Ukraina này khẳng định đã bị tra tấn trong nhà tù của Nga. Chặng đường phục hồi thể lực và tâm lý sẽ còn dài : Nếu như hiện giờ họ tránh được ngược đãi thì họ còn phải kết nối lại với đời sống thường nhật : tìm được một mái nhà, được chăm sóc, một công việc và kết nối lại với những người thân yêu của họ”.