Nguyễn Giang

Theo RFI

Hội đàm cấp cao Anh-Mỹ tại Nhà Trắng hôm 27/02/2025 đã kết thúc trong không khí hữu hảo đặc biệt và cơ hội để tổng thống Donald Trump cho ký hiệp định thương mại tự do với Vương quốc Anh, nhưng vấn đề an ninh cho Ukraina vẫn không rõ ràng.

Thông tín viên Nguyễn Giang tường thuật từ Luân Đôn :

« Cuộc gặp hôm thứ Năm tuần này ở Nhà Trắng là thắng lợi ngoại giao lớn cho thủ tướng Anh, Sir Keir Starmer, nhưng là chiến thắng một nửa, vì ông Trump từ chối yêu cầu của vị khách từ Anh quốc, muốn Hoa Kỳ bảo đảm an ninh cho Ukraina, trực tiếp, hoặc thậm chí chỉ gián tiếp.

Chiến dịch quyến rũ và thuyết phục ông Trump (charm offensive) của phái đoàn Anh quốc xem ra có hiệu quả nhất định, chí ít là về hình thức. Tổng thống Trump vui vẻ nhận lời mời của Nhà vua Charles đệ tam mà thủ tướng Starmer chuyển trong một lá thư tay, mời ông sang thăm Anh cấp Nhà nước lần thứ nhì. Đây là điều hy hữu vì Anh chỉ mời một nguyên thủ quốc gia sang thăm cấp Nhà nước (state visit) một lần, và ông Trump đã sang thăm Anh trong nhiệm kỳ 1 của mình.

Thắng lợi của Anh tuy thế chỉ đạt một nửa vì ông Trump có vẻ đồng ý cho cấp dưới đàm phán để ký hiệp định mậu dịch song phương với Anh, thậm chí có thể không đánh thuế quan cao vào hàng Anh. Hiệp định thương mại với Mỹ sau Brexit là điều Luân Đôn không đạt được trong cả nhiệm kỳ tổng thống lần đầu của ông Trump và thời Joe Biden.

Nhưng về Ukraina, ông bác bỏ yêu cầu của Anh về bảo đảm an ninh cho Ukraina hoặc cho quân đội châu Âu gìn giữ hòa bình ở biên giới Ukraina – Nga một khi hai bên ngưng bắn. Ông Trump chú tâm hơn vào thỏa thuận với Ukraina để Mỹ vào vùng Donbas và khu vực phụ cận để khai thác kim loại quý hiếm, và cho rằng sự hiện diện của công nhân và các công ty Mỹ là “bảo đảm” để Nga không dám tấn công khu vực đó.

Tại cuộc đón tiếp báo chí ở Phòng Bầu dục, rồi sau đó là ở cuộc họp báo chung, thái độ của tổng thống Trump với thủ tướng Starmer tỏ ra rất thân thiện. Hai bên khen nhau nhiều, và ông Trump, có mẹ đẻ là người Scotland, đột nhiên khen giọng Anh của thủ tướng Anh (What a beautiful accent) và nói đùa “nếu có giọng Anh như thế, tôi phải làm được tổng thống 20 năm liền”. Ông cũng khen (hơi lạc đề) rằng phu nhân của thủ tướng Anh, bà Victoria Starmer, là “rất đẹp, rất tuyệt vời”.

Điều khiến nhiều nhà bình luận ở Anh lo ngại là ông Trump công khai nói ông rất tin tưởng vào tổng thống Nga Vladimir Putin. Đây là khác biệt rất lớn khi Anh chính thức coi Nga thời Putin là kẻ thù và mối đe dọa lớn nhất cho an ninh châu Âu. Có thể những gì ông Trump nói, chỉ là lời nói, nhằm lèo lái đàm  phán với Nga và ngày mai ông có khi sẽ nói ngược lại. Chính sự biến thiên liên tục mang tính giao dịch này của ông Trump làm người Anh băn khoăn và một số tờ báo cho rằng kể cả thỏa thuận thương mại với Mỹ cũng cần chờ xem các quan chức Mỹ cụ thể sẽ mở cuộc đàm phán ra sao, chứ chỉ tin vào phát ngôn nay thế này mai thế khác của tổng thống Trump thì là quá ngây thơ ».