Trọng Thành

Theo RFI

Cựu tổng thống Mỹ Jimmy Carter qua đời hôm qua, 29/12/2024, ở tuổi 100. Những cống hiến to lớn của Jimmy Carter cho hòa bình và « những người dễ tổn thương nhất » được lãnh đạo nhiều nước nhất loạt ghi nhận.

Đối với tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres, cố lãnh đạo Mỹ sẽ được nhớ đến bởi « tình đoàn kết của ông với những người dễ tổn thương nhất, những nỗ lực không ngừng nghỉ và niềm tin không gì lay chuyển nổi của ông về lợi ích cộng đồng và lòng nhân hậu ». Trên mạng X, tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh Jimmy Carter « đã bảo vệ quyền của những người dễ bị tổn thương nhất và nỗ lực không mệt mỏi vì hòa bình ».

Thủ tướng Anh Keir Starmer vinh danh « nỗ lực suốt đời vì hòa bình » của cố lãnh đạo Mỹ. Thủ tướng Đức Olaf Scholz khẳng định : « Hoa Kỳ đã mất đi một chiến sĩ tận tụy vì nền dân chủ. Thế giới mất đi một nhà trung gian vì hòa bình cho Trung Đông và vì nhân quyền ».

AFP dẫn lời tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sissi ca ngợi vai trò của Jimmy Carter, kiến trúc sư của các thỏa thuận Camp David năm 1978, cho phép thiết lập hòa bình giữa Ai Cập và Israel. Tổng thống Israel Isaac Herzog nhấn mạnh các thỏa thuận Camp David đã tiếp tục là « một điểm tựa cho sự ổn định của Trung Đông và khu vực Bắc Phi trong nhiều thập niên sau đó », và di sản của cố tổng thống Mỹ « gắn liền với sự dấn thân triệt để của ông vì nền hòa bình giữa các dân tộc ».

Tổng thống Brazil, Lula Luiz Inacio Lula da Silva, đã vinh danh « một người tha thiết vì dân chủ và người bảo vệ hòa bình », người sau khi rời khỏi Nhà Trắng « đã tiếp tục hành động vì các quyền của con người, vì hòa bình, đẩy lùi bệnh tật tại châu Phi và Nam Mỹ ». Tổng thống Panama, José Raul Mulino, nhấn mạnh đến vai trò của Carter trong việc ký kết thỏa thuận về kênh đào Panama, trong thời gian ông nắm quyền, đã mở đường cho việc trao trả kênh đào cho Panama vào năm 1999, trong lúc tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump có chủ trương chiếm lại quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này.

Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel, nhân dịp này, khẳng định người dân Cuba sẽ không bao giờ quên những nỗ lực của Jimmy Carter nhằm « cải thiện quan hệ » giữa hai nước.

Từ châu Á, Bắc Kinh gửi « lời chia buồn sâu sắc » về sự ra đi của vị tổng thống Mỹ đầu tiên công nhận nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Theo phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Mao Ninh (Mao Ning), Jimmy Carter « là một trong những nhà lãnh đạo chủ chốt của nước Mỹ góp phần quyết định vào việc xác lập quan hệ ngoại giao Trung – Mỹ ».

Tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky, đã tri ân cố tổng thống Mỹ vì « sự hậu thuẫn bền bỉ dành cho Ukraina, quốc gia đang là nạn nhân của cuộc xâm lăng không thể biện minh được của Nga ».