Theo Nguoi-viet

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam vẫn lặng lẽ bồi đắp, xây dựng mở rộng một số đảo và bãi đá ngầm tại quần đảo Trường Sa có thể dẫn tới xung đột với Bắc Kinh?

Một bài viết trên tờ South China Morning Post ngày Thứ Ba 10 Tháng Mười Hai dẫn ý kiến một số nhà phân tích ở Trung Quốc về tình hình diễn tiến tranh chấp Biển Đông nói như vậy. Trung Quốc có nhiều cơ quan, tổ chức nghiên cứu về tranh chấp chủ quyền Biển Đông giữa Trung Quốc với láng diềng.

Các cơ quan và tổ chức đó, cái thì tự nhận là độc lập, cái thì trực thuộc một trường đại học. Nhưng người ta hiểu, chúng đều là các thành phần ngoại vi của đảng Cộng sản Trung Quốc. Cho nên, khi người của họ lên tiếng, người ta có thể hiều đó là những lời “bắn tiếng” gián tiếp từ Bắc Kinh vì họ vẫn theo dõi tình hình và chưa tới lúc cần ra mặt.

Bài viết dẫn hình ảnh từ vệ tinh cho thấy Việt Nam xây dựng một số có thể là cấu trúc quân sự trên một số thực thể tại quần đảo Trường Sa gồm bãi Thuyển Chài (Barque Canada Reef), Trường Sa Đông (Central Reef), Đá Tiên Nữ (Tennent Reef ), đảo Nam Yết (Namyit Island), Đá Núi Le (South Reef) và đảo Đá Lát (Ladd Reef).

SCMP nói theo ý kiến của một số chuyên gia thì các cấu trúc quân sự đó có thể “làm giảm lợi thế” của Trung Quốc khi mà các vụ bồi đắp rồi xây dựng trên các đảo nhân tạo của Việt Nam trở thành căn cứ cho máy bay lớn và tàu chiến.

SCMP dẫn lại thông tin từ tổ chức AMTI ở Washington nói từ cuối Tháng Mười vừa qua, khu vực mới được bồi đắp mở rộng trên đảo Phan Vinh (Pearson Reef) đang được xây dựng một phi đạo mới. Việt Nam chỉ tiến hành nhanh các vụ bồi đắp các bãi đá ngầm mà mình trấn giữ ở quần đảo Trường Sa từ năm 2021 đến nay.

“Các nhà phân tích nói phi đạo dài 3,000 mét đang hình thành tại đảo nhân tạo Thuyền Chài nâng đáng kể khả năng của Hà Nội đưa chiến đấu cơ tới quần đảo Trường Sa, gia tăng sức mạnh trên biển, một sự cải tiến có tiềm năng làm suy giảm ưu thế chiến lược mà xưa nay Bắc Kinh coi như ông trùm tại khu vực”. SCMP viết.

Hiện Việt Nam mới chỉ có một phi đạo nhỏ, dài 1,300 mét trên đảo Trường Sa Lớn cho các loại máy bay nhỏ. Khi phi đạo dài 3,000 mét hoàn tất cho phép các loại máy bay quân sự từ vận tải, khu trục, trinh sát, cảnh báo sớm, hoạt động, SCMP dẫn ý kiến của Chen Xiangmiao, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Biển Đông cấp quốc gia (National Institute for South China Sea Studies) đặt tại đảo Hải Nam.

Ông này phát biểu tại một cuộc hội thảo hồi tháng trước tại thành phố Tam Á trên đảo Hải Nam là “Sự phát triển đó giúp Việt Nam nâng ưu thế không quân, giám sát và răn đe trên cả khu vực quần đảo Trường Sa”. Ông ta nói thêm rằng “Điều này thách đố vị thế chiến lược mà Trung Quốc hiện đang tự hào với 3 phi đạo 3,000 mét” (trên các đảo nhân tạo Gạc Ma, Chữ Thập và Su Bi). Chen Xiangmiao kêu gọi “Phi đạo Việt Nam xây dựng đáng được xem xét kỹ lưỡng không riêng gì Trung Quốc mà cả những nước tranh chấp khác”.

SCMP dẫn ký kiến của Ho Bo, giám độc tổ chức Sáng Kiến Thăm Dò Tình Hình Chiến Lược Biển Đông (South China Sea Situation Probing Initiative – SCSPI) ở Bắc Kinh kêu rằng “Nếu những thực thể này được xây dựng tốt, chúng có thể gây áp lực đáng kể với Trung Quốc một phần vì vị trí chiến lược của chúng, một phần vì Việt Nam chiếm giữ nhiều thực thể nhất ở khu vực”.

Theo ý kiến của ông Bill Hayton, một nhà nghiên cứu Anh quốc tại viện Chatham House, cho dù Việt Nam có xây dựng gì trên đó kể cả phi đạo, thì cũng không có những trang bị mà Trung Quốc đang có ở khu vực như nhà chứa hỏa tiển chống hạm, hỏa tiễn phòng không, radar, ăn trùm khu vực.

Còn Wu Shicun, sáng lập viên viện Nghiên cứu Biển Đông tại Hải Nam lại nêu chuyện Việt Nam hợp tác với Mỹ về an ninh, và với cả Nhật Bản nữa, để cho rằng những gì Việt Nam đang xây dựng có thể là cứ điểm mà lực lượng Mỹ và đồng minh sử dụng khi có chiến tranh. Nhưng ông Hayton thì cho rằng chính sách quốc phòng “4 không” của Hà Nội sẽ không để xảy ra chuyện đó.

Chen Xiangmiao thì vẫn đốc thúc rằng “Tôi tin chúng ta đã tới lúc cần phải hành động mạnh mẽ hơn. Nếu việc làm của Việt Nam không kiểm soát, việc mở rộng của Việt Nam sẽ phá vỡ sự ‘cân bằng’ hiện có trong khu vực. Điều này chỉ dẫn tới mất ổn định hơn và gia tăng bất định”.

Các cơ quan, tổ chức ngoại vi thì đốc thúc như vậy trong khi nhà cầm quyền Bắc Kinh vẫn chưa thấy chính thức lên tiếng.

Năm 2017, Bắc Kinh cho thượng tướng Phạm Trường Long, Phó quân ủy trung ương Trung Quốc, đến Hà Nội dọa sẽ đánh chiếm các đảo, bãi đá ngầm Việt Nam đang trấn giữ tại quần đảo Trường Sa nếu không từ bỏ kế hoạch dò tìm và khai thác dầu khí trong phạm vi “Lưỡi bò”.(NTB)