Minh Anh

Theo RFI

Hai ngày sau khi chế độ Bachar Al-Assad sụp đổ, ngày 10/12/2024, lực lượng nổi dậy Syria đã bổ nhiệm ông Mohammad Al-Bachir làm thủ tướng lâm thời, phụ trách tiến trình chuyển tiếp. Phát biểu trên kênh truyền hình Al-Jazeera, ông Bachir cam kết bảo đảm sự ổn định và yên bình cho đất nước.

Năm nay 41 tuổi, Mohammad Al-Bachir từng là bộ trưởng Phát triển và Nhân đạo trong chính phủ Cứu nguy Dân tộc tại Idleb, do lực lượng Hayat Tahrir Al-Sham (HTS) kiểm soát và điều hành từ năm 2017. Với vị trí này, ông Bachir quản lý tất cả các mối quan hệ với những tổ chức phi chính phủ, với Liên Hiệp Quốc, đặc biệt về những vấn đề có liên quan đến các trại tị nạn. Do vậy, theo nhận định từ nhà báo Wassim Nasr, kênh truyền hình France 24, và cũng là chuyên gia về các phong trào thánh chiến, nhân vật này là một nhà « kỹ trị Hồi giáo », theo Hồi giáo cực đoan, nhưng không phải là chiến binh thánh chiến. 

Ngay khi được bổ nhiệm, trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Qatar Al-Jazeera, ông Bachir cho rằng đã đến lúc người dân Syria phải được « tận hưởng sự ổn định và yên bình », đồng thời cam kết sẽ nỗ lực cung cấp « các dịch vụ mà người dân cần ». Chủ trì cuộc hợp giữa các tân bộ trưởng và các bộ trưởng của chế độ bị lật đổ, ông Bachir tuyên bố « nhiệm vụ của chính phủ lâm thời là duy trì sự ổn định của các định chế và tránh cho nhà nước bị tan rã ».

Chủ trương này cũng đã được Abu Mohammed Al-Golani, thủ lĩnh HTS và đứng đầu liên minh các phe nổi dậy, khẳng định với Sky News: « Người dân đã kiệt quệ vì chiến tranh. Đất nước không còn sức cho một cuộc chiến nào khác, và cũng sẽ không rơi vào một cuộc chiến nào nữa. »

Bachar sụp đổ : Dân Syria vừa mừng, vừa lo

Tại thủ đô Damas, người dân tiếp tục tập hợp ăn mừng chế độ Bachar Al-Assad sụp đổ, nhưng bên cạnh đó, những ngờ vực đầu tiên cũng bắt đầu xuất hiện.

Từ Damas, hai đặc phái viên đài RFI, Murielle Paradon và Boris Vichith, gởi về bài phóng sự :

Tại quảng trường Omeyyades, hàng trăm người, ngồi trên những chiếc xe tăng bị bỏ rơi hay giương cao những lá cờ cách mạng, ăn mừng chế độ sụp đổ trong tiềng ồn ào đinh tai, như Fatima, một người mẹ đã mất hai con trai dưới chế độ Bachar Al-Assad.

Bà khao khát một nền công lý : « Tôi tin tưởng vào phe nổi dậy bởi vì họ đã hy sinh mạng sống của mình. Trước đây, chúng tôi sống dưới sự kiểm soát của một chế độ tội phạm không luật lệ. Tất cả những gì sắp tới trong thời hậu Bachar chỉ có thể tốt hơn mà thôi. »

Còn Anwar, 40 tuổi, thèm khát tự do và sự thật sau hơn 50 năm bị áp bức. Anh nói : « Giờ chúng tôi phá hủy các khẩu hiệu và các áp-phích của Bachar Al-Assad và Hafez Al-Assad. Chúng tôi đã dỡ bỏ tượng của họ. Nhưng điều đấy chưa đủ. Chẳng hạn, cần phải thay đổi các giáo trình để kể về cuộc cách mạng của chúng tôi và xóa bỏ những điều dối trá của chế độ độc tài ».

Trên quảng trường Omeyyades, lực lượng nổi dậy lên cầm quyền hiện diện khắp nơi. Khẩu AK trong tay, họ nhún nhẩy giữa đám đông, ít nhiều bảo đảm an ninh. Điều này khiến ông Zacharia khiếp hãi. Ông không che giấu thiện cảm của mình đối với chế độ bị lật đổ.

Zacharia giải thích : « Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy những người như thế, cầm vũ khí tại Syria. Tôi sợ, tôi cảm thấy không an toàn. Làm thế nào tôi có thể sống với những người này chứ ? Họ có thể sẽ giết tôi, tôi đâu biết được ».

Zacharia không tin tưởng vào những người nắm quyền mới tại Syria và có ý định bỏ trốn khỏi đất nước. 

Nga tìm cách duy trì căn cứ quân sự

AFP hôm nay cho biết chính phủ Nga đã có những tiếp xúc đầu tiên với tân chính quyền Syria sau khi chế độ Bachar Al-Assad, đồng minh của Matxcơva, sụp đổ. Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov khẳng định duy trì các mối liên hệ với những người đang kiểm soát Syria là điều cần thiết, do « Nga vẫn còn căn cứ quân sự và một văn phòng đại diện ngoại giao. Những vấn đề có liên quan đến việc bảo đảm an ninh cho những cơ sở này là điều tối quan trọng ! »