Phạm Lê Đoan

Theo VNTB

Trong số những vấn đề về thời sự, văn hoá – xã hội… của những ngày qua thì câu chuyện về thuế luôn được nhiều người quan tâm đến. Càng chú trọng hơn khi giá cả thị trường của một số mặt hàng tăng so với lúc trước.

Nhiều hộ kinh doanh lo lắng khi doanh thu cao nhưng lợi nhuận thực thấp khiến việc nộp thuế trở thành gánh nặng và mất công bằng.

“Chi phí cho một số mặt hàng cao, thậm chí là không đủ để cung cấp cho mình luôn, ví dụ đi ha, như lúc trước mua hai bó rau muống còn được tặng một bó, giờ thì còn không đủ rau để cung cấp, mình phải dùng cái khác thế vào. Trong khi đó, một tô bún bò mình bán ra, đâu có tăng giá, phần vì mình cũng nghĩ trải qua nhiều vấn đề, nông dân cũng không muốn không có rau để bán, nên xem như cùng nhau chia sẻ khó khăn. Căng theo doanh thu mà thu thuế, trước đây đã lời ít, với tình hình như vậy, đồng lời còn ít hơn trước luôn”, chủ một quán bún bò, anh Ba chia sẻ.

Với quy định hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên phải nộp thuế, theo Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) là quá thấp đối với những người bán tạp hóa hay bán đồ ăn sáng. Nếu lợi nhuận đạt tối đa 50%, hộ kinh doanh chỉ thu về khoảng 7-8 triệu đồng/tháng, chưa đủ trang trải chi phí sinh hoạt cho gia đình.

Thêm vào đó, ngưỡng 200 triệu đang được áp dụng “cào bằng” sẽ gây ra sự bất bình đẳng giữa các hộ kinh doanh với nhau. OCED (tên viết tắt của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) cho rằng khi thuế được tính trên doanh thu, đơn vị có biên lợi nhuận cao hơn sẽ được lợi về thuế hơn.

Điều này dẫn tới đề xuất cho phép lựa chọn tính thuế trên lợi nhuận thay cho doanh thu mới đây có thể giúp người dân cảm thấy công bằng hơn. Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất áp thuế trên lợi nhuận với tất cả hộ kinh doanh có doanh thu vượt ngưỡng tính thuế, thay vì áp trên toàn bộ khoản thu như hiện hành.

Lấy ví dụ, doanh thu của hộ kinh doanh khoảng 1,2 tỷ đồng/ năm. Với đề xuất mới, Bộ Tài chính sẽ tính thuế trên phần lãi (kê khai chi phí 1 tỷ, thu nhập 200 triệu đồng) thì số thuế sẽ phải nộp tính bằng thuế suất 15% của 200 triệu đồng là 30 triệu đồng/ năm. Nếu chi phí lên tới 1,3 tỷ đồng, nghĩa là kinh doanh lỗ, họ sẽ không phải nộp thuế.

Hoặc với trường hợp hộ kinh doanh nhỏ, doanh thu 300 triệu đồng một năm, không xác định được chi phí. Với cách tính hiện hành, hộ này phải nộp thuế khoán 1% trên toàn bộ doanh thu, tương đương 3 triệu đồng một năm và không được miễn trừ phần doanh thu nào.

“Tính sao tính nhưng đừng quá bóp người buôn bán hay kinh doanh. Thời buổi giờ, cái gì cũng tiền tiền, có sẵn mặt bằng còn đỡ, còn không phải tốn thêm khoản thuê mặt bằng, rồi chi phí vận hành, đủ hết. Công dân quốc gia thì nghĩa vụ đóng thuế là đương nhiên nhưng nếu quá khó khăn thì đành chấp nhận nghỉ. Chứ buôn bán, gồng gánh cả ngày trời mà lời không bao nhiêu thì làm để làm gì?”, từng ấp ủ kinh doanh quán cà phê nhưng giờ đây giấc mơ ấy tạm gác lại, anh T. chia sẻ.

Có thể nói, việc xây dựng ngưỡng thuế nếu thiếu cơ sở khoa học rõ ràng cũng như nếu người đóng thuế cảm thấy con số đưa ra chưa đủ căn cứ hay những người làm ăn chân chính, muốn mở rộng quy mô và nộp thuế đầy đủ sẽ bị thua thiệt về chi phí so với những kẻ cố tình “giả nghèo” (như trường hợp vi phạm quy định về kế toán của Hoàng Hường), ít nhiều cũng sẽ tạo ra tâm lý cảm thấy bị bất công.

Một chữ thuế, chỉ nhẹ nhàng như thế nhưng lại là áp lực cho biết bao con người đang nặng gánh mưu sinh. Một chữ thuế, nhẹ nhàng nhưng lại là nỗi niềm của nhiều “ông, bà chủ” đang cố gắng gồng gánh quán xá qua từng ngày giữa một rừng chi phí. Một chữ thuế, nhẹ nhàng nhưng cũng đủ làm chùn bước biết bao dự định, biết bao ấp ủ từ bấy lâu nay. Một chữ thuế, nhẹ nhàng nhưng cũng đủ góp phần làm cho một số công ty phải đóng cửa… Và cũng một chữ thuế, nhẹ nhàng nhưng làm cho một số lao động cảm thấy quần quật cả tháng chỉ để đóng… thuế.