Chi Phương

Theo RFI

Hôm nay, 23/11/2025, các nhà đàm phán Pháp, Anh, Đức và Ý sẽ có mặt tại Genève Thụy Sĩ, gặp các quan chức Mỹ và Ukraina để thảo luận về kế hoạch hòa bình do Washington đề xuất để chấm dứt cuộc chiến tại Ukraina. Phía châu Âu đang nỗ lực đưa vấn đề an ninh châu Âu và lợi ích của Ukraina thành trọng tâm trong đàm đàm phán, nhằm bảo đảm nền hòa bình « công bằng » cho Kiev, trước bản kế hoạch của Trump, được đánh giá là nghiêng về phía Matxcơva.

Sáng nay, ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã đến Genève cùng với đặc phái viên của tổng thống Trump Steve Witkofff. Phái đoàn Ukraina sẽ do chánh văn phòng tổng thống Ukraina Andriï Iermak lãnh đạo, bên cạnh sự hiện diện của các cố vấn an ninh của Pháp, Đức, Ý.

Tổng thống Hoa Kỳ đã ra hạn cho lãnh đạo Ukraina đến ngày 27/11, phải đưa ra câu trả lời trước bản kế hoạch hòa bình 28 điểm, buộc Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ cho Nga, được đánh giá là có lợi cho điện Kremlin. Hôm qua, ông Trump cũng khẳng định rằng đó không phải là « đề xuất cuối cùng », nhưng bày tỏ mong muốn cuộc chiến kết thúc « bằng cách này hay cách khác ».

Vấn đề  kế hoạch hòa bình cho Ukraina cũng đã được thảo luận bên lề thượng đỉnh của G20, tại Johannesburg ở Nam Phi vào hôm qua. Lãnh đạo 11 nước châu Âu, trong một tuyên bố, cho rằng cần phải làm việc thêm đối với kế hoạch hòa bình của Mỹ, lo ngại rằng Ukraina sẽ vẫn có nguy cơ bị tấn công lại.

Từ Johannesburg, đặc phái viên Liza Babbien tường trình :

« Châu Âu đang bước đi trên một đường ranh giới mong manh, giữa một bên là việc bảo vệ Ukraina và an ninh của chính châu lục, còn bên kia là phải duy trì mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, với Hoa Kỳ.

Thủ tướng Anh Keir Starmer, giống như người đồng cấp Pháp và Đức, tin rằng đề xuất của Mỹ là một điểm khởi đầu đáng chú ý. Ông nói : « Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng tổng thống Trump muốn một nền hòa bình công bằng và lâu dài, không chỉ xét đến các biện pháp ông ấy đã thực hiện, mà còn xét đến các cuộc thảo luận riêng tư giữa tôi và ông ấy về vấn đề này. Vì vậy, tôi biết ông ấy đang cố gắng đạt được điều gì. Tất cả chúng ta đều muốn đạt được điều đó, và đó là điều chúng ta đang tập trung vào. »

Tuy nhiên, châu Âu không để Mỹ đơn phương dẫn dắt. Các nước châu Âu muốn có tiếng nói trong những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình và khẳng định nguyên tắc tương tự đối với Ukraina. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh một số bảo đảm cần thiết.

 « Tất cả các sáng kiến về hòa bình cho Ukraina đều rất tốt. Hiện chúng ta biết rằng có thể chấp nhận những điều kiện nào để đạt được nền hòa bình, và cần phải xét đến những yếu tố cho phép thiết lập hòa bình một cách công bằng và lâu dài cho Ukraina, cũng như những yếu tố liên quan đến an ninh của tất cả các nước châu Âu. Bởi chúng a biết rằng nếu không có biện pháp răn đe (trong sáng kiến hòa bình đó), thì Nga có thể sẽ không tuân thủ thỏa thuận và tấn công trở lại. Chúng ta đã nhiều lần chứng kiến, cụ thể như trường hợp xảy ra hồi tháng Hai năm 2022. ».

 Tổng thống Pháp xác nhận rằng một cuộc họp từ xa của Liên minh các nước tình nguyện hỗ trợ Ukraina, sẽ được tổ chức tại Ukraina vào thứ Ba tuần tới, để thảo luận về kế hoạch hòa bình của Mỹ. »