Minh Anh

Theo RFI

Từ ngày 20 đến 24/10/2025, đảng Cộng Sản Trung Quốc họp phiên toàn thể Ban chấp hành Trung ương lần thứ tư, nhằm thúc đẩy chiến lược kinh tế cho 5 năm tiếp theo. Cuộc họp này là thời điểm thích hợp để ông Tập Cận Bình thể hiện chiến lược kinh tế được dàn dựng bài bản của Trung Quốc và quyền kiểm soát chặt chẽ của ông đối với bộ máy chính trị vài ngày trước cuộc gặp tiềm năng với tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hàn Quốc.

Hội nghị diễn ra vào thời điểm giới lãnh đạo Trung Quốc đang phải đối mặt với những căng thẳng thương mại với Mỹ và các hạn chế ngày càng tăng đối việc Trung Quốc tiếp cận công nghệ phương Tây, cũng như là với những thách thức lớn về kinh tế ở trong nước. Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố hôm nay, tăng trưởng kinh tế quý III đã chậm lại xuống mức thấp nhất 4,8% so với cùng kỳ năm rồi – giảm so với tỷ lệ 5,2% của quý trước.

Theo trang CNN, kế hoạch 5 năm (2026-2030) lần này sẽ chú trọng vào vấn đề an ninh kinh tế và đổi mới công nghệ của Trung Quốc trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, năng lượng mới và công nghệ sinh học, những lĩnh vực Bắc Kinh đã đạt được nhiều tiến bộ vượt bậc trong năm năm qua.

Quá trình đổi mới công nghiệp này đang đặt Bắc Kinh trước các thách thức mới : Dư thừa năng lực sản xuất, gây căng thẳng với các đối tác thương mại và tình trạng giảm phát dai dẳng cũng như là cuộc chiến giá cả giữa các doanh nghiệp cạnh tranh trong nước.

Trong bối cảnh này, theo đánh giá từ chuyên gia Jacob Gunter, giám đốc chương trình kinh tế và công nghiệp Viện MERICS ở Berlin, với CNN, « có rất ít lý do để kỳ vọng một kế hoạch 5 năm mới sẽ đi chệch hướng, xét đến việc Tập Cận Bình đã nắm quyền kiểm soát toàn bộ hệ thống một cách chắc chắn và do vậy, không cần phải có một sáng kiến rầm rộ nào ở giai đoạn này ».

Có nhiều dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh sẽ tập trung thúc đẩy tiêu dùng nội địa, giải quyết tình trạng dư thừa sản xuất, mở rộng mạng lưới an sinh xã hội, xử lý các vấn đề trợ cấp cũng như là hiện tượng đầu tư quá mức.

Nhưng kinh tế không phải là vấn đề duy nhất của Hội nghị Trung ương 4. Chương trình nghị sự còn bao gồm cả việc cải tổ nhân sự. Vài ngày trước khi diễn ra cuộc họp, Bắc Kinh thông báo khai trừ Đảng và tước quân tịch hai tướng lĩnh cấp cao là Hà Vệ Đông, phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, và Miêu Hoa, đô đốc hải quân, ủy viên Quân ủy Trung ương.

Thông báo trên xác nhận những đồn đoán kéo dài nhiều tháng về số phận của hai nhân vật này. Sự việc gây chấn động do việc đây là lần đầu tiên một vị tướng đương nhiệm trong Quân ủy Trung ương bị cách chức kể từ sau Cách mạng Văn hóa (1966-1976). Cuộc đấu tranh chống tham nhũng đã để lại một số lượng ghế trống bất thường trong ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương.

Hiện chưa rõ liệu ông Tập Cận Bình có chọn bổ sung nhân sự cho cơ quan đầy quyền lực này của Đảng hay không. Neil Thomas, chuyên gia nghiên cứu chính trị Trung Quốc tại Viện Chính sách Xã hội Châu Á nhận định tất cả những động thái trên có thể dẫn đến « cuộc cải tổ nhân sự lớn nhất » tại một hội nghị toàn thể kể từ năm 2017.

Nhìn chung theo giới quan sát, những đợt thanh trừng kỷ lục này « đang củng cố chứ không làm suy yếu quyền lực của Tập Cận Bình đối với Đảng và quân đội ». Chuyên gia Neil Thomas kết luận : Mọi Ủy viên Trung ương đều hiểu rằng tương lai của họ phụ thuộc vào việc có được sự ủng hộ của Tập Cận Bình !