Liêm Lý

Theo VNTB

Ngày 03 tháng 10 hằng năm (lần 3 : 2022-2025) là ngày giỗ Cha Antôn (Anthony) Nguyễn Văn Đức – vị linh mục Đan sĩ Biển Đức, nguyên Tổng Giám quản Đan viện Thiên An, Huế. Ngài được nhiều người xem là chứng nhân của sự thật, người đã hy sinh đời mình cho công lý và tự do tôn giáo.

Cha Đức qua đời tại Đức Quốc năm 2022, sau nhiều năm chịu đựng bệnh tật và áp lực vì dấn thân bảo vệ Đan viện Thiên An và quyền tự do tôn giáo tại Việt Nam. Nhắc để thức tỉnh những Giáo sĩ đã và đang làm chứng gian cho đảng CSVN về TDTG tại ĐH uỷ ban Giáo Dân tại Thái Bình ( 16-21/09/25)

1. Tiểu sử Cha Antôn Nguyễn Văn Đức (Nguyễn Huyền Đức) – Giám quản Đan viện Thiên An, Huế

Cha Antôn (Anthony) Nguyễn Văn Đức – thường viết với tên Nguyễn Huyền Đức – là linh mục Dòng Biển Đức, được biết nhiều qua vai trò Bề trên Giám quản Đan viện Thiên An, tỉnh Thừa Thiên Huế.

– Nhiệm kỳ làm Bề trên Giám quản được ghi nhận từ năm 2014 đến 2017.

– Khi được bổ nhiệm, ngài đã từ bỏ chương trình học dài hạn tại châu Âu để trở về với cộng đoàn Đan viện Thiên An.

– Trong quá trình hoạt động, ngài đã chịu nhiều thách thức: áp lực từ chính quyền, đe dọa, bôi nhọ, vu cáo, bị cấm hồi hương khi chữa bệnh, và nghi vấn bị đầu độc.

– Vào ngày 3 hoặc 4 tháng 10 năm 2022, Cha Antôn được cho là đã qua đời tại Đan viện Biển Đức, Đức Quốc (tùy nguồn có ghi ngày 3/10 hay 4/10) sau một thời gian dài chống chọi với bệnh ung thư phổi, nghi có liên quan đến việc đầu độc.

– Trước đó, ngài đã nhiều lần đề nghị được hồi hương, nhưng bị chính quyền Việt Nam từ chối cho phép, với lý do “không bảo đảm an toàn” cho ngài khi ở trong nước.

– Trong một số bài viết và trang tin, ngài được mô tả là “linh mục gặp nhiều nguy hiểm” với các dấu hiệu nghi bị đầu độc, bị bôi nhọ, bị hăm dọa, cùng các cuộc tấn công vật lý (xe lao vào, quấy rối).

– Cha Antôn Nguyễn Văn Đức được nhiều người xem như một nhân vật dấn thân mạnh mẽ, đi tiên phong trong việc bảo vệ quyền tự do tôn giáo, bảo vệ tài sản của đan viện trước áp lực của chính quyền địa phương.

2. Cuộc tranh đấu bảo vệ tài sản và đất đai của Đan viện Thiên An

Một trong những trọng tâm gắn liền với tên tuổi Cha Đức là việc kiên trì bảo vệ đất đai, tài sản, và biểu tượng tôn giáo của Đan viện Thiên An trước các hành vi chiếm đoạt, phá hoại và xâm nhập của chính quyền và các lực lượng liên quan.

2.1 Lịch sử chiếm đoạt đất đai và tài sản

– Theo nhiều nguồn, từ sau 1975 đến trước khi Cha Đức lên làm Bề trên, chính quyền tỉnh Thừa Thiên – Huế đã từng “trưng thu”, chiếm đoạt hoặc kiểm soát phần lớn diện tích đất của đan viện. Ước tính diện tích đất-nhà-rừng thông giai đoạn trước là 107 hecta, nhưng qua thời gian bị thu hẹp đáng kể.

– Ví dụ, Trường Thánh Mẫu (thuộc sở hữu của Đan viện) đã bị “mượn” từ năm 1976 và đến nay chưa được hoàn trả .

– Hơn 63 hecta đất và rừng thông thuộc quyền của Đan viện được cho là dùng để xây dựng “Khu vui chơi giải trí Thiên An – Thủy Tiên” (một dự án được quản lý bởi chính quyền địa phương), sau đó bỏ hoang hoặc chuyển nhượng cho tư nhân.

– Năm 2016, Đan viện Thiên An gửi đơn tố cáo đến Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên – Huế và các cơ quan trung ương rằng lực lượng chức năng đã xâm phạm nội vi, xúc phạm Thánh giá, đập phá biểu tượng tôn giáo trong đan viện.

– Trong đơn tố cáo ngày 24/6/2016 (ký tên Linh mục Antoine Nguyễn Văn Đức), Đan viện nêu rõ việc xâm phạm nội vi đan viện, xúc phạm Thánh giá, và yêu cầu xử lý đúng theo Hiến pháp và luật pháp Việt Nam.

– Phía chính quyền tỉnh Huế sau khi nhận đơn cho biết sẽ mời đan viện làm việc để xử lý “theo đúng luật” — nhưng trong nhiều năm không có kết quả cụ thể được công bố.

– Ngoài ra, trong nhiều bài viết, các vụ xâm nhập, phá tượng, tháo dỡ Thánh Giá, kiểm soát nội vi đan viện, ngăn cản việc xây dựng các công trình của đan viện đều được ghi nhận.

– Trong một bài viết của Mach Song Media, người ta nói rằng trong nhiệm kỳ của Cha Đức (2014–2017), nhiều lần ngài phải trực tiếp đối mặt với chính quyền về vấn đề đất đai, tài sản của đan viện. Mach Song Media – Nhà

2.2 Các biện pháp ứng phó của đan viện và của Cha Đức

– Cha Đức và cộng đoàn đan viện đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị, đệ trình tố cáo, gửi thư đến các cơ quan trung ương cũng như các đại sứ quán để kêu gọi can thiệp quốc tế và quốc nội.

– Họ cũng vận động sự hỗ trợ tư pháp – soạn thảo báo cáo vi phạm, hợp tác với tổ chức BPSOS (Dự án Dân Quyền Việt Nam) để đưa các vụ việc lên diễn đàn quốc tế và tổ chức cầu nguyện 22/8 để thu hút sự chú ý.

– Nhiều bài viết nhấn mạnh Cha Đức không cam chịu thực trạng bị chiếm đất mà kiên trì giữ lại phần đất còn lại, khẳng định quyền sở hữu hợp pháp lịch sử — mục tiêu không chỉ vì đan viện mà còn để bảo vệ tiền lệ cho nhiều nhóm tôn giáo và người dân bị mất đất.

– Khi có những vụ tháo dỡ Thánh Giá hoặc phá tượng, các đan sĩ và Cha Đức đã công bố hình ảnh, thông tin, gửi kiến nghị để minh chứng việc vi phạm.

– Đan viện cũng tuyên bố rằng bất cứ việc tu sĩ nào muốn làm công việc trong khuôn viên đan viện đều phải “xin phép” chính quyền — một dạng kiểm soát ngấm ngầm.

– Qua đó, rõ ràng cuộc tranh đấu giữ đất đai, tài sản và biểu tượng tôn giáo là một phần rất cốt yếu trong sứ vụ của Cha Đức và Đan viện Thiên An — được nhiều tác giả, tổ chức theo dõi và ghi nhận.

3. Nghi vấn đầu độc, cáo buộc và vu khống vô căn cứ

Một phần rất nhạy cảm và đau đớn trong câu chuyện là việc nghi Cha Đức bị đầu độc và những lời cáo buộc, vu khống nhằm hạ uy tín ngài, cả từ bên ngoài và bên trong.

3.1 Dấu hiệu nghi ngờ đầu độc

– Nhiều nguồn kể rằng từ dịp Tết âm lịch 2016, Cha Đức bắt đầu có các triệu chứng bất thường: rát buốt vùng cổ, đau nhức trong xương tủy, hàm răng đau buốt, tóc rụng từng mảng, không thể đi lại bình thường.

– Có ghi chép rằng Cha được mời uống trà, cà phê từ khách (mang theo) trong dịp Tết và ngay sau đó xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng.

– Bác sĩ tại châu Âu sau đó được cho là nghi ngờ tình trạng này có thể là do đầu độc.

– Ngoài ra, trong thời gian hoạt động, Cha Đức từng bị tấn công vật lý: có những chiếc xe cố tình lao vào cha khi ngài đi công tác bên ngoài đan viện.

– Trang CDC Giao Hội Việt Nam tại Đan Mạch ghi rằng: “cha có nhiều dấu hiệu nghi ngờ bị ‘đầu độc’, theo chẩn đoán của các bác sĩ châu Âu” — liệt kê các triệu chứng như nêu ở trên. Cdcgvn

Mặc dù có những dấu hiệu đáng ngờ, cho tới nay chưa có công bố độc lập, chính thức về xét nghiệm hóa chất hay giám định pháp y để xác định nguyên nhân đầu độc (công khai) mà mình tìm được.

3.2 Vu cáo, bôi nhọ và nghi vấn từ bên ngoài

– Có bài viết cho rằng trong nhiều năm, truyền thông thân nhà nước hoặc các trang tin hỗ trợ nhà cầm quyền đã đăng tin ẩn danh nhằm bôi nhọ Cha Đức, ví dụ cáo buộc ông vào khách sạn với phụ nữ để làm xấu hình ảnh.

– Cũng có nguồn viết rằng ông bị buộc tội “xuyên tạc tình hình, kích động hận thù dân tộc, chống Nhà nước CSVN” khi ông ở nước ngoài chữa bệnh.

– Trong một văn bản ngày 2/5/2019, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế gửi cho Bề trên Tổng quyền của dòng Biển Đức quốc tế và dòng Biển Đức Việt Nam yêu cầu không tái bổ nhiệm Cha Đức làm Bề trên — trong khi Cha Đức đã được Bên trong Đan viện bầu theo luật định.

– Các cáo buộc này, theo các bài viết và sự trình bày của Cha Đức, phần lớn là vô căn cứ và được dùng như biện pháp hạ uy tín, gây áp lực, chia rẽ nội bộ.

3.3 Mâu thuẫn nội bộ & nghi vấn từ trong dòng tu

– Trong các bài viết, có đề cập rằng bên trong dòng tu có những nghi ngờ, bịa đặt, vu cáo nhằm cô lập Cha Đức. Ví dụ, chính quyền và các nhóm thân chính quyền được cho là xen vào nội bộ đan viện để ảnh hưởng đến quyết định bổ nhiệm và bác bỏ Cha Đức.

– Cụ thể, trong bài “Nhà cầm quyền Thừa Thiên Huế xen vào nội bộ Đan Viện” có nhắc: vào năm 2019, chính quyền gửi văn bản đề nghị không tái bổ nhiệm Cha Đức dù ngài đã được bầu lại.

– Một số nguồn cũng ghi rằng có người trong dòng tu đã lan truyền cáo buộc nội bộ, nhằm làm giảm lòng tin nơi giáo sĩ và giáo dân đối với Cha Đức. (Tuy nhiên, rất khó tìm chứng cứ công khai, chính thức để xác minh.

– Nhìn chung, các cáo buộc và nghi vấn này – nếu xét dưới ánh sáng toàn cảnh – được nhiều người đồng minh của Cha Đức xem như thủ đoạn áp lực, triệt hạ uy tín, hơn là đánh giá dựa trên chứng cứ độc lập khách quan.

4. Những đau khổ Cha Đức gánh chịu khi chữa bệnh ở nước ngoài

Phần này kể về hành trình chữa bệnh, giới hạn quyền tự do, và sự đau đớn về thể xác, tinh thần mà Cha Đức phải gánh chịu khi ra hải ngoại điều trị.

– Sau khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ đầu độc (2016 trở đi), Cha Đức xin phép dòng Biển Đức được ra châu Âu chữa bệnh – được nhiều nguồn ghi nhận. • Khi chữa bệnh ở Đức, ngài nhiều lần xin hồi hương để trở về nhận chức, nhưng bị cấm hoặc bị hạn chế việc quay trở về Việt Nam.

– Có ghi lại rằng khi Cha Đức về Việt Nam lần thứ hai vào tháng 9/2019, ông bị cơ quan công an làm việc và được yêu cầu trở lại châu Âu vì “không an toàn” nếu ngài ở lại trong nước.

– Trong thời gian điều trị, các giới hạn về đi lại, bị giám sát, áp lực từ phía chính quyền làm tăng gánh nặng tinh thần cho ngài.

– Chưa có tài liệu công khai nào minh chứng chi tiết về quy trình y tế, các chẩn đoán chính xác, hay các xét nghiệm pháp y để xác định nguyên nhân ung thư hoặc ai đứng sau (nếu có).

– Sự đau khổ thể xác (bệnh nặng, tiềm ẩn độc tố, suy nhược, rụng tóc, đau toàn thân) kết hợp với áp lực tinh thần do bị cấm hồi hương, bị vu cáo và cô lập tinh thần là điều mà các bài viết đều nhấn mạnh.

– Theo một bài viết trên Chân Trời Mới Media: “Sau hơn 05 năm bị đầu độc (nghi ngờ là do chính quyền CSVN), Linh mục Antôn Nguyễn Văn Đức qua đời.” chantroimoimedia.com

Cái giá ngài phải trả cho quyết tâm dấn thân và trung tín với sứ vụ là rất lớn — không chỉ về thể xác mà còn về quyền tự do cá nhân và tinh thần.

5. Lễ an táng Cha Đức tại Đức — trong vắng lặng và tẻ nhạt

Khi Cha Antôn Đức qua đời ở Đức Quốc, lễ an táng được tổ chức trong hoàn cảnh ít người biết đến, vắng vẻ, và không được tổ chức long trọng như thường thấy.

– Theo bài viết “Linh mục Antôn Nguyễn Văn Đức và Đan viện Thiên An …” (Mach Song Media), ngài qua đời tại Đức vào ngày 3/10/2022, và lễ an táng diễn ra tại Đức, trong vắng lặng.

– Trang Chân Trời Mới Media ghi là Cha mất ngày 3/10/2022 sau hơn 5 năm bị đầu độc nghi ngờ. chantroimoimedia.com

– Theo truyền thông Công Giáo, Cha Phêrô Nguyễn Văn Khải đã cử hành lễ an táng tại Đức (tuyên bố này được lan truyền trong các bài viết đồng cảm với Cha Đức). (Tuy nhiên, mình chưa tìm được nguồn độc lập của giáo hội địa phương Đức xác nhận việc này rõ ràng).

– Trong các bài viết, người ta nhấn mạnh rằng lễ an táng không được linh đình, số người dự hạn chế — có thể vì ngài xa quê, nhiều rào cản hành chính và chính trị — nên sự vắng lặng ly biệt càng trở nên đậm nét (điều này được các bài xã luận tôn giáo nêu lên).

– Cộng đồng người Công giáo trong và ngoài nước đã lan truyền hình ảnh, lời cầu nguyện, but không có báo chí chính thức lớn nào ghi chép chi tiết lễ tang như ở Việt Nam đối với linh mục tham gia UBĐKCG — điều này được các bài viết nhắc đến như một biểu tượng của “bị gạt ra bên lề ”.

– Tình trạng lễ tang vắng vẻ, cách xa quê hương, và ít người biết đến trong công chúng càng làm nổi bật khía cạnh “chết trong cô đơn, nhưng sống cho sự thật” mà nhiều người cho là đặc trưng của một chứng nhân Tin Mừng trong hoàn cảnh áp bức.

6. Kết luận & Gợi ý tiếp bước làm chứng

6.1 Kết luận: Cha Đức – chứng nhân Tin Mừng

Từ tiểu sử đến các tranh đấu bảo vệ đất đai, từ nghi vấn đầu độc đến những vu cáo vô căn cứ, và đến cuộc hành trình chữa bệnh nơi xứ người, cuộc đời Cha Antôn Nguyễn Văn Đức là một chuỗi thử thách cam go. Nhưng trong toàn bộ những thử thách ấy, nhiều người Công giáo và giới ủng hộ tự do tôn giáo nhìn thấy nơi ngài một chứng nhân Tin Mừng – người không bỏ cuộc, dám vác thập giá, dám hy sinh mạng sống vì anh em (như Chúa Giêsu dạy).

Sự hy sinh của ngài không chỉ là tang thương cá nhân mà được xem như lời kêu gọi thức tỉnh những linh mục, tu sĩ, giáo dân trong và ngoài nước: nếu muốn làm chứng cho tự do tôn giáo, cần phải vững niềm tin, can đảm đối đầu với áp lực, sẵn sàng hy sinh trong sự thật.

Tuy nhiên, cần công tác ghi nhận, xác minh, đấu tranh pháp lý, công bố chứng cứ rõ ràng hơn để cái chết và công trình của ngài không bị chìm vào quên lãng và xóa nhòa ký ức

6.2 Gợi ý những bước tiếp theo để “sự hy sinh không uổng phí”

Dưới đây là vài đề xuất để bước tiếp có hiệu quả:

A. Thu thập và công bố chứng cứ y tế, pháp y

Nếu có thể, liên hệ với gia đình, dòng tu hoặc các bác sĩ điều trị để lấy bản xét nghiệm, nhật ký y tế, mẫu mô (nếu còn) để làm giám định độc tố. Việc này giúp minh định nguyên nhân cái chết hoặc bệnh tật nghi ngờ đầu độc của Cha Đức.

B. Xây dựng hồ sơ tố cáo chính thức trong và ngoài nước

–  Tiếp tục gửi đơn khiếu nại, kiến nghị lên các cơ quan quốc gia (Tòa án, Ủy ban Nhân quyền, Tòa án Tối cao)

–  Vận động tổ chức quốc tế (Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Nhân quyền, Tổ chức Tự do Tôn giáo) để đưa vụ việc vào tầm quan tâm quốc tế

–  Kêu gọi sự giám sát và áp lực ngoại giao từ các đại sứ quán, tổ chức Công giáo toàn cầu

C. Lưu trữ và truyền thông hóa ký ức về Cha Đức

–  Tập hợp bài viết, hình ảnh, video, lời chứng từ đan sĩ, giáo dân để làm bộ sử ký về Cha Đức

–  Sản xuất tài liệu (sách, phim, mạng) giới thiệu cuộc đời và sứ vụ của ngài để nhiều người biết đến

–  Mỗi năm vào ngày giỗ (03/10), tổ chức lễ tưởng niệm, cầu nguyện, diễn thuyết để làm dấu ấn trong lòng giáo hội

D. Khích lệ linh mục, tu sĩ làm chứng thật với tự do tôn giáo

–  Tạo diễn đàn trao đổi giữa các linh mục, tu sĩ để chia sẻ kinh nghiệm bị sách nhiễu, cách ứng xử khôn khéo

–  Củng cố mạng lưới hỗ trợ pháp lý, tài chính cho những người gặp áp lực

–  Gửi thông tin chính xác đến giáo dân, truyền thông độc lập để chống lại vu cáo

E. Giám sát việc trả lại tài sản Đan viện Thiên An

–  Theo dõi tiến trình giải quyết khiếu nại về đất đai

–  Đẩy mạnh minh bạch trong việc quản lý tài sản đan viện, để không bị lợi dụng, chiếm đoạt tiếp

–  Kêu gọi sự can thiệp của các tổ chức nhân quyền khi có thể tìm ra vi phạm .