Theo Machsong

LTS: Trong các bản báo cáo và tại các diễn đàn quốc tế (như Liên Hiệp Quốc), Điều 117 (cùng Điều 331) trong Bộ luật Hình sự Việt Nam thường xuyên được nhắc tới, là điều luật mơ hồ dùng để bóp nghẹt tự do ngôn luận. Chúng tôi xin đăng lại bài viết sau về hai người bị bắt hôm 8/10/2025, trong đó ông Huỳnh Ngọc Tuấn bị bắt lần hai theo Điều 117.

Nguồn: BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam.

Sự việc này đã được các cơ quan báo chí của chính quyền Việt Nam đưa tin vào cuối ngày 8 tháng 10 năm 2025. Trước đó gần nửa ngày, người thân trong gia đình ông Huỳnh Ngọc Tuấn cũng đã loan tin này trên mạng xã hội.

Theo báo chí của chính quyền Việt Nam, ông Huỳnh Ngọc Tuấn đã bị Cơ Quan An Ninh Điều Tra thuộc Công An Tỉnh Đăk Lăk bắt tạm giam để điều tra hình sự với cáo buộc phạm tội “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” quy định tại Điều 117 Bộ Luật Hình Sự 2015. Trước đó, vào năm 1992, ông đã từng bị chính quyền Việt Nam bỏ tù 10 năm cũng về tội danh này. Như vậy ông Huỳnh Ngọc Tuấn cùng với anh Trịnh Bá Phương đang là những người vừa bị chính quyền Việt Nam bỏ tù hai lần cùng về một tội danh chống nhà nước.

Ông Huỳnh Ngọc Tuấn được mọi người biết tới như một nhà văn. Ông thường xuyên bày tỏ quan điểm chính trị của mình trên mạng xã hội. Ông ít hoặc gần như không tham gia vào bất kỳ hội nhóm xã hội dân sự nào ở trong và ngoài Việt Nam. Ngoài việc phát biểu quan điểm chính trị của mình ở trên mạng xã hội, người ta không thấy ông giao lưu, chia sẻ, tuyên truyền tư tưởng của mình với bất cứ ai. Do vậy, có thể khẳng định rằng ông là một người bất đồng chính kiến với chế độ đương thời tại Việt Nam. Những điều ông bày tỏ đều nằm trong khuôn khổ của quyền tự do tư tưởng, tự do bày tỏ quan điểm, tự do thông tin ngôn luận được quy định tại Điều 19 Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị của Liên Hiệp Quốc (thường được gọi tắt là ICCPR).

Việc chính quyền Việt Nam cáo buộc ông phạm tội “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước…” cho thấy đây là sự gán ghép xằng bậy, đánh tráo khái niệm và vi phạm nghiêm trọng đạo luật nhân quyền quốc tế quan trọng mà Việt Nam đã tham gia ký kết với Liên Hiệp Quốc từ năm 1982. Cần phải thấy rằng trường hợp cụ thể này không phải là sự suy diễn mơ hồ một điều luật như nhiều người thường nói. Đó là vì hành vi của ông Huỳnh Ngọc Tuấn nằm trong khuôn khổ biểu đạt quan điểm chính trị cá nhân ở chốn công cộng. Ông không có ý định tuyên truyền với bất cứ một ai cụ thể trên không gian công cộng này. Do đó, ngay cả việc soạn thảo ra các nội dung mang quan điểm cá nhân đó cũng không thể bị quy chụp là hành vi “làm, tàng trữ và phát tán”.

Trong một động thái khác, báo chí Việt Nam cũng đưa tin vào cùng ngày 8 tháng 10 năm 2025, Cơ Quan An Ninh Điều Tra thuộc Công An Tỉnh Đăk Lăk còn bắt tạm giam nhà truyền đạo Y Nuen Ayŭn, trú tại buôn Puăn B, xã Ea Phê với cáo buộc ông đã phạm tội “phá hoại chính sách đại đoàn kết” quy định tại Điều 116 Bộ Luật Hình Sự. Thông tin chưa đầy đủ cho biết, ông Y Nuen Ayŭn là người sinh hoạt trong Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên. Như vậy, đây sẽ là một vụ án mới mà chính quyền tiếp tục nhắm vào quyền tự do tôn giáo của người Thượng bản địa ở Tây Nguyên.

BPSOS sẽ tra cứu dữ liệu về tự do tôn giáo để sớm có thông tin thêm về vụ án chính quyền Việt Nam nhắm vào nhà truyền đạo Y Nuen Ayŭn.