Theo VNTB
Có lẽ phải đợi tới khi đất nước thật sự dân chủ thì người dân mới thoát khỏi cảnh “đúng quy trình mà vẫn thiệt hại nặng nề rồi không ai chịu trách nhiệm” này.
Miền bắc những ngày qua cho thấy một câu chuyện rằng bão không đáng sợ bằng lũ. Bão đến rồi tan, nhưng sau đó thì hàng loạt hồ thủy điện lại đồng loạt xả lũ. Theo thông tin từ báo chí cộng sản, những ngày qua có tới 40 hồ thủy điện phải vận hành xả lũ để đảm bảo “an toàn” công trình. Mà chỉ là an toàn cho đập, còn tính mạng, tài sản của dân thì không!
Không ai phủ nhận vai trò của thủy điện trong phát triển kinh tế. Nó tạo ra điện năng, góp phần ổn định an ninh năng lượng, thậm chí còn là công trình điều tiết nước cho vùng hạ du. Nhưng mấy ngày nay, các hồ chứa lại đang biến thành quả bom nước dội lên đầu dân. Mỗi khi đập xả khẩn cấp, thì nhà cửa, ruộng đồng, chuồng trại, hàng hoá… sẽ bị nhấn chìm trong dòng lũ đúng quy trình kia.
Nhìn lại mấy năm qua, người dân đã quá quen với điệp khúc “mưa lớn – xả gấp, hạn hán – giữ nước” cứ lặp đi lặp lại. Tức là, khi trời mưa lớn, các hồ, vì đã tích nước quá cao, nên phải mở cửa xả gấp để cứu đập. Còn lúc hạn hán, người dân khô cạn ruộng đồng, hồ thuỷ lợi, đập thuỷ điện vẫn trơ trơ giữ nước để đảm bảo phát điện và ổn định nguồn điện. Hậu quả là mùa nắng thì vùng hạ du khô hạn kéo dài, mùa mưa thì lại chìm trong biển nước. Bởi vậy cái thảm hoạ mấy năm nay người dân gặp phải chính là “lũ nhân tạo”, một thứ “nhân tai” do chính người cầm quyền gây ra chứ không phải thiên tai.
Cần phải nhắc lại rằng, bản chất của thủy điện không xấu. Cái xấu nằm ở cách quản lý, cách vận hành. Các chuyên gia nhiều lần cảnh báo rằng, cần phải xả bớt nước hồ vào mùa khô, giảm dung tích phòng lũ để khi mưa đến, hồ có chỗ chứa nước, tránh việc xả dồn dập. Nhưng trên thực tế, các đơn vị quản lý vẫn làm điều ngược lại, trữ nước đầy hồ để phục vụ phát điện, rồi đến mùa mưa mới cuống cuồng xả. Thế là lũ chồng lũ, “nước trời” chưa kịp rút thì “nước đập” lại tràn về. Rõ ràng nhà cầm quyền CSVN phải chịu trách nhiệm cho chuyện này.
Đáng nói hơn, quy trình vận hành liên hồ chứa, thứ lẽ ra phải được tính toán kỹ lưỡng và phối hợp đồng bộ lại thường bị làm hình thức. Có nơi thông báo xả lũ chỉ trước vài giờ, dân chưa kịp di dời thì nước đã ngập mái nhà. Có nơi thì mỗi hồ một cách, xả không báo nhau, khiến cả vùng hạ du thành biển nước. Tất cả đều nằm trong cái gọi là “đúng quy trình”.
Rồi thì, dân phải lâm vào cảnh “nước tới cổ vẫn chưa kịp nhảy”, còn nhà chức trách địa phương cứ cứng miệng rằng “xả đúng quy trình.” Nhưng, quy trình nào cho phép đổ nước lên đầu dân như vậy? Quy trình nào mà người dân chỉ được thông báo bằng vài dòng chữ sát thời điểm xả, trong khi tài sản và tính mạng của họ bị đe dọa từng giờ? Và nếu “đúng quy trình” mà vẫn gây thiệt hại, thì vấn đề nằm ở chính cái quy trình ấy hay ở những người đã phê duyệt, giám sát nó.
Nên nhớ, quy trình vận hành liên hồ chứa do các cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt, nghĩa là chính họ đặt ra luật chơi và cũng chính họ giám sát việc thực hiện. Khi sai phạm xảy ra, họ lại chỉ việc “rút kinh nghiệm sâu sắc”, còn dân thì phải gánh chịu hậu quả. Không ai bị kỷ luật, không ai chịu trách nhiệm. Cuối cùng thì dân chịu trong cảnh tang thương, trâu bò chết trôi, hoa màu mất trắng, nhà cửa bị cuốn trôi, và cả những mạng người. Có lẽ phải đợi tới khi đất nước thật sự dân chủ thì người dân mới thoát khỏi cảnh “đúng quy trình mà vẫn thiệt hại nặng nề rồi không ai chịu trách nhiệm” này.
___________________
Tham khảo:
TinHoaThinhĐon 