Giấc mơ an cư của người nghèo

Phạm Lê Đoan

Theo VNTB

Nhiều người mong muốn có một cái nhà để che mưa che nắng, thế nhưng, với giá cả nhà đất hiện tại, thêm vào đó là chi phí sinh hoạt (ăn uống, điện nước, học hành, bệnh tật…) vẫn còn “ngốn” quá nhiều vào kinh tế của một gia đình thì dường như việc mơ ước có một căn nhà cũng chỉ là ước mơ…

Tính đến cuối tháng 9 năm 2025, theo báo cáo quý II/2025 về mặt bằng giá sơ cấp bình quân căn hộ tại Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) thì giá sơ cấp bình quân của căn hộ tại thành phố này đạt hơn 95 triệu đồng/m2, tăng gần 10% so với cùng kỳ 2024. Các đợt mở bán mới ghi nhận mức tăng 8-15%, trong đó căn hộ hạng sang chiếm hơn 52% nguồn cung thị trường. Theo CBRE (công ty dịch vụ và đầu tư bất động sản thương mại lớn nhất thế giới) thì khoảng cách giữa giá nhà liền thổ và thu nhập người lao động tại TP HCM hiện lên tới 176 lần, khiến việc sở hữu gần như ngoài tầm với của đại đa số dân cư.

Trên thực tế, việc mong muốn sở hữu cho mình một căn nhà, là mục đích được đặt ra của không ít người. Bên cạnh cố gắng làm việc, ăn xài tiết kiệm để mỗi tháng có thể dư được một khoản kha khá bỏ ống heo nuôi hy vọng, nhiều người cũng hy vọng rằng giá nhà, giá đất sẽ phần nào hạ nhiệt. Tuy nhiên, giá nhà không những không giảm về mức phù hợp với thu nhập người dân mà ngày càng bị đẩy lên cao, bỏ lại phía sau hàng triệu lao động đang mỏi mòn tìm một chỗ an cư.

Hệ số giá nhà trên thu nhập ở TPHCM lên đến 20 – 25 lần, cao gấp 4 – 5 lần so với Singapore hay Mỹ. Điều này đồng nghĩa một người trẻ, dù cần cù làm việc cả đời, vẫn khó có thể chạm đến giấc mơ sở hữu một mái nhà.

“Đúng như vậy, có người cày quần quật cả đời cũng không đủ để mua một căn nhà. Lương tháng thì ba cọc ba đồng, chi tiêu hằng tháng, xoay qua xoay lại là hết vèo. Sống một thân một mình thì còn đỡ, có gia đình, lo gia đình hai bên rồi gia đình nhỏ, đủ thứ mọi chi phí, sinh hoạt phí thì cái gì cũng tăng. Tìm được nhà ưng ý, giá cũng tầm trung, tiền đâu mua, không mua thì người có tiền người ta mua. Nuôi hy vọng bằng gì ngoài việc mong ước trúng số?”, làm bảo vệ tại một khu chợ, ông Tám Đức chia sẻ.

Lẽ dĩ nhiên, để xảy ra tình trạng như trên, nếu không kể đến vai trò quản lý, điều hành của Nhà nước dường như cũng là một sự thiếu sót. Theo ghi nhận của báo chí, Nhà nước Việt Nam cũng có chính sách để kìm hãm giá cả đất đai (dù thực tế đã chứng minh là chưa thật sự hiệu quả), phải kể đến trong số đó có khái niệm nhà ở xã hội.

Nhà ở xã hội là loại nhà ở nhận được sự hỗ trợ từ Nhà nước, nhằm cung cấp chỗ ở giá rẻ cho các đối tượng có thu nhập thấp, công chức, viên chức và người lao động. Tưởng rằng đây sẽ là một giải pháp để người nghèo có một mái nhà để che nắng che mưa, tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn không đúng như vậy.

Thứ nhất, là đối tượng được mua nhà ở xã hội, phải thỏa mãn hai điều kiện cần và đủ. Ở điều kiện cần, là thuộc 01 trong 09 đối tượng theo Điều 49 Luật Nhà ở 2014. Nhìn sơ qua, có thể thấy, bên cạnh những đối tượng thuộc diện có công với chế độ thì là những người có thu nhập thấp, hộ nghèo, hộ cận nghèo…, tuy nhiên, trong số những đối tượng này lại không có những người lao động tự do. Với một người mưu sinh bằng bán hàng rong, chạy xe ôm… thì lấy đâu ra giấy tờ chứng minh là người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp?

Cũng có ý kiến cho rằng, những đối tượng đó sẽ là đối tượng nằm trong hộ nghèo, cận nghèo. Có thể không sai, nhưng cũng không đúng với tất cả khi có địa phương đã từng công bố không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo (1).

Thứ hai, để mua được nhà ở xã hội, cũng không phải là dễ dàng với nhiều loại thủ tục khác nhau ở nhiều nơi khác nhau (2).

Trong dân gian thường hay nói với nhau rằng có an cư thì mới lạc nghiệp, tuy nhiên, với tình hình giá cả nhà đất còn cao; công việc còn bấp bênh, luôn đầy rẫy nguy cơ có thể thất nghiệp thì dường như giấc mơ an cư của người nghèo, vẫn còn xa lắm…

___________________

Tham khảo:

(1)  https://nld.com.vn/nhieu-dia-phuong-tai-tp-hcm-trang-ho-ngheo-ho-can-ngheo-196251005085707835.htm

(2) https://vnexpress.net/dieu-kien-mua-nha-o-xa-hoi-hanh-trinh-hai-thang-mua-nha-o-xa-hoi-danh-sap-giac-mo-an-cu-cua-toi-4907138.html

Bình luận về bài viết này