Hoàng Mai

Theo VNTB

Bất chấp kiến nghị bảo tồn di sản, phá vỡ một công trình kiến trúc cổ xưa của Sài Gòn để xây lên một trung tâm thương mại hiện đại, thế nhưng, hơn 10 năm, vẫn là bãi đất trống.

Mới đây, trong một văn bản do Phó chủ tịch Uỷ ban Nhân dân (UBND) Bùi Minh Thạnh ký nêu rõ, xét báo cáo, đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại công văn số 6186 ngày 22.9.2025 về dự án Thương xá Tax, Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ đạo Tổng công ty SATRA làm việc với Sở Tài chính, Sở Xây dựng để rà soát các điều kiện tiếp tục sử dụng khu đất để thực hiện dự án, việc chấp thuận đầu tư dự án tại khu đất theo luật Quản lý tài sản công liên quan đến tài sản công tại doanh nghiệp, luật Đầu tư…

Trường hợp không đáp ứng điều kiện quy định, Tổng công ty SATRA có văn bản trả lại đất theo quy định tại khoản 2 điều 82 luật Đất đai năm 2024.

Trong một diễn biến trước đó, SATRA đã có văn bản gửi UBND TP.HCM đề xuất UBND TP.HCM kiến nghị Chính phủ cho doanh nghiệp đầu tư trên phần diện tích đất công và chấp thuận cho SATRA thuê đất không qua đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định Luật Đất đai 2024.

Nói thêm một chút về Thương xá Tax, theo thông tin, công trình kiến trúc nguyên thuỷ được xây từ năm 1880 thời Pháp ở trung tâm Sài Gòn tại góc đại lộ Charner và đại lộ Bonnard, gần toà thị chính. Năm 1914 công ty Société Coloniale des Grands Magasins mở Grands Magasins Charner de Saigon (viết tắt là SGMC) đến năm 1924 thì khu nhà này được tái thiết và khuếch trương theo phong cách Art Deco đón tiếp khách hàng thượng lưu của đô thị lớn nhất Liên bang Đông Dương. Thương xá Tax khánh thành vào ngày 26.11.1924, có công năng là trung tâm thương mại.

Cũng xin được nói thêm, năm 2014 Thương xá TAX chính thức được ra lệnh đóng cửa để phá tòa nhà nhằm xây một cao ốc 40 tầng tại khu đất. Tòa nhà dự kiến khởi công vào quý 1/2017, hoàn thành vào năm 2020. Bí thư Thành uỷ khi đó là ông Lê Thanh Hải (nhiệm kỳ từ 2006-2016), người kế nhiệm là ông Đinh La Thăng (5.2.2016-10.5.2017) và Chủ tịch Thành phố khi đó là ông Lê Hoàng Quân (2006-2015), người kế nhiệm là ông Nguyễn Thành Phong.

Một thời gian dài, khu đất từng là Thương xá Tax năm xưa vẫn còn nằm im lìm. Câu hỏi đặt ra, nếu như ngay từ đầu nhắm đã không thể đáp ứng được điều kiện để xây dựng tòa nhà mới cũng như những rủi ro có thể xảy ra thì tại sao phải đập bỏ một công trình kiến trúc ít nhiều gắn bó với lịch sử của đất Sài Gòn? Dự án “nằm im bất động”, không những ảnh hưởng đến mỹ quan mà còn gây lãng phí, liệu rằng, các “quan chức” của năm xưa, ai sẽ là người chịu trách nhiệm? Để doanh nghiệp có thể xây dựng trên “khu đất vàng” của Sài Gòn, nếu không có sự chấp thuận của chính quyền thành phố này, hoàn toàn không có khả năng xuất hiện tình trạng phá dỡ và xây dựng không phép.

“Tôi là một trong số những nhân chứng vào những giờ cuối cùng của Tax. Những quầy hàng đóng cửa, những vị khách tiếc nuối, đến đây chụp những bức ảnh cuối cùng. Mỗi lần nghe Chiều Trên Phá Tam Giang của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh là tôi lại cảm thấy bồi hồi, chạnh lòng khi nhớ về Thương xá Tax, một trong số những biểu tượng của Sài Gòn cũ đã bị phá dỡ”, ông Ba Tài, một cư dân của Sài Gòn cũ chia sẻ trong sự ngậm ngùi.

Ở thì hiện tại, cho dù SATRA có trả đất Thương xá Tax nếu không làm dự án đi chăng nữa, chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh có xây dựng lại một Tax giống lúc xưa đi chăng nữa, nhìn theo khía cạnh tích cực, cũng chỉ là “bù đắp” phần nào “bề nổi” của câu chuyện. Còn linh hồn của Tax, có lẽ cũng chỉ còn trong ký ức của nhiều người dân Sài Gòn xưa cũ mỗi khi nhắc kể nhớ về…