Thanh Phương

Theo RFI

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng hôm nay, 29/09/2025, sau khi hứa hẹn một “thỏa thuận” về Gaza và bác bỏ việc Israel sáp nhập vùng Cisjordanie bị chiếm đóng. 

Trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm qua, tổng thống Trump viết: “Chúng ta có cơ hội thực sự để đạt được điều gì đó to lớn ở Trung Đông. Mọi người đều đã sẵn sàng cho một điều gì đó đặc biệt, lần đầu tiên. Chúng ta sẽ đạt được điều đó“. 

Đây là cuộc gặp thứ tư giữa hai lãnh đạo Hoa Kỳ và Israel kể từ khi ông Trump nhậm chức vào ngày 20/01. Cuộc gặp lần này diễn ra trong bối cảnh ông Netanyahu ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế và trong nước thì phải đối mặt với các cuộc biểu tình kêu gọi ngừng bắn ở Gaza để các con tin được trả tự do. 

Theo hãng tin AFP, đề xuất mới nhất của Mỹ, mà ông Trump đã trình bày qua điện thoại với ông Netanyahu và trình bày trực tiếp với một số nhà lãnh đạo Hồi Giáo, hứa hẹn mang lại hòa bình cho dải Gaza, vùng lãnh thổ Palestine đang bị tàn phá sau gần hai năm chiến dịch tấn công đẫm máu của Israel. 

Theo một nguồn tin ngoại giao, kế hoạch của Mỹ bao gồm một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn ở Gaza, trả tự do cho các con tin Israel bị giam giữ trên lãnh thổ Palestine, Israel rút quân và thiết lập một chính quyền mới ở Gaza mà không có sự tham gia của phong trào Hamas.  Nhưng về phần mình, Israel sẽ phải từ bỏ mọi hình thức chiếm đóng và mọi nỗ lực sáp nhập. Theo truyền thông Anh, cựu thủ tướng Tony Blair có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc thành lập một chính quyền chuyển tiếp ở Gaza trong tương lai. 

Kế hoạch dự trù một khoản viện trợ nhân đạo khổng lồ “sẽ đổ vào Gaza” ngay khi thỏa thuận được ký kết. Khoản viện trợ này nhằm giải quyết những nhu cầu cấp thiết nhất: khôi phục nguồn cung cấp điện và nước, dọn dẹp đống đổ nát, mở lại đường sá, và sau đó dần dần xây dựng lại cơ sở hạ tầng thiết yếu, bắt đầu là các bệnh viện, trường học và các cửa hàng thực phẩm, tương tự như Kế hoạch Marshall tái thiết châu Âu sau Thế chiến II.

Tổng thống Mỹ còn dự trù việc thành lập một đặc khu kinh tế ở Gaza, do các nước phương Tây giám sát, với cơ sở hạ tầng hiện đại, thuế quan giảm và mở cửa cho đầu tư nước ngoài.

Vấn đề vùng Cisjordanie bị chiếm đóng cũng sẽ là trọng tâm của cuộc gặp hôm nay giữa hai lãnh đạo. Phe cực hữu trong chính phủ Israel đang thúc đẩy việc sáp nhập lãnh thổ Palestine này, để đáp trả việc nhiều quốc gia vừa mới công nhận Nhà nước Palestine. Áp lực công khai từ Donald Trump có thể làm phức tạp thêm vị thế của Benjamin Netanyahu trong liên minh cầm quyền. Tuy nhiên, theo chuyên gia Natan Sachs, thuộc Viện Trung Đông ở Washington, việc tổng thống Mỹ dứt khoát bác bỏ việc sáp nhập Cisjordanie cũng có thể mang lại cho thủ tướng Netanyahu “một lối thoát” giúp ông không phải đáp ứng yêu cầu của phe cực hữu Israel.