Châu Quang

Theo DCVO

Nhân đọc một bài báo về chuyện gửi tiền của người Mexico ở Mỹ trong bối cảnh chính sách siết chặt nhập cư của chính quyền Trump, Châu Quang quay sang hỏi AI để đối chiếu với Việt Nam.

Kiều hối Mexico

San Bartolomé Quialana là một huyện trong tỉnh Oaxaca của Mexico, từ lâu đã phụ thuộc vào kiều hối từ người thân lao động tại Mỹ gửi về. Nguồn tiền này góp phần phát triển hạ tầng, xây nhà, mở doanh nghiệp nhỏ và tạo việc làm. Nay, dòng tiền giảm mạnh khiến các công trình xây dựng bị đình trệ, việc làm mất đi, và kinh tế trong tỉnh gặp khó khăn.

Kiều hối từ Mỹ về Mexico trong tháng 6 giảm 16,2% so với cùng kỳ năm ngoái, mức giảm mạnh nhất được ghi tài liệu. Tại Oaxaca, kiều hối chiếm hơn 10% GDP của tỉnh. Nhiều gia đình chỉ nhận được một phần ba số tiền trước đây, ví dụ từ 1.500 USD giảm xuống còn 500 USD mỗi tháng.

Đã qua rồi cái thời mà người Mexico cứ đủng đỉnh vượt biên giới chạy sang Mỹ lao động như điên trong các nông trại, nhà hàng… một hai năm, tích lũy được tí tiền rồi quay lại Mexico nuôi gia đình.

Chính sách nhập cư nghiêm ngặt của chính quyền Trump khiến nhiều người Mexico bị trục xuất hoặc tự nguyện hồi hương; người lao động không có giấy tờ hợp pháp sợ hãi, giảm giờ làm hoặc nghỉ việc; dòng tiền chuyển về Mexico giảm.

Trong huyện San Bartolomé Quialana, cặp vợ chồng Hernández và Pablo gặp khó khăn khi bà con bên Mỹ không còn gửi tiền đều đặn; người mới bị trục xuất như Sánchez phải vay nợ và đối mặt với tương lai bất định. Nhiều căn nhà xây dang dở không thể hoàn thiện.

Tình hình kiều hối từ Mỹ về Việt Nam trong 10 năm qua

Trong 10 năm qua, lượng kiều hối từ Mỹ về Việt Nam đã có những biến động đáng kể. Theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Hợp tác quốc tế về người di cư (KNOMAD), Việt Nam tiếp tục là một trong 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất trên thế giới. Tổng lượng kiều hối về Việt Nam trong năm 2022 là 10 tỉ đô la Mỹ, đóng góp vào 4,6% GDP của nền kinh tế.

Trong năm 2023, lượng kiều hối về TP. Hồ Chí Minh ước đạt gần 9 tỷ USD, tăng 35% so với năm 2022, đây là mức kiều hối cao nhất từ trước đến nay. Kiều hối từ Việt kiều Mỹ chuyển về Việt Nam là lớn nhất so với Việt kiều ở các nước khác do nước Mỹ có số lượng người Việt nhập cư và sinh sống nhiều nhất.

Mặc dù chịu ảnh hưởng chung của nền kinh tế toàn cầu, dòng kiều hối về Việt Nam vẫn duy trì vị trí trong top 10 quốc gia có lượng kiều hối lớn nhất thế giới và trong top 4 quốc gia nhận kiều hối nhiều nhất khu vực châu Á, ba nước kia theo thứ tự là Trung Quốc, Ấn Độ và Philippines.

So sánh kiều hối trên đầu người giữa Việt Nam và Philippines

Để so sánh tỷ lệ kiều hối trên đầu người giữa cộng đồng người Việt và người Philippines sống ở Mỹ, chúng ta cần xem xét tổng lượng kiều hối và số lượng người trong mỗi cộng đồng.

Tổng số người Việt ở Mỹ khoảng 2,4 triệu người vào năm 2025. Tổng lượng kiều hối từ Mỹ về Việt Nam trong năm 2022 là 10 tỉ USD. Như vậy, tỷ lệ kiều hối trên đầu người là 4.167 USD/người.

Tổng số người Philippines ở Mỹ khoảng 3.416.840 người. Tổng lượng kiều hối từ người Philippines ở nước ngoài gửi về nước trong năm 2024 là 38,34 tỉ USD. Như vậy, tỷ lệ kiều hối trên đầu người là 11.219 USD/người

Nhiều người cho rằng kiều hối chỉ giúp cuộc sống cá nhân của người nhận, thay vì đóng góp cho nền kinh tế nói chung, đúng hay sai?

Lượng kiều hối từ Mỹ về Việt Nam đóng góp rất lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Kiều hối giúp tăng cường tiêu dùng trong nước, từ đó thúc đẩy sản xuất và kinh doanh. Nhiều gia đình sử dụng kiều hối để mua sắm, xây dựng nhà cửa, và đầu tư vào các hoạt động kinh doanh nhỏ.

Nhiều gia đình sử dụng kiều hối để đầu tư vào giáo dục và đào tạo, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của quốc gia.

Kiều hối đóng góp vào dự trữ ngoại hối của quốc gia, giúp ổn định tỷ giá hối đoái và giảm áp lực lên cán cân thanh toán.

Kiều hối cũng được sử dụng để tài trợ cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, y tế, và các chương trình xã hội khác.

Các thách thức trong quản lý kiều hối

Chính quyền Việt Nam chẳng cần đụng móng tay, chẳng cần sản xuất một món hàng hoặc cung cấp dịch vụ gì cũng ẵm được hàng tỉ đô la gửi về mỗi năm một cách ngon ơ. Tuy nhiên, quản lý kiều hối là một nhiệm vụ phức tạp và đối mặt với nhiều thách thức. Dưới đây là một số thách thức chính.

Biến động kinh tế toàn cầu: Sự biến động của nền kinh tế toàn cầu có thể ảnh hưởng đến lượng kiều hối gửi về. Khi nền kinh tế của các quốc gia gửi kiều hối gặp khó khăn, lượng kiều hối có thể giảm sút.

Chính sách nhập cư và kiểm soát biên giới: Các chính sách nhập cư nghiêm ngặt và kiểm soát biên giới gắt gao có thể làm gián đoạn dòng kiều hối. Ví dụ, chính sách nhập cư của chính quyền Trump đã dẫn đến việc giảm lượng kiều hối từ Mỹ về Mexico.

Chi phí chuyển tiền cao: Chi phí chuyển tiền cao là một rào cản lớn đối với việc gửi kiều hối. Nhiều người lao động phải trả phí cao để gửi tiền về nước, làm giảm số tiền thực tế mà gia đình họ nhận được.

Giả sử nay mai, chính phủ Hoa Kỳ cấm gửi kiều hối về Việt Nam, chuyện gì sẽ xảy ra?

Tổng thống Trump là người nổi tiếng sáng nắng chiều mưa, thay đổi lập trường xoành xoạch. Hôm trước không ủng hộ Ukraine, hôm sau nói Ukraine chắc chắc sẽ đòi lại được đất Nga đã chiếm. Do đó, lệnh cấm gửi tiền cũng không phải là chuyện không thể xảy ra.

Nếu có, chuyện này sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực đến nền kinh tế và xã hội của , Việt Nam. Một số hậu quả có thể xảy ra, cho dù các DLV nói rằng nhờ ơn Bác Đảng, Việt Nam bây giờ giàu lắm rồi, cái gì cũng có:

Nhiều gia đình sẽ mất đi một phần lớn thu nhập, dẫn đến khó khăn trong việc trang trải cuộc sống hàng ngày.

Các hoạt động đầu tư và tiêu dùng sẽ giảm sút, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước.

Tăng áp lực lên hệ thống tài chính của quốc gia, vì kiều hối đóng góp vào dự trữ ngoại hối của quốc gia, giúp ổn định tỷ giá hối đoái và giảm áp lực lên cán cân thanh toán.

Lệnh cấm gửi kiều hối có thể gây ra khó khăn cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài, vì họ không thể giúp đỡ gia đình và người thân ở quê nhà.