Hải Di Nguyễn

Theo Machsong

Ngày 24/7/2025 vừa qua, 12 Báo cáo viên Đặc biệt và chuyên gia nhân quyền LHQ đã gửi một lá thư chung tới chính phủ Thái Lan về vấn đề đàn áp xuyên quốc gia và an toàn của người tỵ nạn. Lá thư được công bố ngày 22/9.

Có gì mới?

Như có thể đoán, lá thư cáo buộc chính phủ Thái Lan phối hợp với công an Việt Nam đàn áp xuyên quốc gia: từ vụ bắt cóc nhà báo Trương Duy Nhất và youtuber/ blogger Đường Văn Thái, tới vụ đáp ứng yêu sách dẫn độ nhà hoạt động người Thượng Y Quynh Bdap; từ vụ cảnh sát Thái đưa công an Việt Nam tới gặp người tỵ nạn, tới việc Thái Lan giam giữ kéo dài một số người Thượng trong IDC.

Quan trọng hơn, các Báo cáo viên Đặc biệt cũng nhắc tới rất nhiều trường hợp khác như những vụ Thái Lan trục xuất người tỵ nạn từ Malaysia, Campuchia, Lào, Uyghur (Duy Ngô Nhĩ) về nước; trường hợp công dân Lào và Campuchia thuộc đảng đối lập bị mất tích hoặc giết chết trên đất Thái; và 9 trường hợp công dân Thái bị mất tích hoặc tìm thấy xác khi đã trốn sang Campuchia, Lào, hay Việt Nam.

Tất cả những điều này cho thấy bản thân Thái Lan cũng đàn áp xuyên quốc gia, và từ nhiều năm qua đã trở thành công cụ đàn áp không chỉ cho Việt Nam mà cho các nhà nước độc tài khác trong khu vực, và có sự dàn xếp trao đổi qua lại.

Chúng ta có thể làm gì với lá thư trên?

Bao lâu nay, Thái Lan dường như không bị quốc tế chú ý trong lĩnh vực nhân quyền. Nói về Thái Lan, thường người ta chỉ nghĩ tới xứ du lịch, ẩm thực, massage, hay ladyboy.

BPSOS trong thời gian qua đã và đang tìm cách hướng sự chú ý tới Thái Lan, tới cách Thái Lan đối xử với người tỵ nạn, tới cách Thái Lan hợp tác với Việt Nam và các nước khác chà đạp nhân quyền. Lá thư cáo buộc trên có giá trị vô cùng quan trọng khi đi vận động quốc tế về Thái Lan và về trường hợp Y Quynh Bdap.

Chúng ta đừng nên nghĩ các quốc gia như Thái Lan hoàn toàn không quan tâm tới LHQ và phản ứng quốc tế. Một số cá nhân được nêu tên trong thư, khi LHQ liên lạc với chính phủ Thái Lan vào tháng 7/2025, gần đây đã được trả tự do—có lẽ một phần do tác động từ chính lá thư này. 

Thêm một lá thư khác gửi cho Việt Nam

Ngoài ra, các Báo cáo viên Đặc biệt cũng gửi một lá thư cáo buộc khác cùng ngày cho chính phủ Việt Nam, về vấn đề đàn áp xuyên quốc gia. Trong đó cũng nhắc tới cái nhãn “khủng bố” cho tổ chức Người Thượng vì Công lý (MSFJ) và “liên quan tới khủng bố” cho BPSOS.

Việc Bộ Công an gắn nhãn như vậy với MSFJ và BPSOS, như đã viết trong một bài gần đây, không những không bịt miệng và hạ thấp uy tín hai tổ chức này, mà càng vạch trần sự đàn áp và các mánh khóe tiêu diệt XHDS ở Việt Nam, khiến quốc tế quan tâm tới sự leo thang đàn áp xuyên quốc gia của nhà nước Việt Nam.

Bài liên quan:

[Tị Nạn Thái Lan] Thành tựu lớn đẩy lùi hiểm nguy cho người tị nạn ở Thái Lan

Thấy gì từ báo cáo của LHQ về Việt Nam và vấn đề trả thù và đàn áp xuyên quốc gia?