Minh Anh | Thùy Dương | Trọng Thành

Theo RFI

Một ngày sau khi tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố chính thức công nhận Nhà nước Palestine, hôm nay, 23/09/2025, nguyên thủ Mỹ Donald Trump có bài phát biểu đầu tiên tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ hai. Ông sẽ tái khẳng định sự hậu thuẫn vô điều kiện của Mỹ đối với nhà nước Do Thái.

Vì sao Hoa Kỳ bảo vệ Israel bằng mọi giá ? Thông tín viên Vincent Souriau từ Washington đưa ra một số giải thích :

« “Israel là hàng không mẫu hạm lớn nhất của Mỹ” », có thể nói câu châm ngôn này trong những năm 1980 đã tóm tắt đầy đủ nhất sự hậu thuẫn của Mỹ. Nói một cách khác, Israel đóng vai trò là thành trì cho Mỹ tại vùng Cận Đông. Trong quá khứ, đó là thành trì để ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Liên Xô. Ngày nay, Israel là pháo đài chống khủng bố, bình ổn giá dầu, ngăn cản chế độ Iran.

Tiếp theo là khía cạnh quân sự. Người ta thường nói binh lính Israel là những người thử nghiệm đầu tiên vũ khí của Mỹ. Nghe thật tàn bạo, nhất là khi Israel oanh tạc thường dân ở dải Gaza, nhưng điều này là quan trọng cho uy tín của Mỹ với tư cách là nhà bán vũ khí hàng đầu thế giới.

Yếu tố cuối cùng, mà ngày nay chúng ta không còn để ý đến, nhưng vẫn còn đè nặng trong tiềm thức tập thể Hoa Kỳ. Tại Mỹ, có một sự gắn bó tình cảm với Israel, được cả một thế hệ coi là thắng lợi của một dân tộc bị đàn áp. Người Do Thái cuối cùng đã thành lập được một Nhà nước Dân chủ vào năm 1948, một Nhà nước được đánh giá là tiến bộ.

Người ta hiểu rằng cảm nhận đó giảm dần trong những năm gần đây, nhất là kể từ biến cố 07/10. Nhưng ở những người thuộc thế hệ bùng nổ dân số, hiện đang ngự trị trên chính trường, vẫn giữ hình ảnh về Israel như một tấm gương phản chiếu lý tưởng về nền dân chủ Mỹ. »

Phản ứng tại Pháp và của quốc tế

Tuyên bố tại Liên Hiệp Quốc của tổng thống Macron chính thức công nhận Nhà nước Palestine được cánh tả Pháp ủng hộ. Theo AFP, Pháp có tổng cộng 34.875 xã/thành phố, tại gần 100 xã/thành phố dưới quyền lãnh đạo của cánh tả, tính đến tối hôm qua, cờ Palestine đã được treo trước tòa thị chính bất chấp sự phản đối của bộ Nội Vụ.

Trước đó, bộ Nội Vụ Pháp đã ra chỉ thị cho các xã/thành phố ngừng việc treo cờ Palestine, để bảo vệ nguyên tắc trung lập trong dịch vụ công, không can dự vào chính sách quốc tế của Pháp và cũng là để tránh nguy cơ trật tự công cộng bị « gây rối nghiêm trọng ». Ở thủ đô Paris, ngay từ tối 21/09, hình ảnh quốc kỳ Palestine và Israel, được nối với nhau bằng hình một chú chim bồ câu ngậm cành ô liu, biểu tượng hòa bình, đã được chiếu lên tháp Eiffel.

Nhưng ngay trong liên đảng cầm quyền, vẫn có sự chia rẽ. Cựu thủ tướng Gabriel Attal, chủ tịch đảng Renaissance của tổng thống Macron và cũng là lãnh đạo nhóm dân biểu của đảng này tại Hạ Viện, trên mạng X hôm nay, không nhắc tới quyết định của tổng thống Macron mà chỉ hoan nghênh Quả bóng Vàng Ousmane Dembélé, cầu thủ đội Paris-Saint-Germain (PSG). 

Trái lại, phe cánh hữu và cộng đồng người Pháp Do Thái chỉ trích mạnh mẽ tổng thống, thậm chí quyết định công nhận Nhà nước Palestine của ông Macron còn bị xem là « một sai lầm lịch sử ».

Nhìn ra quốc tế, cả trong chính giới và trên báo chí truyền thông, quyết định của tổng thống Pháp cũng có 2 luồng ý kiến trái ngược nhau. Báo Mỹ Washington Post chạy tít « Pháp thách thức Trump », đồng minh lớn nhất của thủ tướng Israel Netanyahu.

Trong khi đó, Shireen Salti, chuyên trách truyền thông của Viện Palestine về ngoại giao công chúng (l’Institut de Palestine pour la diplomatie publique), nhận định việc các nước công nhận Nhà nước Palestine diễn ra như vậy là « quá muộn » và không mang lại thay đổi cho người Palestine, nạn nhân của nạn diệt chủng. Bà nhấn mạnh đến tầm quan trọng của các biện pháp trừng phạt kinh tế Israel :

« Thà muộn còn hơn không. Nhưng lẽ ra chuyện này không nên diễn ra muộn đến như vậy. Thật đáng tiếc là chính sách công nhận Nhà nước Palestine chẳng thay đổi được gì trên thực địa cho người Palestine, những người đang phải chịu đựng nạn diệt chủng và bị mất chiếm đất đai.

Tôi muốn chính phủ các nước công nhận Nhà nước Palestine buộc các nhà lãnh đạo Israel phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh bằng cách chấm dứt các thỏa thuận thương mại với Israel và bảo đảm các lệnh trừng phạt kinh tế phải được tuân thủ. Các lệnh trừng phạt kinh tế này sẽ mang lại kết quả.

Khi nào Israel mới chịu rút lui ? Không thể đợi đến khi cả một dân tộc bị xóa sổ khỏi bản đồ thì mới hành động và xin lỗi, thì mới công nhận là người Palestine thực sự có chủ quyền và thực sự có lãnh thổ. Ngay vào lúc này, khi chúng ta đang nói chuyện, nhiều vùng đất của Palestine đang bị Israel tịch thu, người dân đang bị sát hại.

Vì vậy, điều thiết yếu là phải bảo đảm là có các biện pháp cụ thể được thực hiện theo hướng này. Cần phải cô lập chính phủ Israel, ngăn chặn họ và buộc họ chấm dứt những tội ác chiến tranh này ».

Vùng Cisjordanie: Cư dân thờ ơ với các tuyên bố công nhận Nhà nước Palestine

Theo hãng tin Pháp AFP, tại Ramallah thuộc vùng Cisjordanie, nằm dưới sự kiểm soát của Israel, nơi đặt trụ sở của Cơ quan Quyền lực Palestine, đã không hề có các cuộc tập hợp đông người bày tỏ niềm vui, không có màn hình lớn loan tin về việc nhiều quốc gia phương Tây, trong đó có Pháp, công nhận Nhà nước Palestine tại Liên Hiệp Quốc.

Còn tại dải Gaza, chiến tranh vẫn tiếp diễn. Theo Reuters, Quân đội Israel tiếp tục tiến về các khu vực đông dân cư của thành phố Gaza. Cơ quan y tế Gaza cho biết, ít nhất 22 người chết từ đầu ngày thứ Ba do các cuộc tấn công của Israel. Thêm ba bệnh viện phải ngừng hoạt động từ ngày hôm qua, do cuộc tấn công trên bộ.

Gaza hậu chiến : TT Mỹ thảo luận với lãnh đạo nhiều nước Ả Rập và Hồi giáo 

Bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm qua, tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có cuộc trao đổi với lãnh đạo một số nước Ả Rập hoặc quốc gia có đông đảo cư dân theo đạo Hồi, như Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Ai Cập, Jordanie, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia và Pakistan.

Theo trang mạng Mỹ Axios, được Reuters dẫn lại, ông Trump có khả năng sẽ đưa ra một đề xuất mới cho hòa bình và quản trị dải Gaza sau chiến tranh. Washington có thể đề nghị các nước Ả Rập và Hồi giáo cử lực lượng đến Gaza để cho phép Quân đội Israel rút khỏi vùng đất này, và tài trợ cho các chương trình chuyển giao quyền lực và tái thiết Gaza.