Lê Huyền Ái Mỹ

Theo Tiengdan

Ngày 10-9, Văn phòng Thành ủy TP.HCM đã phát thông báo kết luận của ông Trần Lưu Quang – Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP.HCM – tại buổi làm việc về công tác sắp xếp các cơ quan báo chí TP.HCM.

Một trong những nội dung gây chú ý là người đứng đầu Đảng bộ thành phố đề nghị các cơ quan có liên quan tiếp tục nghiên cứu, xem xét, có giải pháp để duy trì thương hiệu, vai trò của các cơ quan báo chí truyền thống trên địa bàn thành phố hiện nay theo đúng chủ trương, quy định.

Tạm hiểu, từ đây đến trước ngày 14-9, sẽ hoàn thành việc sắp xếp, sáp nhập các đài phát thanh, truyền hình (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM, Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Dương, Đài Phát thanh và Truyền hình Bà Rịa – Vũng Tàu) và việc sắp xếp, chuyển giao chức năng, nhiệm vụ của báo Bình Dương và báo Bà Rịa – Vũng Tàu vào báo Sài Gòn Giải phóng.

Còn các báo những tưởng đã gom hết về Sài Gòn Giải phóng (thực chất là đã họp triển khai) thì tiếp tục “rà soát kỹ lưỡng các nội dung và căn cứ các quy định liên quan để đề xuất bổ sung, hoàn thiện đề án sắp xếp báo chí TP.HCM, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định; điều chỉnh tên gọi của đề án theo đúng định hướng, quy định của Trung ương; tổng hợp, báo cáo trình cấp có thẩm quyền xem xét, có ý kiến.

Song song đó, chuẩn bị kỹ nội dung, làm rõ các khó khăn, vướng mắc, đánh giá thực trạng các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn sắp xếp cơ quan báo chí thành phố để phối hợp, thống nhất với Đảng ủy UBND Thành phố, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và các cơ quan liên quan khi tham gia góp ý, đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù thành phố và sửa đổi, bổ sung Luật Báo chí đối với các nội dung liên quan đến mô hình tổ chức bộ máy cơ quan báo và phát thanh, truyền hình phù hợp với thực tiễn, đặc thù của thành phố”.

Động thái tạm dừng để tiến hành các bước đi căn cơ hơn, đúng quy định pháp lý và đảm bảo yếu tố “cận nhân tình” cho đội ngũ làm báo thành phố là điều đúng đắn. Tôi cũng đã thỏ thẻ hỏi một lãnh đạo thành phố về điều này, ông nói, bấy lâu nay, các bạn phản ánh, phản biện về những vấn đề xã hội, trong đó có cả quá trình sắp xếp, sáp nhập, tinh gọn. Lần này, là việc của chính các bạn, hãy thể hiện kỹ năng, khả năng, trách nhiệm với đất nước, với thành phố, với nghề của mình.

Kết quả, cho đến trước ngày 6-9, tưởng đã kết thúc “sứ mệnh lịch sử” của báo chí Sài Gòn một thời, cũng là tất yếu nếu minh thị một cơ sở, lý lẽ thuyết phục, tin cậy để đi tới sự phát triển.

Trong Kết luận số 126-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về một số nội dung tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025 có ghi câu “chỉ duy trì các đơn vị thực sự cần thiết”.

Sau đó, trong Công văn số 34-CV/BTGDVTW của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về việc chỉ đạo triển khai Nghị quyết 18-NQ/TW đối với báo chí tỉnh, thành phố cũng có đoạn “Đối với Hà Nội và TP.HCM, để nghị bám sát quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về báo chí, Luật Thủ đô 2024, Nghị quyết 98/2023/QH15 ngày 24.6.2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM và tình hình thực tiễn hoạt động báo chí, khẩn trương nghiên cứu, xây dựng phương án sắp xếp, mô hình cơ quan báo chí phù hợp để trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định, phê duyệt”.

Như vậy, tính “thực sự cần thiết” cần được các đơn vị tham mưu, soạn thảo đề án này bám sát thực tế, nó không chỉ là thương hiệu gầy dựng 50 năm qua mà còn là nền tảng để thực hiện những “sứ mệnh” cho giai đoạn tới. Hẳn nhiên, việc sắp xếp vào một chỗ thì sẽ… đông; còn mạnh ra sao, hiệu quả như thế nào thì chưa rõ.

Trung ương cũng đã mở đường bằng nghị quyết đặc thù, thậm chí Hà Nội còn có cả luật Thủ đô để tham chiếu. Đặt trong tình hình hợp nhất, TP.HCM càng cần đến một cơ chế kiểu “SANDBOX” – thử nghiệm có kiểm soát – cho báo chí thành phố. Tại sao không?

Bản thân mô hình thử nghiệm sẽ có những “xung đột” hoặc chưa có trong các quy định, kể cả trong quy định của tổ chức Đảng thì việc nới, mở để tính Đảng được linh hoạt hơn, từ đó là điều kiện khơi thông dòng chảy ứng dụng, thi triển công nghệ, đổi mới – sáng tạo (với tư cách là một Thành phố Ngã ba đường – nơi hội tụ và lan tỏa những cảm thức, tinh thần sáng tạo, mới, hiện đại trên thế giới). Tại sao không?

Tại Hội thảo khoa học quốc gia: “100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc (21/6/1925 – 21/6/2025)”, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú có nhấn mạnh “Tích cực, quyết liệt tiến hành đổi mới, sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí theo hướng tinh – gọn – mạnh; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, tính hấp dẫn, sức thuyết phục trong công tác thông tin, tuyên truyền của hệ thống báo chí”.

Để sau khi “gọn” một cách hợp lý, giữ và tuyển được người “tinh” cộng với nguồn lực được đầu tư về kỹ thuật, công nghệ thì mới hội đủ “mạnh”. Còn bản thân đội ngũ báo chí có đảm bảo được “nâng cao chất lượng, tính hấp dẫn, sức thuyết phục” trong nghề- nghiệp của mình hay không, cũng là bước thử lửa sau thời gian SANDBOX. Nếu không thay đổi và đáp ứng được chất lượng, hấp dẫn, thuyết phục thì cái kết tất yếu phải tới. Tại sao không?

Chắc rằng, với quyết định khá quyết đoán vừa rồi, không chỉ với tư cách Bí thư Thành ủy mà còn là một Bí thư Trung ương Đảng, ông Trần Lưu Quang sẽ có những cơ sở để tìm và đạt được sự đồng thuận cho một cơ chế mở đối với báo chí thành phố mà ông vốn tinh tường.

Chắc rằng, trong cuộc “bỏ hết đi ta làm lại từ đầu” này, không chỉ là đội ngũ báo chí TP.HCM, thật sự tôi quan tâm đến những đồng nghiệp đến từ Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, họ đã, đang và sẽ ở đâu, làm gì trong guồng máy mới?