Minh Anh

Theo RFI

Hôm nay, 08/09/2025, các đảo quốc Thái Bình Dương bắt đầu một tuần hội nghị thượng đỉnh, diễn ra tại quần đảo Salomon, trong bối cảnh cuộc đua tranh giành ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực ngày càng lớn.

Biến đổi khí hậu và hợp tác an ninh được cho là trọng tâm chương trình nghị sự. Diễn đàn cũng sẽ thảo luận về các chương trình hợp tác về quản lý các rủi ro thiên tai.

Theo Reuters, hội nghị năm nay bắt đầu trong bầu không khí khá căng thẳng. Chính quyền Honiara, đã ký kết một hiệp ước an ninh với Bắc Kinh vào năm 2022, và quyết định gạt Đài Loan dưới áp lực của Trung Quốc. Trước phản ứng của nhiều nước thành viên, chính phủ quốc đảo Salomon phải hủy mời dự họp khoảng hai mươi đối tác tài trợ, trong đó có Trung Quốc, Đài Loan và Hoa Kỳ.

Hãng tin Anh giải thích thêm, trong số 18 thành viên diễn đàn, ba nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, ba nước có hiệp ước quốc phòng với Mỹ, một số nước là lãnh thổ hải ngoại của Pháp và nhất là có đến 13 đảo quốc có quan hệ với Trung Quốc.

Úc – thành viên lớn nhất và cũng là quốc gia viện trợ lớn nhất cho khu vực – những năm gần đây đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc mở rộng hiện diện an ninh trong vùng. Thủ tướng Úc Anthony Alnabese dự kiến sẽ đến Honiara vào thứ Tư 10/9 để dự cuộc họp thượng đỉnh, sau chuyến thăm Vanuatu. Tại đây, theo dự kiến, lãnh đạo Úc sẽ ký một thỏa thuận được cho là mang tính bước ngoặt về an ninh và kinh tế, trị giá 500 triệu đô la Úc (tức khoảng 326,50 triệu đô la Mỹ).

Một trong số các chủ đề nhậy cảm khác và cũng có thể gây căng thẳng, đó là việc nhiều đảo quốc thành viên đang mở đường cho việc khai thác tài nguyên khoáng sản đáy biển sâu hay khai thác dầu khí.

Ngoài việc dự trù sẽ thông qua tuyên bố « Đại dương Hòa bình », hội nghị thượng đỉnh được tổ chức tại Honiara, có kế hoạch ủng hộ nỗ lực của Úc đăng cai tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh về Khí hậu Liên Hiệp Quốc COP 31. Canberra cam kết hợp tác chặt chẽ với các quốc đảo láng giềng đối phó với những thách thức do nước biển dâng cao và những cơn bão ngày càng dữ dội.