Putin – Trump – Alaska

Đàn Chim Việt

Theo DCVO

Putin gặp Trump ở Alaska. Ảnh Andrew Harnik/Getty Images North America

Các cuộc họp thượng đỉnh tuần qua ở Anchorage và Washington DC đã nêu bật những thách thức của Tổng thống Putin trong vấn đề Ukraine. Mặc dù thuyết phục được Tổng thống Trump trì hoãn các biện pháp trừng phạt, lập trường không khoan nhượng của Putin có nguy cơ kéo dài cuộc xung đột. Sự ủng hộ của Mỹ và châu Âu đối với Ukraine vẫn mạnh mẽ, làm phức tạp các mục tiêu của Putin.

ĐCV tóm lược ý kiến của hai cơ quan truyền thông Hoa Kỳ liên quan đến Putin và Trump xoay quanh chiến tranh Ukraine

Putin

Cuộc họp ở Alaska khiến nhiều người cho rằng Putin ở thế thượng phong, chê trách Trump đã giúp Putin củng cố vị trí của mình trước nhân dân Nga và quốc tế.

Trên tờ Washington Post, các nhà phân tích của báo này cho rằng dường như Putin đã đi một nước cờ sai tại Alaska.

Putin hy vọng thuyết phục Trump ủng hộ một thỏa thuận hòa bình dài hạn có lợi cho Nga. Tuy nhiên, sự cứng rắn và yêu sách quá quắt của ông—như yêu cầu Ukraine đầu hàng—đã khiến cơ hội đó vuột mất.

Nga yêu cầu Ukraine từ bỏ chủ quyền, thu nhỏ quân đội, và không được tham gia các liên minh quốc tế. Những điều kiện này bị Mỹ và châu Âu bác bỏ hoàn toàn.

Dù tạm thời khiến Trump từ bỏ áp lực ngừng bắn, hội nghị sau đó tại Washington với Tổng thống Zelensky và các lãnh đạo châu Âu đã đảo ngược tình thế, buộc Putin phải hành động nếu muốn tiến trình hòa bình tiếp tục.

Nga liên tục đưa ra phản hồi trái ngược về khả năng gặp mặt trực tiếp giữa Putin và Zelensky. Trong khi Tòa Bạch Ốc cho biết hai bên sẵn sàng đối thoại, Moscow lại viện lý do “cần chuẩn bị kỹ lưỡng” để trì hoãn.

Tờ Post cho rằng Ukraine bây giờ được ví như “con cá voi trắng” của Putin, một mục tiêu mang tính biểu tượng và cá nhân sâu sắc. Ông xem Ukraine là một phần không thể tách rời của Nga, khiến bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng trở nên khó khăn.

Ghi chú của ĐCV: Cụm từ “con cá voi trắng” (white whale) lấy từ tiểu thuyết Moby-Dick của Herman Melville. Trong truyện, ngư ông Ahab bị ám ảnh bởi việc săn lùng một con cá voi trắng khổng lồ đã từng làm ông bị thương. Cuộc truy đuổi trở thành biểu tượng cho sự cố chấp, ám ảnh và khát vọng không thể dập tắt, dù phải trả giá rất lớn.

Putin xem Ukraine không chỉ là một quốc gia láng giềng, mà là một phần không thể tách rời của lịch sử và bản sắc Nga. Ông từng viết rằng “người Nga và người Ukraine là một dân tộc.”

Việc kiểm soát Ukraine không chỉ là chiến lược địa chính trị, mà còn là cách để Putin “viết lại” lịch sử sau sự sụp đổ của Liên Xô.

Giống như ngư ông Ahab, Putin có thể đang theo đuổi mục tiêu này bất chấp hậu quả như kéo dài chiến tranh, làm Nga bị cô lập, và gây tổn thất lớn về kinh tế và nhân mạng.

Nói cách khác, “con cá voi trắng” có thể ví như món “gân gà” của Tào Tháo, nhả ra không được mà nuốt cũng không trôi.

Trump

Trên đài Fox, dưới góc nhìn của K.T. McFarland, cuộc gặp giữa Trump và Putin tại Alaska không phải là hành động bốc đồng, mà là một phần trong chiến lược đàm phán linh hoạt và thực dụng của Trump.

Bà McFarland cho rằng Trump hành động như một doanh nhân, tập trung vào kết quả hơn là quy trình. Ông sẵn sàng thay đổi chiến lược, chấp nhận rủi ro, và không ngại thừa nhận thất bại để đạt được mục tiêu.

Bà cho rằng chiến lược của Trump có nhiều phương án. Phương án A: Dùng sự thân thiện và quen biết cá nhân để đưa Putin và Zelensky đến bàn đàm phán. Nhưng Putin không đáp lại thiện chí. Phương án B: Gây áp lực tối đa. Trump đe dọa rút viện trợ Ukraine, buộc Zelensky ký thỏa thuận hợp tác kinh tế. Tuy nhiên, Putin vẫn tiếp tục leo thang chiến sự. Phương án C: Gặp trực tiếp để đánh giá liệu Putin có thực sự muốn hòa bình hay chỉ đang câu giờ. Phương án D (dự phòng): Nếu Putin không tỏ thiện chí, Trump có thể siết chặt kinh tế Nga bằng trừng phạt như ép các nước ngừng mua dầu khí Nga nếu muốn tiếp cận thị trường Mỹ.

Mục tiêu cuối cùng là kết thúc chiến tranh Ukraine mà không đẩy Nga vào vòng tay Trung Quốc. Bà McFarland nhấn mạnh rằng Trump muốn đạt được thỏa thuận thực tế, không bên nào thắng trăm phần trăm.

McFarland kết luận bằng một chi tiết lịch sử thú vị. Nga từng bán Alaska cho Mỹ vì cạn kiệt tài chính sau chiến tranh Crimea. Bà ám chỉ rằng lịch sử có thể lặp lại nếu Nga tiếp tục sa lầy ở Ukraine.

Ghi chú của ĐCV: Năm 1867, Sa hoàng buộc phải bán Alaska cho Mỹ vì kho bạc trống trơn sau chiến tranh Crimea. McFarland dùng hình ảnh này để ám chỉ rằng, nếu Nga tiếp tục sa lầy trong cuộc chiến Ukraine và bị siết chặt kinh tế (theo “Phương án D” của Trump), thì họ có thể một lần nữa rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính, buộc phải nhượng bộ hoặc từ bỏ lợi ích chiến lược, giống như từng phải bán Alaska.

Cả hai cuộc chiến, Crimea khi xưa và Ukraine ngày nay, đều khiến Nga tiêu tốn nguồn lực khổng lồ. Khi bị cô lập và mất nguồn thu từ dầu khí, Nga có thể không còn khả năng duy trì chiến sự. Việc Trump chọn Alaska làm nơi gặp Putin cũng là một cách “nhắc khéo” về thất bại lịch sử của Nga tại vùng đất này.

McFarland không nói rằng Nga sẽ “bán đất” lần nữa, mà dùng hình ảnh Alaska như một lời cảnh tỉnh: nếu không thay đổi, Nga có thể lại trả giá đắt vì chiến tranh kéo dài.

Bình luận về bài viết này