Thanh Hà | Minh Phương

Theo RFI

Sau các cuộc họp tại Nhà Trắng về an ninh cho Ukraina, tổng thống Donald Trump hôm qua 19/08/2025 loại trừ khả năng triển khai quân đội Mỹ đến Ukraina để hỗ trợ thực thi « thỏa thuận hòa bình » giữa Ukraina và Nga. Tuy nhiên chủ nhân Nhà Trắng để ngỏ khả năng « yểm trợ trên không » tiếp tay với châu Âu bảo đảm an ninh cho cho Ukraina.

Theo hãng tin Anh Reuters, trả lời đài truyền hình Fox News, nguyên thủ Mỹ tuyên bố, trong trường họp Ukraina và Nga đạt được một hiệp định hòa bình, Washington sẵn sàng hỗ trợ các đối tác châu Âu để « bảo đảm an ninh cho Ukraina ». Châu Âu huy động các lực lượng quân sự đến Ukraina, còn Mỹ sẽ giúp châu Âu « trên một số phương diện, có thể dưới hình thức hỗ trợ trên không ». Tổng thống Trump tránh đi sâu vào chi tiết, đồng thời cho biết thêm : « Trong vài tuần nữa », ông sẽ nhanh chóng biết là tổng thống Nga Vladimir Putin « có thực lòng muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Ukraina hay không. »

Trong cuộc họp báo, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh « hỗ trợ trên không là một khả năng ». Trước mắt « cam kết về an ninh » cho Ukraina còn rất mơ hồ. Phương Tây đang đàm phán về sự hiện diện, vai trò và trách nhiệm của  « một lực lượng trên bộ » nhằm hỗ trợ quân đội Ukraina trong trường hợp Nga vi phạm thỏa thuận hòa bình.

Theo một số nguồn thạo tin, trên nguyên tắc « lực lượng trên bộ » trong khuôn khổ cam kết bảo đảm an ninh cho Ukraina « không hoàn toàn là một lực lượng giám sát hay gìn giữ hòa bình như lực lượng mũ nồi xanh của Liên Hiệp Quốc ». Đây phải là một « lực lượng răn đe », sẵn sàng « phản ứng » trong trường hợp Nga lại mở một chiến dịch quân sự nhắm vào Ukraina. Tuy nhiên vẫn theo lời tổng thống Macron, các lực lượng trên bộ sẽ « không được triển khai ở tuyến đầu » hay các khu vực « chiến sự nóng », mà sẽ đóng quân tại những vị trí chiến lược. Các vị trí chiến lược đó « vẫn đang được xác định ».

Ngoài ra, vẫn theo Paris, hiện tại nhiều thành viên trong « Liên minh tự nguyện hỗ trợ Ukraina » như Anh, Pháp Đức và Thổ Nhĩ Kỳ và cả Nhật Bản cho biết sẵn sàng tham gia vào lực lượng trên bộ bảo đảm an ninh cho Ukraina.

Các nước gấp rút thảo luận về bảo đảm an ninh cho Ukraina 

Nhiều cuộc họp liên tiếp bàn về các bào đảm an ninh cho Kiev đã và đang được tiến hành giữa các nước trong Liên minh tình nguyện vì Ukraina, cũng như giữa tổng tham mưu trưởng của các thành viên NATO. Dự kiến trong những ngày tới sẽ có thêm các cuộc họp ở nhiều cấp độ và dưới các hình thức khác nhau để trao đổi về vấn đề này. 

Từ Bruxelles, thông tín viên Laxmi Lota cho biết cụ thể về các nỗ lực này : 

« Các nhà lãnh đạo quân sự của NATO họp vào hôm nay để thảo luận về hướng đi tiếp theo. Trong số các biện pháp cụ thể đang được thảo luận, có thể kể tới việc thực thi một điều khoản tương tự Điều 5 của NATO đối với Ukraina. Theo đó, nếu một quốc gia thành viên bị tấn công, quốc gia đó sẽ tự động được các đồng minh bảo vệ. Tuy nhiên, biện pháp này sẽ được áp dụng bên ngoài khuôn khổ của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương. Các nước châu Âu không có ý định tự mình thực hiện đảm bảo an ninh này, họ nhấn mạnh là phải có cam kết tham gia của Washington.

Ông Antonio Costa, chủ tịch Hội đồng Châu Âu, phát biểu : « Hoạt động ngoại giao đang được đẩy mạnh. Đang có một động lực ngày càng mạnh mẽ trong việc đưa ra các bảo đảm an ninh cho Ukraina, với việc Hoa Kỳ đồng ý tham gia vào nỗ lực này. Và điều này thực sự rất đáng hoan nghênh! »

Liệu sẽ có các hoạt động tình báo quân sự hay hơn thế nữa không ? Tổng thống Trump đã cam kết chiều qua rằng ông sẽ không triển khai bộ binh đến Ukraina. Trả lời phỏng vấn kênh Fox News, ông tuyên bố : « Chúng ta có các nước châu Âu ở đó và họ sẽ dẫn đầu ! » Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng nói thêm rằng Mỹ « có thể sẽ hỗ trợ (Kiev) trên không ». 

Cũng trong ngày hôm qua, tổng thống Trump đã điện đàm với thủ tướng Hungary Viktor Orban về việc để Kiev gia nhập Liên Hiệp Châu Âu và về khả năng lựa chọn thủ đô Budapest để tổ chức thượng đỉnh 3 bên giữa Trump, Putin và Zelensky. Trong khi đó, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Erdogan,và lãnh đạo NATO, Mark Rutte, cũng đã điện đàm để thảo luận về vai trò của Ankara « trong tiến trình hòa bình ở Ukraina và an ninh ở Hắc Hải ».