Kimi Yang

Theo VNTB

Dự kiến từ giữa năm 2026, toàn bộ các chuyến bay quốc tế sẽ khởi hành và hạ cánh tại Cảng hàng không (sân bay) quốc tế Long Thành (Đồng Nai) thay vì Tân Sơn Nhất (TPHCM). Còn những hệ thống kết nối thì vẫn đang ở giai đoạn dự án và đề xuất.

Sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TPHCM đã trở thành một siêu đô thị. Định nghĩa một cách đơn giản được ghi nhận, siêu đô thị (tiếng Anh: Megacity) là một thuật ngữ để chỉ các khu vực đô thị có dân số hơn 10 triệu. Một số tài liệu cũng định nghĩa một siêu đô thị là khu đô thị có mật độ tối thiểu 2000 người/km2. Một siêu đô thị có thể là một vùng đô thị biệt lập hoặc hai hay nhiều đô thị nằm gần nhau.

Không chỉ phát triển về cơ sở hạ tầng, đường sá, TPHCM mới còn được thừa hưởng hệ thống logistics từ Bà Rịa – Vũng Tàu với hệ thống cảng biển lớn thuộc loại bậc nhất ở Việt Nam (89 bến cảng), đặc biệt là cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Đây là một trong những cảng biển lớn và hiện đại nhất Việt Nam, có khả năng tiếp nhận những tàu chở hàng trọng tải lớn và cả “siêu tàu”.

Bên cạnh đó, sau sáp nhập, TPHCM cũng sở hữu hai sân bay: sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất – cảng hàng không chiến lược với sản lượng gần 40 triệu khách năm 2024 và trung bình 600 chuyến bay mỗi ngày; và sân bay Côn Đảo.

Tuy nhiên, trong một tin tức gần đây, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và tư vấn mới đây đã đưa ra phương án sớm chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ từ sân bay Tân Sơn Nhất sang khai thác tại sân bay Long Thành.

Theo đó, trong thông báo vào tháng 6.2025, Cục Hàng không Việt Nam, cho biết nhất trí cao với phương án chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế thường lệ từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành, nhằm thuận tiện trong quản lý, khai thác và tối ưu nguồn lực, đồng thời bảo đảm Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển cạnh tranh với các sân bay lớn trong khu vực.

Nhật Bản, Hàn Quốc từng “quay xe”, Việt Nam đề xuất?

Theo ghi nhận, tại Nhật Bản, trước năm 1978, Haneda là sân bay duy nhất của Thủ đô Tokyo, cách trung tâm thành phố 26 km, nhưng nhanh chóng bị quá tải. Trước tình hình đó, Chính phủ Nhật Bản đã xây dựng sân bay thứ hai là Narita cách trung tâm Tokyo 75km, đồng thời cũng chuyển tất cả các chuyến bay quốc tế về Narita, Haneda chỉ khai thác nội địa.

Sau một thời gian, Chính phủ Nhật Bản nhận thấy hành khách có nhu cầu rất lớn về một sân bay quốc tế gần trung tâm và Tokyo cũng cần tăng cường năng lực cạnh tranh. Vì thế, năm 2007 sân bay Haneda được phép khai thác trở lại các đường bay quốc tế, năm 2010 mở rộng thêm nhà ga T3 quốc tế.

Tương tự, trước năm 2001 ở Hàn Quốc, Gimpo được coi là sân bay duy nhất ở Thủ đô Seoul với khoảng cách 21km, nhưng theo thời gian sân bay nhanh chóng bị quá tải. Chính phủ Hàn Quốc khi đó xây dựng sân bay Incheon cách trung tâm Seoul 60km.

Sau hai năm khai thác, nhận thấy nhu cầu của hành khách đối với sân bay Gimpo là cao vì gần trung tâm nên quốc gia này quyết định mở lại các chuyến bay quốc tế ngắn từ Gimpo đi các thành phố lớn trong khu vực.

Chuyển tất cả chuyến bay quốc tế về Long Thành: cần cân nhắc?

Theo ghi nhận từ báo chí trong nước, tại tỉnh Đồng Nai, nhiều dự án giao thông kết nối với sân bay Long Thành được địa phương này lên kế hoạch nâng cấp, xây dựng mới để đáp ứng được nhu cầu lưu thông, vận chuyển của hành khách, hàng hóa từ các hướng đến sân bay Long Thành ngay từ ngày đầu khởi công dự án sân bay này.

Hay Bộ Xây dựng vừa có văn bản đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao UBND TP.HCM làm chủ đầu tư dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để kết nối, vận chuyển hành khách giữa 2 sân bay.

Có thể thấy, vấn đề về tính kết nối đã được quan tâm ngay từ đầu. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, dự kiến từ giữa năm 2026, toàn bộ các chuyến bay quốc tế sẽ khởi hành và hạ cánh tại Cảng hàng không (sân bay) quốc tế Long Thành (Đồng Nai) thay vì Tân Sơn Nhất (TPHCM). Còn những hệ thống kết nối thì vẫn đang ở giai đoạn dự án và đề xuất.

Thêm nữa, trong một diễn biến về vụ tai nạn trên quốc lộ 51 từ Vũng Tàu về Đồng Nai, theo lời khai đến từ tài xế (người gây tai nạn), sở dĩ anh không xuống xe sau lần đầu cán qua người nạn nhân là vì nghĩ ô tô bị sập cống (1) và Viện Kiểm Sát giữ nguyên quan điểm về hành vi phạm tội của người tài xế. Điều đó, có thể ít nhiều dẫn đến lo ngại về hệ thống đường sá ở Đồng Nai. Liệu rằng đã từng có xảy ra tình trạng sụp cống ở đây, vô hình trung đã làm cho người tài xế lầm tưởng?

Lẽ dĩ nhiên, có thể chưa có quy định bắt buộc nào buộc siêu đô thị phải có sân bay quốc tế. Tuy nhiên, thường đóng góp một vai trò không nhỏ trong việc phát triển siêu đô thị, sân bay không chỉ là cửa ngõ giao thông quốc tế mà còn thúc đẩy kinh tế, du lịch và giao thương. Bởi lẽ, siêu đô thị là nơi tập trung dân cư đông đúc với nhiều hoạt động kinh tế sôi động thì cơ sở hạ tầng, logistics hành khách cũng như hàng hoá đóng một vai trò quan trọng trong việc kết nối siêu đô thị với các trung tâm kinh tế, tài chính và du lịch trên toàn cầu.

Và tất nhiên, không phải nước ngoài “quay xe” là Việt Nam cũng sẽ lâm vào tình trạng tương tự. Tuy vậy, thiết nghĩ, đó cũng là những bài học nhãn tiền để Việt Nam có thể tham khảo một cách khách quan trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

___________________

Tham khảo:

(1) https://vnexpress.net/tai-xe-xe-tai-khai-ly-do-2-lan-can-qua-nan-nhan-gay-tu-vong-4907442.html