Thanh Hà

Theo RFI

Matxcơva sẽ gánh chịu những « hậu quả nghiêm trọng » nếu mục đích vãn hồi hòa bình cho Ukraina bị cản trở. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh cáo như trên hai ngày trước cuộc họp với đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Alaska. Trả lời báo chí từ New York chiều qua, 13/08/2025, sau cuộc họp trực tuyến với các lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu, Donald Trump cùng lúc để ngỏ khả năng ngay sau đối thoại song phương với nguyên thủ Nga sẽ tổ chức thượng đỉnh tay ba Mỹ, Nga và Ukraina.

Đặc phái viên Juliette Gheerbrant từ New York cho biết thêm thông tin :

« Donald Trump đe dọa Vladimir Putin sẽ phải chịu ‘hậu quả nghiêm trọng’,  mà không đi sâu vào chi tiết, nếu tổng thống Nga không chấp nhận ngừng bắn vào thứ Sáu này. Nhưng cùng lúc tổng thống Hoa Kỳ giải thích sẽ không thể thuyết phục lãnh đạo Nga ngừng nhắm vào thường dân Ukraina.

Ông Trump nói: ‘Tôi đã có nhiều cuộc trao đổi mang tính xây dựng với Putin, nhưng rồi khi trở về nhà lại thấy một quả tên lửa của Nga bắn vào một tòa nhà gây nhiều thiệt hại nhân mạng trên đường phố… Vì vậy câu trả lời là không’.  

Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại cuộc gặp tại Alaska chủ yếu nhằm ‘thẩm định tình hình hiện tại’ và cho biết ông hy vọng bước tiếp theo sẽ triệu tập được các bên tham chiến.

Tổng thống Trump cho biết tiếp : ‘Nếu cuộc gặp đầu tiên diễn ra tốt đẹp thì sẽ nhanh chóng có cuộc gặp thứ hai giữa tổng thống Putin, tổng thống Zelensky và tôi, nếu họ muốn tôi tham dự. Đấy mới chính là lúc chúng ta có thể thật sự bắt đầu làm việc. Chúng ta có thể đạt được những bước tiến lớn ngay từ cuộc gặp đầu tiên, cuộc gặp này sẽ rất quan trọng, nhưng đây là tiền đề cho một thượng đỉnh thứ hai’.

Dù vậy vài ngày trước thượng đỉnh Alaska, ông Trump để ngỏ mọi khả năng, cho rằng cũng có thể ‘sẽ không có cuộc gặp nào khác. Nếu tôi đánh giá phía Nga không đáp ứng những yêu cầu cần thiết thì sẽ không có cuộc gặp thứ nhì’.

Điều chắc chắn duy nhất đến nay là tổng thống Mỹ hứa sẽ điện đàm với tổng thống Ukraina và với các lãnh đạo châu Âu ngay sau thượng đỉnh Alaska ngày mai với tổng thông Nga Vladimir Putin ».  

Áp lực của Liên Hiệp Châu Âu 

Hôm qua, lãnh đạo một số nước thành viên Liên Hiệp Châu Âu đã họp trực tuyến với tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Ukraina Volodymyr Zelensky. Bruxelles cố gắng thuyết phục Washington không chấp nhận những điều kiện ngừng bắn quá bất lợi cho phía Ukraina trong cuộc gặp Trump-Putin tại Alaska.

Kết thúc cuộc điện đàm đa phương, Liên Âu đã tỏ vẻ hài lòng như phân tích của thông tín viên Jean Jacques Hery từ Bruxelles :

« Ursula von der Leyen, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu đánh giá đây là ‘một cuộc trao đổi rất tốt’. Thủ tướng Đức Friedrich Merz thì cho rằng ông Donald Trump ‘nhìn chung đã chia sẻ’ quan điểm của châu Âu. Ngay cả thủ tướng Anh Keir Starmer cũng xem đây là một cơ hội thực sự để đạt được lệnh ngừng bắn tại Ukraina. Thái độ lạc quan và những hy vọng khá bất ngờ này dường như cũng đã được cảm nhận ở nhiều thủ đô khác trong khối Liên Âu, với nhận định là cuối cùng thì tiếng nói của châu lục này đã được Donald Trump lắng nghe phần nào sau hơn một tiếng đồng hồ họp trực tuyến.

Về phần mình, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky giải thích thêm về nội dung cuộc trao đổi của ông với đồng cấp Mỹ. Ông nói : « Tôi trình bày với tổng thống Hoa Kỳ và các lãnh đạo châu Âu rằng Vladimir Putin đang chơi lá bài bịp. Nga cố tình gia tăng áp lực trên chiến trường Ukraina trước khi đến dự thượng đỉnh Alaska, muốn để mọi người hiểu rằng nước Nga có thể chiếm đóng toàn bộ lãnh thổ của Ukraina mà không hề do dự. Đó là chiến thuật của Matxcơva’

Về khẳ năng trao đổi lãnh thổ, điều mà đến nay Kiev vẫn kiên quyết từ chối, thì ông Trump, theo các thông tín từ phía Hoa Kỳ, được cho là đã công nhận đây phải là kết quả từ một cuộc thương lượng giữa Nga và Ukraina. Chính điều này đã phần nào trấn an châu Âu. Khối này luôn lo ngại Ukraina bị thiệt thòi, bị ép phải chấp nhận những điều kiện quá thuận lợi cho phía Nga.

Sau cùng tổng thống Trump đã xác nhận Washington muốn tổ chức đối thoại tay ba gồm các ông Putin, Zelensky và Trump. Cuộc họp được dự trù ngay sau thượng đỉnh Alaska, có thể là ngay vào tuần tới. Đây là điều mà từ lâu nay tổng thống Ukraina yêu cầu ».  

Nga không thay đổi yêu sách

Về phía Nga, trước thềm hội nghị thượng đỉnh tại Alaska, truyền thông nước này thể hiện thái độ cứng rắn, giữ nguyên các yêu sách mà Điện Kremlin đã đưa ra. Thông tín viên Anissa El Jabri từ Matxcơva cho biết thêm:

“Tổng thống Donald Trump đã nói về việc “trao đổi lãnh thổ”, nhưng không có bất kỳ kế hoạch nào hay bất kỳ suy đoán nào về vấn đề này trên báo chí chính thống Nga. Tất cả các báo đều nhấn mạnh rằng bốn khu vực được sáp nhập hồi tháng 09/2022 đã được đưa vào Hiến pháp Nga như một phần không thể tách rời của lãnh thổ quốc gia.

Theo cách gọi chính thức của Nga, đây là những “khu vực mới”, không nằm trong diện đàm phán, tờ Moskovsky Komsomolets viết. Nhật báo này cho rằng câu hỏi duy nhất có thể đặt ra là việc sáp nhập này có được cộng đồng quốc tế chính thức công nhận hay không. 

Một điều kiện khác do Vladimir Putin đặt ra từ hồi tháng 06/2024 cũng thường được nhắc lại: Nga sẽ chỉ đồng ý ngưng bắn với điều kiện lực lượng Ukraina rút khỏi tất cả các khu vực này.

Một thỏa thuận khác cũng rất có khả năng được đưa vào đàm phán liên quan đến các vùng Sumy và Kharkiv, nơi mà quân đội của Vladimir Putin đang hiện diện. Nhưng thỏa thuận này không phải để trả lại cho Kiev, mà là để biến những vùng đó thành vùng đệm.

Cuối cùng, sau 36 giờ im lặng hoàn toàn, những tiến bộ quân sự gần đây ở vùng Donestk được Matxcơva đề cập rất nhiều. Quân đội Nga đang tiến đến một số khu vực mà Ukraina đã giành lại được trong cuộc phản công vào mùa thu năm 2022, chẳng hạn như thị trấn Lyman.” 

Về tình hình chiến sự, các quan chức Nga cho biết Ukraina đã bắn hàng chục drone vào Nga từ cuối ngày hôm qua đến sáng nay, khiến ba người bị thương và gây ra hỏa hoạn ở hai khu vực phía nam, bao gồm cả một nhà máy lọc dầu. Trong khi đó, quân đội Nga đã có bước đột phá bất ngờ trên mặt trận Donbass, gần thị trấn khai thác mỏ Dobropillia.