Theo Machsong

Trung tâm Nhân quyền Raoul Wallenberg (Raoul Wallenberg Centre for Human Rights, viết tắt RWCHR) vừa ra thông cáo báo chí liên quan tới các nhận xét đúc kết về Việt Nam và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR).

Sau đây là bản dịch tiếng Việt toàn bài viết:

“Chúng tôi hoan nghênh những phát hiện mới nhất của Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc về cách Việt Nam vi phạm xuyên quốc gia và chà đạp các quyền tự do cơ bản.

“Báo cáo nêu lên những quan ngại nghiêm trọng về các hình thức đàn áp xuyên quốc gia của Việt Nam, như cưỡng bức mất tích ngoài lãnh thổ, lạm dụng Lệnh Truy nã Đỏ của Cảnh sát Quốc tế (Interpol) cho người đấu tranh nhân quyền, và yêu cầu dẫn độ với động cơ chính trị, đặc biệt ở Thái Lan.

“Ủy ban đã đưa ra những thông tin trên sau đợt rà soát Việt Nam gần đây nhất về việc thực thi Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR), phản ánh những vấn đề chúng tôi đã nêu trong bản báo cáo chung với tổ chức BPSOS và Người Thượng vì Công lý (MSFJ) vào tháng 5 vừa qua.

“Chúng tôi cảm thấy được khích lệ khi Ủy ban cũng ghi nhận việc Việt Nam đàn áp một cách có hệ thống các nhóm sắc tộc và tôn giáo thiểu số, người đấu tranh nhân quyền, nhà báo, người bất đồng chính kiến, và các nhóm XHDS khi họ thực quyền tự do ngôn luận, tự do tôn giáo hay niềm tin, tự do hội họp ôn hòa và lập hội, và các quyền tự do cơ bản khác.

“Những hành vi vi phạm [nhân quyền] này khiến nhiều người phải sang lánh nạn ở các nước láng giềng, nhưng họ tiếp tục bị đàn áp. Ví dụ, Y Quynh Bdap, một nhà hoạt động người Việt Nam và đã có quy chế tỵ nạn từ LHQ, đang bị giam giữ ở Thái Lan theo yêu cầu của chính phủ Việt Nam và đang phải đối mặt với khả năng bị trả về nước. Các chuyên gia LHQ đã bày tỏ lo ngại rằng ông có nguy cơ bị cưỡng bức mất tích, giam giữ tùy tiện, và tra tấn nếu bị trả về; họ cũng kêu gọi Thái Lan từ chối dẫn độ ông và tôn trọng nguyên tắc non-refoulement (không gửi trả về nơi bị đàn áp).

“Trường hợp Y Quynh Bdap cho thấy thực tế đáng lo là đàn áp xuyên quốc gia ngày càng gia tăng ở Thái Lan, từ các nước độc tài trong khu vực bao gồm Việt Nam, Campuchia, Lào, Miến Điện, và Trung Quốc.

“RWCHR hoàn toàn ủng hộ các khuyến nghị Ủy ban Nhân quyền đưa ra cho Việt Nam, trong đó có những khuyến nghị trong chính báo cáo của chúng tôi.

“Chúng tôi kêu gọi Việt Nam áp dụng các khuyến nghị từ nhận xét đúc kết ICCPR và bảo đảm thi hành đầy đủ và hiệu quả trong luật pháp lẫn trong thực tiễn.

“Chúng tôi cũng đặc biệt kêu gọi:

“Chính quyền Việt Nam ngay lập tức chấm dứt các hành vi đàn áp những người đang thực thi các quyền và tự do căn bản, trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, bao gồm người tỵ nạn, người xin tỵ nạn, thành viên các sắc tộc và tôn giáo thiểu số, người bảo vệ nhân quyền, nhà báo, và tổ chức XHDS.

“Chính phủ Việt Nam công nhận, tôn trọng, và bảo vệ tư cách và quyền lợi của tất cả các dân tộc bản địa ở Việt Nam theo tiêu chuẩn quốc tế.

“Chính phủ Thái Lan trả tự do cho Y Quynh ngay lập tức và vô điều kiện, cũng như những người tỵ nạn, người xin tỵ nạn, người đấu tranh nhân quyền, và những người thuộc sắc tộc và tôn giáo thiểu số khác đang bị giam giữ theo yêu cầu của Việt Nam.

“Chính phủ Thái Lan thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để bảo vệ người tỵ nạn và xin tỵ nạn không bị đàn áp xuyên quốc gia ngay trên lãnh thổ của họ, bao gồm cải cách pháp lý và tuân thủ đầy đủ nguyên tắc non-refoulement.”

Thông cáo báo chí của RWCHR có trích lời của TS. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch của BPSOS:

“Chúng tôi biết ơn chính phủ Thái Lan đã cho người tỵ nạn và người xin tỵ nạn ở tạm thời ở nước họ, nhưng rất lo ngại về tình trạng đàn áp xuyên quốc gia ngày càng gia tăng với những nạn nhân này trên chính đất Thái.”

Kimberly Lenz, Điều phối viên các chương trình của RWCHR cũng nói:

“Chúng tôi cảm thấy rất khích lệ khi Ủy ban Nhân quyền LHQ đã đặc biệt lưu ý tính chất xuyên biên giới của những hành vi vi phạm nhân quyền ở Việt Nam, bao gồm các vụ mất tích cưỡng bức ngoài lãnh thổ và lạm dụng quy trình dẫn độ. Đàn áp xuyên quốc gia là một mối đe dọa ngày càng gia tăng cho các quyền tự do căn bản, cần quốc tế phối hợp hành động để đối phó.”

Bản thân BPSOS cũng đã có thông cáo báo chí riêng sau phiên rà soát Việt Nam về ICCPR và rà soát Thái Lan về quyền phụ nữ (CEDAW).

Ngoài những điều tương tự như trong phát biểu của RWCHR, BPSOS cũng yêu cầu cơ quan nhân quyền quốc gia của Thái Lan xem xét kiểm tra điều kiện trong IDC (Immigration Detention Centre, tức Trung tâm Giam giữ Di trú), nơi họ giam giữ người tỵ nạn và người xin tỵ nạn.