Phú Nhuận

Theo VNTB

Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn như mức sinh thấp nhất lịch sử, mất cân bằng giới tính khi sinh trầm trọng và già hóa dân số nhanh chóng

Vào sáng ngày 11/7/2025, Bộ Y tế phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới năm 2025 và công bố báo cáo tình trạng dân số thế giới năm 2025 từ Quỹ Dân số Liên hợp quốc.

Theo vị Tư lệnh ngành y tế, bà Đào Hồng Lan, cho biết tổng tỷ suất sinh đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử và dự kiến tiếp tục giảm trong những năm tới. Dẫn chứng kết quả điều tra biến động dân số tháng 4.2024, Bộ trưởng Lan chỉ ra tổng tỷ suất sinh giảm từ 2,01 con/phụ nữ năm 2022 xuống 1,96 vào năm 2023 và 1,91 năm 2024. Đây là mức thấp nhất trong lịch sử nhân khẩu học của Việt Nam.

Cũng bàn luận về tỷ suất sinh ở Việt Nam, trong một diễn biến trước đó, ở một số địa phương, có chính sách hỗ trợ tiền mặt cho phụ nữ sinh đủ hai con trước năm 35 tuổi, đặc biệt là khi con thứ hai được sinh ra trong khoảng thời gian nhất định. Mức khen thưởng, hỗ trợ tiền hoặc hiện vật tùy vào tình hình thực tế của từng địa phương.

Về vấn đề hỗ trợ tiền, theo ghi nhận, tại các địa phương cũng khác nhau. Thông tin này được tổng hợp từ trước khi sáp nhập tỉnh, thành. Ở Hậu Giang (cũ), bên cạnh hỗ trợ một lần chi phí khám sàng lọc trước và sau khi sinh thì còn hỗ trợ một lần 1.500.000 đồng tiền viện phí cho phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi, không vi phạm chính sách dân số.

Ở Tiền Giang (cũ), phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi được khen kèm hỗ trợ bằng tiền là 1.000.000 đồng. Ở Bạc Liêu (cũ) được hỗ trợ một lần 1.000.000 đồng tiền viện phí.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý một điều rằng, không phải lao động nữ nào cũng được áp dụng chính sách này mà chỉ có lao động nữ ở các tỉnh thuộc vùng mức sinh thấp theo Quyết định 588/QĐ-TTg năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ mới được xem xét hưởng chính sách này.

Theo đó, căn cứ Mục 1 Phụ lục kèm theo Quyết định 588/QĐ-TTg năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ quy định về danh sách các tỉnh, thành phố theo vùng mức sinh thuộc mức sinh thấp bao gồm:

Vùng mức sinh thấp gồm 21 tỉnh, thành phố (trước khi sáp nhập): Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Khánh Hòa, Long An, Bạc Liêu, Tây Ninh, Sóc Trăng, Cà Mau, Đồng Nai, Bình Thuận, Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Bến Tre, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Kiên Giang.

Chia sẻ về nguyên nhân không dám sinh nhiều con, dưới góc nhìn cá nhân của chị Minh Nguyệt thì: “Tôi là người thích có nhiều con. Sau này, mình có gì, tụi nó cũng có anh có em hoặc có chị có em, san sẻ giúp đỡ nhau; chứ có duy nhất một đứa, nó sẽ cực lắm. Nhưng đụng thực tế, mới thấy, nó không như mình nghĩ. Đẻ đứa con ra, thương nó, lo cho nó đủ đầy. Lúc con tôi còn nhỏ, nhiều khi trung bình một tuần tốn ít nhất một triệu chỉ riêng lo cho con thôi đó. Cái gọi là khoản thưởng đó, thấm vào đâu?”

Dù thắc mắc nhưng với góc nhìn của phụ huynh Nguyễn Văn Tư, vẫn đồng quan điểm với chị Nguyệt: “Cá nhân tôi thì không hiểu, vì sao ngày xưa ông bà sanh đẻ nhiều, chín, mười đứa con mà vẫn nuôi nổi. Trong khi bây giờ, một đứa đã thấy đủ mệt mỏi. Đủ thứ chi phí, từ sinh hoạt, điện nước cho đến giáo dục, sức khoẻ…. Nhà nào có ông bà lo phụ thì còn đỡ, còn nhà nào có cũng như không có hay mất hết hoàn toàn thì càng thêm mệt mỏi. Nhất là với những nhà công việc bấp bênh. Có người nói rằng trời sanh voi, sanh cỏ, lo gì. Tôi nói thiệt, nói thì hay lắm, không lẽ cho con mình đi ăn cỏ?”.

Khuyến khích sinh nhiều con, cũng có ý kiến cho rằng, nếu không có con người, xã hội sẽ phát triển, khoa học – kỹ thuật sẽ tụt hậu, những khoản gọi là “chi phí” chỉ là một thứ rất nhỏ so với cái tầm nhìn vừa rộng vừa xa.

“Ừ, chi phí nhỏ lắm nhưng nếu cái nhỏ đó không lo được, không có thì làm sao có cái gọi là con người để phát triển xã hội hay khoa học – công nghệ? Không lo được cái ăn, cái mặc hằng ngày thì tiền đâu mà học hành để có kiến thức? Rồi con mình sao, cả lũ thất học hết à?”, chị Minh Nguyệt cười.

Trước thực trạng và thách thức đó, Bộ Y tế đang đề xuất trong dự thảo Luật Dân số một số nội dung ưu tiên như: Ưu đãi về chế độ nghỉ thai sản; Hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật khi sinh con; Hỗ trợ cho phụ nữ mang thai, sinh con khi sàng lọc trước sinh và sơ sinh; Ưu tiên tiếp cận chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội và các hỗ trợ khác phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội của từng thời kỳ.

Một điểm nhấn đặc biệt là đề xuất ưu đãi tài chính, hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật cho các gia đình sinh hai con gái. Đồng thời, sẽ có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, áp dụng linh hoạt cho từng địa phương và trên cả nước.