Trọng Thành

Theo RFI

Hôm qua, 12/07/2025, tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ áp thuế 30% với hàng nhập khẩu từ Liên Âu kể từ ngày 01/08, nếu không đạt được một « thỏa thuận thương mại » với Bruxelles. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngay lập tức đã bày tỏ « sự phán đối mạnh mẽ » và kêu gọi Liên Hiệp Châu Âu « kiên quyết bảo vệ các lợi ích của mình ». 

Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen cho biết sẵn sàng tiếp tục đến cùng các đàm phán với Mỹ để đạt được một thỏa hiệp, và nhấn mạnh là một cuộc chiến tranh thương mại song phương sẽ gây tổn hại cho các doanh nghiệp và người tiêu thụ hai bên bờ Đại Tây Dương. Lãnh đạo Ủy Ban Châu Âu đồng thời bảo đảm là khối 27 nước sẵn sàng « trả đũa » các trừng phạt đơn phương về thuế quan mà Washington dự tính áp đặt.

Thông báo đe dọa áp thuế 30% với hàng châu Âu được nhiều nhà quan sát nhìn nhận như một chiến thuật gây áp lực trong đàm phán nhằm buộc đối phương phải nhân nhượng. Thông tín viên Jean-Jacques Héry từ Bruxelles :

« Thông báo này tạo cảm giác như trở lại với điểm xuất phát, nhưng tệ hơn. Sau khi đe dọa Liên Hiệp Châu Âu với mức thuế nhập khẩu 20% vào tháng 4/2025 vừa qua, trước khi rút lại và bắt đầu đàm phán, tổng thống Donald Trump giờ đây lại nói đến mức thuế 30%, tức mức thuế cao hơn 10% so với mức đầu tháng Tư. Và điều này xảy ra sau nhiều tuần đàm phán khó khăn với Liên Hiệp Châu Âu. 

Vậy Liên Hiệp Châu Âu sẽ làm gì? Bà Ursula Von der Leyen – chủ tịch Ủy Ban châu Âu – đã chỉ trích việc áp đặt các mức thuế quan mới này, nhưng vẫn để ngỏ khả năng đạt được một thỏa hiệp: “Chúng tôi vẫn sẵn sàng tiếp tục làm việc để đạt được một thỏa thuận trước ngày 01/08”. Lãnh đạo Ủy Ban châu Âu cũng đề cập đến khả năng thực hiện các biện pháp trả đũa “nếu cần thiết”, và gọi đó là các biện pháp bảo hộ “tương xứng”.

 Ngôn từ của bà cẩn trọng hơn nhiều so với tổng thống Mỹ, người hiện đang đe dọa sẽ tiếp tục tăng thuế nếu Liên Hiệp Châu Âu có ý định đáp trả bằng các biện pháp thuế quan. Khó mà không nhìn thấy trong những lời đe dọa leo thang dẫn đến một cuộc chiến thương mại với đối tác kinh tế lớn nhất của Mỹ một chiến thuật đàm phán, và vẫn với một mục tiêu duy nhất : đạt được một thỏa thuận, hoàn tất một hiệp định có lợi cho nước Mỹ trong vòng 15 ngày tới ».

Đại sứ 27 nước họp khẩn tại Bruxelles

Theo AFP, đại sứ 27 nước Liên Âu có cuộc họp bất thường chiều hôm nay để thảo luận về thông báo nói trên của tổng thống Mỹ. Liên Âu đã chuẩn bị sẵn sàng hai loạt biện pháp trả đũa với tổng cộng 93 tỉ euro hàng nhập khẩu Mỹ, nhưng chưa áp dụng.

Ngày mai, thứ Hai 14/07, bộ trưởng Thương Mại Liên Âu cũng có phiên họp đặc biệt tại Bruxelles, để quyết định thực thi hay tiếp tục hoãn lại việc tăng thuế với 21 tỉ euro hàng nhập từ Mỹ, biện pháp trả đũa việc Mỹ đánh thuế hàng thép và nhôm châu Âu, được tạm hoãn đến tối ngày 14/07.

Giới chủ doanh nghiệp Pháp tố cáo “quyết định phi lý” của TT Mỹ Donald Trump

Trước lời đe dọa áp thuế 30% của tổng thống Trump lên các sản phẩm đến từ Liên Hiệp Châu Âu, ông Patrick Martin, chủ tịch tổ chức Medef, đại diện cho giới chủ doanh nghiệp Pháp, đã kêu gọi châu Âu đoàn kết. Ông Martin nhận định châu Âu vẫn còn ba tuần để đàm phán và “tránh việc nền kinh tế hai bên bờ Đại Tây Dương phải gánh chịu hậu quả từ một quyết định phi lý“. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, châu Âu cần có những “biện pháp trả đũa chính đáng“. 

Nỗi lo ngại gia tăng tại Ý

Cùng với Đức, Ý là nước có thể chịu tác động nhiều thứ 2 Liên Âu từ mức thuế quan mới của tổng thống Mỹ Donald Trump. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Ý sang Hoa Kỳ đạt 64,7 tỷ euro, chiếm 10,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Ý. Vì thế, nỗi lo ngại đang gia tăng tại Ý. Tuy nhiên, trong khi Berlin kêu gọi Liên Âu đàm phán một cách thực tế với Wahsington, thì chính quyền của thủ tướng Ý Giorgia Meloni chỉ kêu gọi chung chung là Bruxelles nên tránh một cuộc xung đột thương mại. Thủ tướng bị phe đối lập chỉ trích. 

Từ Roma, thông tín viên Anne Le Nir cho biết thêm :

« Các lĩnh vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ mức thuế quan bổ sung của chính quyền Mỹ chủ yếu là máy công cụ và phương tiện vận tải. Tiếp theo là hóa chất, thời trang và đồ nội thất. Sau đó là ngành nông sản thực phẩm, chiếm 11% xuất khẩu của Ý sang Hoa Kỳ, so với mức trung bình 5% của Liên Âu.

Liên đoàn Công nghiệp Thực phẩm của Ý, Federalimentare, là cơ quan đầu tiên có phản ứng. Chủ tịch Liên đoàn, Paolo Mascarino, cho biết « mức thuế 30% có thể sẽ giáng một đòn chí mạng vào sản phẩm Made in Italy ».

Về mặt chính trị, một ghi chú của phủ thủ tướng Ý chỉ viết đơn giản rằng Roma « hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực của Ủy Ban Châu Âu và cần phải tránh một cuộc xung đột thương mại ». Về phần mình, đảng Dân Chủ Ý, lực lượng đối lập chính, đang yêu cầu thủ tướng Giorgia Meloni phải có nhiều phản ứng nghiêm túc hơn nữa « để bảo vệ nước Ý và Liên Hiệp Châu Âu trước chủ trương điên rồ về tự cung tự cấp của tổng thống Mỹ Donald Trump ».

Mêhicô chỉ trích “thỏa thuận không công bằng” 

Chính phủ Mêhicô hôm 12/07 tuyên bố việc tổng thống Trump dọa áp thuế 30% với hàng hóa Mêhicô từ 01/08 là “không công bằng” và khẳng định “không đồng ý” với biện pháp này. Mêhicô cũng cho biết đang đàm phán nhằm tìm ra giải pháp thay thuế cho việc áp thuế, với mục tiêu bảo vệ doanh nghiệp và việc làm ở cả hai nước. Trong khi đó, tổng thống Claudia Sheinbaum bày tỏ tin tưởng rằng hai nước sẽ đạt được thỏa thuận về thuế quan.