Châu Nam Việt
Theo VNTB
Tại sao Trung Quốc mua máy bay do Mỹ sản xuất, còn Việt Nam lại mua máy bay của Trung Quốc? Một nghịch lý đáng suy ngẫm…
Mỗi quyết định chiến lược đều phản ánh tầm nhìn quốc gia và chiến lược của Việt Nam lại là dấu hỏi lớn về tầm nhìn. Mới đây là chuyện Việt Nam mua máy bay Trung Quốc, trong khi chính Trung Quốc lại ưu tiên đặt hàng máy bay Mỹ. Điều này không khỏi khiến người dân băn khoăn rằng liệu chúng ta đang đi đâu và về đâu trên bản đồ chiến lược công nghệ và an toàn hàng không?
Trung Quốc dù là một cường quốc công nghệ mới nổi, với tham vọng làm chủ ngành hàng không dân dụng thông qua các mẫu máy bay nội địa như C919 (COMAC). Nhưng khi đặt vấn đề an toàn và uy tín lên hàng đầu, họ vẫn chọn mua máy bay từ hãng Boeing của Mỹ và Airbus của Âu Châu. Gần đây nhất, bất chấp căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, Trung Quốc vẫn ký kết các hợp đồng hàng tỷ USD với Boeing. (1)
Tại sao? Vì họ hiểu rằng: không thể đem hàng trăm mạng sống ra đặt cược vào công nghệ chưa đủ kiểm chứng, chưa qua thời gian chứng minh thực tiễn. Họ mua máy bay Mỹ để học hỏi, để thăm dò công nghệ và quan trọng nhất, để đảm bảo sự ổn định và uy tín hàng không quốc gia.
Trái ngược hoàn toàn, Chính phủ Việt Nam lại sẵn sàng sửa nghị định chỉ để khai thác máy bay COMAC của Trung Quốc tại Việt Nam (2). Cụ thể là dòng ARJ21 – 700 (C909) do COMAC sản xuất. Đây là một dòng máy bay mà ngay cả các hãng hàng không lớn của Trung Quốc cũng sử dụng rất hạn chế, thường chỉ phân bổ cho các hãng “phụ trợ” trong nước như Chengdu Airlines để “nuôi dưỡng” thị trường nội địa.
Tại sao Việt Nam lại chọn mua một loại máy bay không được ưa chuộng bởi chính quốc gia sản xuất nó? Phải chăng chúng ta đang thử nghiệm một mô hình “liên minh chiến lược”, đánh đổi an toàn của hành khách để lấy những ràng buộc về tài chính, chính trị, hay ưu đãi thương mại? Nếu đúng là như vậy, thì cái giá phải trả là quá đắt.
Một trong những lập luận thường thấy là “máy bay Trung Quốc giá rẻ hơn”. Nhưng sự thật là, giá rẻ trong lĩnh vực hàng không thường đồng nghĩa với rủi ro cao hơn. Với mỗi máy bay cất cánh, là hàng trăm sinh mạng gắn liền. An toàn bay không bao giờ nên là một “phép thử rẻ tiền”.
Việt Nam là quốc gia có vị thế chiến lược, lượng khách du lịch lớn, thị trường bay phát triển nhanh. Chúng ta không thiếu những lựa chọn đáng tin cậy từ các nhà sản xuất uy tín như Airbus hay Boeing. Việc lựa chọn máy bay Trung Quốc không chỉ đặt ra vấn đề về an toàn kỹ thuật, mà còn khiến thương hiệu quốc gia bị ảnh hưởng, đặc biệt là trong mắt du khách quốc tế.
Đằng sau mọi hợp đồng mua bán máy bay đều là quyết định chính trị, đặc biệt khi hãng hàng không quốc gia như Vietnam Airlines có phần sở hữu chi phối của nhà nước. Quyết định mua máy bay Trung Quốc không thể đơn thuần là chuyện thương mại, mà là chính sách có định hướng, có chủ ý. Và điều đáng tiếc là nó thể hiện sự thiếu nhạy bén chiến lược, thiếu tầm nhìn dài hạn, và đặc biệt là bỏ qua quyền lợi tối thượng của người dân về an toàn tính mạng.
Không ai phủ nhận rằng Việt Nam cần mở rộng đội bay, hiện đại hóa hạ tầng hàng không. Nhưng hiện đại hóa không thể là “Trung Quốc hóa”. Chúng ta cần học cách phân biệt giữa hợp tác và lệ thuộc, giữa chiến lược độc lập và sự mù quáng trong ngoại giao.
Trong khi Trung Quốc vẫn dè dặt với máy bay do chính họ sản xuất, thì việc Việt Nam trở thành “thí điểm bay thử” cho hàng không Trung Quốc là một quyết định đầy rủi ro. Đây không chỉ là một hợp đồng thương mại, mà nó là bản tuyên ngôn về an toàn hàng không, lòng tự trọng quốc gia và định hướng phát triển độc lập. Một quốc gia tôn trọng dân mình, không bao giờ đem sinh mạng của họ ra để làm phép thử cho công nghệ còn gây tranh cãi.
___________________
Tham khảo:
(1) https://tuoitre.vn/boeing-tiep-tuc-giao-may-bay-cho-trung-quoc-20250609124009906.htm
TinHoaThinhĐon 