Thùy Dương | Minh Phương

Theo RFI

Hôm nay, 25/06/2025, là ngày họp thứ hai của thượng đỉnh NATO tại La Haye, Hà Lan. Theo giới quan sát, thượng đỉnh NATO có thể sẽ bị khuấy động bởi tổng thống Mỹ Donald Trump và căng thẳng quốc tế, nhất là xung đột Trung Đông và chiến tranh Ukraina.

Từ La Haye, đặc phái viên RFI Julien Chavanne cho biết thêm về bầu không khí căng thẳng tại thượng đỉnh mà tổng thống Mỹ Donald Trump làm dấy lên :

Tại đây, thời gian cứ như thể đang ngừng trôi vì nỗi lo sợ tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội hoặc đưa ra một tuyên bố nào đó có thể làm chệch hướng thượng đỉnh.

Các đồng minh châu Âu đã hứa đóng góp nhiều tài chính hơn cho NATO như tổng thống Mỹ đòi hỏi, và cũng đã làm mọi điều để thỏa mãn tổng thống Mỹ, cũng như nỗ lực hết mức để duy trì sự đoàn kết, dẫu chỉ là vẻ bề ngoài. Thế nhưng, ông Donald Trump vẫn để các nước hoài nghi về sự yểm trợ của Hoa Kỳ nếu một đối tác bị tấn công. Đó là điều khoản số 5 được nhiều người nói đến. Vấn đề này sẽ không làm các nước láng giềng của Nga cảm thấy yên tâm.

Dự thảo thông cáo sẽ là một văn bản ngắn gọn, đơn giản, chỉ có vài đoạn hay một trang. Có thể Nga sẽ bị coi là một mối đe dọa trực tiếp đối với Liên Minh Bắc Đại Tây Dương. Nếu đúng như thế, đây có thể sẽ là một thắng lợi của châu Âu trước Donald Trump, luôn giữ thái độ hòa hoãn với Vladimir Putin.

Tổng thống Mỹ sẽ có thể rời Hà Lan với tuyên bố là đã đạt được thành công cho ngân sách của NATO. Các nước thành viên Liên Minh Bắc Đại Tây Dương đồng ý tăng mức đóng góp lên tới 5% GDP của mỗi nước, cho dù các điều khoản và lịch trình vẫn chưa rõ ràng, và Tây Ban Nha cũng như Slovakia vẫn đang tìm cách né tránh việc tăng chi tiêu cho quân sự.

Anh Quốc mua 12 chiến đấu cơ mang vũ khí nguyên tử để tăng cường khả năng răn đe hạt nhân của NATO

Trong thông cáo hôm qua, 24/06/2025, thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố những chiến đấu cơ F-35 hai chức năng này này sẽ “mở ra một kỷ nguyên mới cho lực lượng Không quân Hoàng gia (RAF) hàng đầu thế giới, và góp phần răn đe những mối đe dọa thù địch đối với Vương quốc Anh và các đồng minh.” Phủ thủ tướng Anh gọi đây là “sự củng cố lớn nhất đối với thế trận hạt nhân của Anh trong cả một thế hệ”. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng đã ngay lập tức hoan nghênh “một đóng góp vững chắc nữa của Vương quốc Anh đối với NATO.”

Hãng tin AFP ghi nhận kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, năng lực răn đe hạt nhân của Anh trong khuôn khổ Liên Minh Bắc Đại Tây Dương chỉ được duy trì qua các tên lửa trên tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia. Chuyên gia về hạt nhân tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp Héloïse Fayet nhận định quyết định của Anh Quốc cho thấy “xu hướng tái vũ trang hạt nhân ngày càng rõ ở châu Âu, nhu cầu sử dụng vũ khí hạt nhân đang trở lại, và NATO đang củng cố khả năng răn đe của mình trước đối thủ Nga.”