Thanh Phương | Minh Anh

Theo RFI

Đêm qua rạng sáng nay, 17/06/2025, Israel và Iran đã tiếp tục oanh kích lẫn nhau trong ngày thứ năm của cuộc leo thang quân sự giữa hai quốc gia thù địch. Trong bối cảnh này, lãnh đạo các nước G7 họp tại Canada, đã kêu gọi các bên giảm leo thang xung đột.

Theo thông báo của quân đội Israel, đã có nhiều vụ nổ sáng nay ở thủ đô Tel-Aviv và thành phố Jerusalem và còi báo động đã vang lên ở Israel sau các vụ tấn công bằng tên lửa từ Iran. Theo AFP, tư lệnh lục quân của quân đội Iran khẳng định đêm qua đã phá hủy được các “mục tiêu chiến lược” của Israel trong một tấn công bằng drone.

Về phần mình, quân đội Israel cũng cho biết là đêm qua đã tiến hành nhiều vụ oanh kích “quy mô lớn” nhắm vào hàng chục cơ sở lưu giữ và phóng tên lửa địa đối địa, cũng như vào các giàn phóng tên lửa địa đối không và các cơ sở lưu giữ drone. Đài truyền hình Nhà nước Iran thông báo đã có 3 người thiệt mạng khi trụ sở của đài bị Israel oanh kích hôm qua. Trả lời kênh truyền hình Mỹ ABC hôm qua, thủ tướng Benjamin Netanyahu không loại trừ khả năng hạ sát luôn cả lãnh tụ tối cao của Iran Ali Khamenei “để chấm dứt cuộc xung đột” với Teheran. 

Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi tường trình:

Khoảng 5 – 6 giờ sáng, những vụ nổ mới lại đánh thức người dân Teheran. Những cột khói được nhìn thấy ở phía bắc và trung tâm thành phố. Hôm qua, sau các vụ oanh kích vào trụ sở đài phát thanh và truyền hình Nhà nước, các cuộc oanh kích vẫn tiếp diễn trên khắp thủ đô của Iran. 

Sáng nay, một lớp mây khói dầy đặc bao trùm thành phố. Trong những ngày qua, nhiều người dân Teheran đã rời khỏi thành phố để tìm nơi ẩn náu trên bờ biển Caspi, ở phía bắc Iran hoặc ở vùng nông thôn. Ở mọi lối ra khỏi thủ đô đều bị tắc đường nghiêm trọng. Thành phố trở nên vắng tanh. Tuyên bố của tổng thống Trump kêu gọi toàn bộ người dân Teheran nên rời khỏi thủ đô càng khiến họ thêm lo lắng và bất an. Đặc biệt là khi một quan chức Israel tuyên bố trong vài ngày tới, các nhà lãnh đạo Iran sẽ nhận được một bất ngờ còn lớn hơn vụ hàng trăm máy nhắn tin của Hezbollah phát nổ. Nhiều người dân Teheran chưa rời khỏi thành phố nay cũng nghĩ đến việc lên đường và tìm nơi ẩn náu ở vùng nông thôn.

Tuy chiến sự đang leo thang giữa Israel và Iran, lực lượng Mỹ ở Trung Đông hiện vẫn ở trong tư thế “phòng thủ”, chưa có gì thay đổi, theo tuyên bố của một phát ngôn viên Nhà Trắng trên mạng X hôm qua, Trong khi đó, theo trang mạng Marine Traffic, chuyên theo dõi các vị trí của các tàu trên khắp thế giới, hàng không mẫu hạm Nimitz của Mỹ hôm qua đã từ Biển Đông đi về hướng Trung Đông. Hàng không mẫu hạm này ban đầu dự trù ghé Đà Nẵng ngày 20/06, nhưng một quan chức Việt Nam nói với AFP là chuyến thăm đã bị hủy “do phải đáp ứng một nhu cầu tác chiến mới”, như giải thích của bộ Quốc Phòng Mỹ. 

Anh Quốc cũng vừa thông báo triển khai các máy bay tiêm kích và các lực lượng tăng viện khác đến vùng Trung Đông, tăng cường hơn nữa sự hiện diện trong khu vực.

G7 kêu gọi giảm leo thang xung đột tại Trung Đông

Ngày 17/06/2025, thượng đỉnh G7 – tập hợp 7 nước có nền công nghiệp tiên tiến nhất thế giới kết thúc. Dự thảo tuyên bố chung của G7 kêu gọi hạ nhiệt xung đột giữa Iran và Israel và tại Trung Đông nói chung.

Lãnh đạo các nước trong nhóm G7tái khẳng định quyền « tự vệ » của Israel, nhưng kêu gọi « bảo vệ thường dân », đồng thời nhấn mạnh lập trường chung là « Iran mãi mãi không thể sở hữu vũ khí nguyên tử ».

Tuy nhiên, theo AFP, tổng thống Mỹ Donald Trump đã rời thượng đỉnh sớm hơn dự kiến. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt trên mạng xã hội X giải thích động thái này của tổng thống Trump là do có liên quan đến tình hình Trung Đông.

Đặc phái viên Murielle Paradon từ Kananaskis, miền tây Canada, giải thích thêm :

« Trong một tin nhắn đăng trên mạng xã hội của mình, Donald Trump đã cụt lủn trả lời đồng nhiệm Pháp Emmanuel Macron, người trước đó nói đến cuộc đàm phán về khả năng một lệnh hưu chiến giữa Israel và Iran.

“Ông ấy đã hiểu sai, vấn đề còn nghiêm trọng hơn thế nhiều”. Tổng thống Mỹ đã viết như thế và cáo buộc nguyên thủ Pháp tìm cách gây sự chú ý. Vậy Donald Trump muốn nói điều gì ? Về một thỏa thuận toàn diện hơn hay là nhiều điều khác nữa ?

Những giờ gần đây, ông liên tục thay đổi thái độ, đầu tiên kêu gọi Iran nối lại các cuộc đàm phán về hạt nhân, rồi trong một thông điệp gây hoang mang, ông hối thúc người dân Iran tức thì rời Teheran. Ông khẳng định đã gởi quân chi viện đến Trung Đông nhưng chỉ ở tư thế phòng thủ. Hiện tại, không ai chắc chắn về các ý định của Donald Trump.

Rồi trước khi rời Canada, Donald Trump đã đặt bút ký vào tuyên bố chung với các nước thành viên khác của G7. Một cử chỉ bất ngờ từ phía ông. Trong thông cáo chung này, các lãnh đạo kêu gọi giải quyết cuộc khủng hoảng giữa Israel và Iran, và hy vọng điều này sẽ dẫn đến một sự hạ nhiệt rộng lớn hơn tại Trung Đông, bao gồm cả lệnh ngừng bắn ở Gaza. »

Theo nguồn tin từ Wall Street Journal ngày 16/06/2025, Iran cho biết muốn thảo luận với Hoa Kỳ và Israel về việc ngừng giao tranh. Thông điệp này đã được Teheran gởi đi thông quan các nước trung gian Ả Rập. Còn theo AFP, trong thông cáo chung ngày 16/06/2025, khoảng 20 nước Ả Rập và Hồi Giáo, bao gồm cả Qatar, Oman và Pakistan, kêu gọi thành lập một « vùng phi vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác » tại Trung Đông. Về phần mình, ba ngoại trưởng các nước Anh, Pháp và Đức hồi thúc Iran đàm phán « càng nhanh càng tốt mà không điều kiện tiên quyết » về chương trình hạt nhân của nước này.