Thanh Phương

Theo RFI

Chính phủ Tokyo hôm nay, 27/05/2025, cáo buộc Trung Quốc tiến hành nghiên cứu khoa học hàng hải trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) xung quanh hòn đảo cực nam của Nhật Bản ở Thái Bình Dương, đồng thời cho biết họ đã chính thức phản đối Bắc Kinh. 

Những hoạt động này được cho là tiến hành gần đảo san hô Okinotori nằm rất xa ở vùng biển Philippines, giữa Đài Loan và đảo Guam. Tuy nhiên, Trung Quốc cho rằng đây không phải là một hòn đảo. 

Theo phát ngôn chính phủ  Yoshimasa Hayashi, được hãng tin AFP trích dẫn, lực lượng tuần duyên Nhật Bản đã phát hiện một tàu nghiên cứu hàng hải của Trung Quốc vào hôm qua “có vẻ như đang thả các dây cáp trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, cách đảo Okinotori 270 km về phía đông. Vì hoạt động nghiên cứu khoa học hàng hải này không được Nhật Bản cấp phép nên lực lượng tuần duyên đã yêu cầu dừng hoạt động này và chúng tôi đã gửi công hàm phản đối tới phía Trung Quốc thông qua các kênh ngoại giao“. Ông Hayashi cho biết thêm là tàu Trung Quốc đã rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản vào khoảng 10 giờ 45 tối qua. 

Theo luật pháp quốc tế, một quốc gia ven biển có các quyền đối với các nguồn tài nguyên và hoạt động kinh tế trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của mình, trải rộng tới 200 hải lý (370 km) tính từ bờ biển của quốc gia đó. Bất kỳ tàu thuyền nước ngoài nào đều phải xin phép trước nếu muốn tiến hành nghiên cứu khoa học tại đó, ngay cả khi không phải nghiên cứu vì mục đích thương mại. Về phần mình, Bắc Kinh coi yêu sách của Nhật Bản là không có cơ sở, vì Okinotori, nằm cách Tokyo khoảng 1.700 km về phía nam, không phải một hòn đảo, do đó không thể được coi là một thực thể mà từ đó Nhật Bản có thể xác định vùng đặc quyền kinh tế, theo định nghĩa của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển.

Trong cuộc họp báo hôm nay, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Mao Ninh cho rằng những yêu sách của Nhật Bản về vấn đề này là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Bà Mao Ninh nhấn mạnh: “Các hoạt động của tàu khoa học Trung Quốc trong vùng biển này là hành xử hợp pháp quyền tự do hàng hải. Phía Nhật Bản không có quyền can thiệp.”

Đài Loan và Hàn Quốc cũng phản đối tuyên bố chủ quyền của Nhật Bản. Năm 2016, Nhật Bản đã tạm giữ một tàu đánh cá Đài Loan đang hoạt động trong khu vực. Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã đầu tư hàng triệu đô la vào việc trồng san hô xung quanh đảo Okinotori nhằm ngăn chặn tình trạng xói mòn bờ biển.