RFI

Theo RFI

Ngày 24/05, báo chí trong nước đánh giá “chuyến thăm Việt Nam của tổng thống Pháp là dấu mốc quan trọng”, “mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng”, “định hình chương mới tới mối quan hệ hiện đại, năng động và thực chất”, “mở ra giai đoạn mới trong quan hệ Việt-Pháp”… 

Đây là lần đầu tiên tổng thống Emmanuel Macron thăm Việt Nam, sau nhiều lần bị trì hoãn vì đại dịch Covid-19, tiếp theo là cuộc chiến tranh tại Ukraina do Nga phát động từ năm 2022.

Trả lời RFI Tiếng Việt, giáo sư lịch sử đương đại Pierre Journoud, Đại học Paul Valery – Montpellier 3, giám đốc chương trình Tremplin pour le Vietnam (Bàn đạp hướng tới Việt Nam) và là khách mời trong chuyến công du của tổng thống Pháp, nhận định : 

« Đây là chuyến công du quan trọng, vì diễn ra trong chưa đầy 8 tháng sau chuyến thăm cấp Nhà nước của tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam Tô Lâm. Nhân dịp đó, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên mức cao nhất và Pháp trở thành Đối tác chiến lược toàn diện thứ 8 của Việt Nam. Nhìn từ góc độ đó, Pháp được ưu ái so với các nước láng giềng châu Âu vì lần đầu tiên Việt Nam ký Đối tác chiến lược toàn diện với một nước châu Âu.  

Theo tôi, chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng rất lớn vì đề cao mối quan hệ song phương có từ lâu, dựa trên tầm nhìn tích cực về lịch sử giữa hai nước và tượng trưng cho sự hòa giải thành công, đặc biệt là với việc hai bộ trưởng Pháp dự lễ kỷ niệm 70 năm trận Điện Biên Phủ ngày 07/05/2024. Thời khắc đó rất quan trọng và tôi cho rằng đã được chính quyền Việt Nam đón nhận rất nồng nhiệt và sau đó họ quyết định đẩy nhanh một chút tiến độ hòa giải.  

Tiếp theo, phải nói đó là mối quan hệ đã được củng cố từ khá lâu nay thông qua các chuyến thăm cấp cao và được thúc đẩy bởi nhiều sáng kiến của các bên tham gia hợp tác phi tập trung, cũng như của xã hội dân sự cho dù Việt Nam và Pháp cách nhau đến cả 10.000 km. Chuyến thăm này đánh dấu cho lịch sử hợp tác thay thế cho những kinh hoàng của cuộc chiến giữa hai nước từ năm 1945-1954.  

Chuyến thăm cũng phản ánh, và có lẽ là chủ yếu, những hội tụ chiến lược về các nguyên tắc cơ bản quan trọng của đời sống quốc tế, trong bối cảnh phần nào bị một số cường quốc thế giới hoặc khu vực coi thường. Pháp và Việt Nam cùng nhất trí duy trì chủ nghĩa đa phương Liên Hiệp Quốc, đặc biệt là tôn trọng chủ quyền lãnh thổ, luật pháp quốc tế, đặc biệt là luật hàng hải, về mong muốn không bị một hoặc nhiều cường quốc thế giới thống trị.  

Có thể thấy là bối cảnh chiến lược thúc đẩy sự xích lại gần nhau do muốn đa dạng hóa quan hệ mà Việt Nam chủ trương mở rộng với các nước khác ngoài Hoa Kỳ, Trung Quốc, và Hà Nội hướng tới Pháp, cũng như tới các nước châu Âu khác. Tôi cho rằng Việt Nam sẽ sớm chuyển hướng sang Liên Hiệp Châu Âu. Ngoại trưởng Việt Nam kiêm phó thủ tướng từng nhắc đến khả năng một ngày nào đó ký thỏa thuận Đối tác chiến lược toàn diện với Liên Âu.  

Theo tôi, bối cảnh đầy hứa hẹn cho dù vẫn có những trở ngại và khác biệt. Nhưng có một sự hội tụ chiến lược mà tôi cho là mạnh mẽ ». 

Hai ngày làm việc dày đặc  

Theo lịch trình được điện Elysée công bố, tổng thống và phu nhân đến Hà Nội ngày 25/05 lúc 21 giờ 45 (giờ Việt Nam). Sáng 26/05, tổng thống Macron đến đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm liệt sĩ và tại lăng chủ tịch Hồ Chí Minh. Lễ đón chính thức bắt đầu lúc 9 giờ 30 tại Phủ Chủ tịch. Sau cuộc hội đàm, tổng thống Macron và chủ tịch Lương Cường dự lễ ký nhiều văn kiện, thỏa thuận.

Theo nguồn tin trước đó của Reuters, có khoảng 30 thỏa thuận được ký trong nhiều lĩnh vực, trong đó có vệ tinh quan sát Trái đất của Airbus và vệ tinh viễn thông của Thales Alenia Space… Hai bên sẽ tổ chức họp báo chung. Sau đó, tổng thống Emmanuel Macron sẽ hội đàm và ăn trưa với tổng bí thư Tô Lâm. Buổi chiều, nguyên thủ Pháp có cuộc gặp với chủ tịch Quốc Hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn. Dạ tiệc tối sẽ do chủ tịch nước Lương Cường chủ trì.  

Sáng 27/05, sau buổi ăn sáng làm việc với nhiều tác nhân trong lĩnh vực năng lượng, tổng thống Pháp sẽ đến giao lưu với giới trẻ Việt Nam tại Đại học Khoa học Công nghệ Hà Nội – USTH (vẫn được gọi là Đại học Việt-Pháp) và có bài phát biểu về mối quan hệ song phương. Trước khi lên đường đến Indonesia, tổng thống và phu nhân sẽ có các cuộc gặp gỡ với giới hoạt động văn hóa.