Trọng Thành | Anh Vũ

Theo RFI

Sau cuộc điện đàm với tổng thống Nga Vladimir Putin ngày hôm qua, 19/05/2025, tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Matxcơva và Kiev sẽ « khởi động ngay lập tức các đàm phán hướng đến ngừng bắn ». Ông Trump tin tưởng Vatican có thể là địa điểm « tuyệt vời » cho các cuộc thương thuyết.

Trả lời các nhà báo tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ cho biết, ngay sau cuộc điện đàm với nguyên thủ Nga, ông đã thông báo nội dung cuộc nói chuyện với các lãnh đạo châu Âu, cụ thể là tổng thống Pháp Emmanuel Macron, thủ tướng Đức Friedrich Merz, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen, thủ tướng Ý Giorgia Meloni và tổng thống Phần Lan Alexander Stubb.

Cho đến nay, Nga không chấp nhận đề xuất « ngừng bắn 30 ngày không điều kiện », mà Mỹ, Ukraina và các nước châu Âu đưa ra. Sau cuộc thương lượng tại Thổ Nhĩ Kỳ tuần qua, lần đầu tiên kể từ năm 2022, Matxcơva vẫn kiên quyết buộc phải Kiev phải nhượng bộ nhiều đòi hỏi, như công nhận 4 vùng lãnh thổ đã bị Nga chiếm đóng từ 2022 thuộc Liên Bang Nga, như là các điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, điều mà Kiev bác bỏ.

Theo AFP, ngày hôm qua, ngay trước cuộc điện đàm, người phát ngôn của Nhà Trắng, Karoline Leavitt, cho biết tổng thống Trump đã « mệt mỏi và chán nản » về thái độ của cả Matxcơva lẫn Kiev. Tuy nhiên, sau cuộc điện đàm với tổng thống Nga, ông Trump tỏ ra phấn khởi và tin tưởng. 

Từ Washington, thông tín viên Guillaume Naudin cho biết thêm thông tin :

« Theo Donald Trump, ít nhất thì mọi việc diễn ra rất tốt và cuộc trò chuyện thậm chí còn tuyệt vời, như tổng thống Mỹ đã giải thích trên mạng xã hội cá nhân. Kết thúc cuộc đối thoại này, hai bên đã nhất trí rằng Nga và Ukraina sẽ bắt đầu đàm phán trực tiếp nhằm hướng tới thỏa thuận ngừng bắn và thậm chí là hòa bình. Donald Trump nhấn mạnh đến những lợi ích to lớn, đặc biệt là về kinh tế và thương mại, mà cả Nga và Ukraina sẽ được hưởng, khi xung đột chấm dứt.

Để hiểu rõ hơn thì phải xem Vladimir Putin nói gì. Tổng thống Nga là người đầu tiên bày tỏ ấn tượng về cuộc điện đàm này. Ông Putin mô tả cuộc đối thoại này là ‘‘cần thiết, bổ ích và thẳng thắn’’, điều này nhìn chung có nghĩa là hai bên đối thoại không hoàn toàn cùng quan điểm. Putin tiếp tục cho rằng gốc rễ và nguyên nhân của cuộc xung đột phải được loại bỏ, và kêu gọi Ukraina thỏa hiệp. Nói một cách khác, bản thân tổng thống Nga dường như đã không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào so với những đòi hỏi ban đầu của Matxcơva. »

Phản ứng của Nga

Mối quan tâm chính của Matxcơva, qua cuộc điện đàm giữa nguyên thủ hai nước, là cải thiện quan hệ với Washington. Vấn đề chiến tranh Ukraina Nga dường như không vội. Và nhất là ông Putin không chấp nhận một nhượng bộ nào. 

Anissa el Jabri tại Matxcơva tường trình:

 “Bình thường hóa” , theo biên bản cuộc điện đàm do cố vấn ngoại giao  của điện Kremlin soạn thảo, cụm từ này được nêu ra để nói đến quan hệ trực tiếp Hoa Kỳ-Nga, mối quan hệ với Washington rất quan trọng đối với Điện Kremlin. Về điểm này, cố vấn ngoại giao của Vladimir Putin đã nhấn mạnh rất nhiều đến mối quan hệ cá nhân tốt đẹp  giữa hai nguyên thủ quốc gia. Ông cho biết, hai tổng thống đã gọi nhau bằng tên riêng (thể hiện sự gần gũi). 

Về cuộc xung đột ở Ukraina, vẫn còn nhiều “sắc thái khác biệt”. Đó là ngôn từ ngữ được dùng. Tuy nhiên, Điện Kremlin không thay đổi một chút nào lập trường của mình. Đồng ý thảo luận .. nhưng, “ các thảo luận phải  giải quyết được “các nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột”. Nói cách khác, Vladimir Putin, như ông đã nhắc lại trong những ngày trước điện đàm này, không từ bỏ bất kỳ mục tiêu nào của mình.

Còn về ngừng bắn, không một lịch trình hay thời hạn nào được đặt ra.

Điện đàm Trump – Zelensky: Ukraina kêu gọi Mỹ gia tăng áp lực

Trả lời AFP hôm qua, 19/05, một quan chức cao cấp Ukraina cho biết ngay trước cuộc điện đàm Trump – Putin, tổng thống Ukraina đã có cuộc trao đổi ngắn qua điện thoại với người đồng cấp Mỹ, « từ 10 đến 15 phút ». Trong cuộc điện đàm này, ông Zelensky đã kêu gọi tổng thống Trump áp đặt các trừng phạt mới chống Nga, nếu Matxcơva không chấp nhận yêu cầu ngừng bắn mà Washington đã đưa ra.

Về phần mình, tổng thống Ukraina cũng hôm qua, khẳng định đã yêu cầu tổng thống Trump « không đưa ra bất cứ quyết định nào liên quan đến Ukraina, mà không có sự chấp thuận » của Kiev. Ông Zelensky cho biết thêm là đã « rất nỗ lực » để thuyết phục Hoa Kỳ trong bối cảnh tổng thống Trump chủ trương bình thường hóa quan hệ với Nga.

Hôm nay, 20/05/2025, trên mạng xã hội, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã cáo buộc Nga « tìm cách câu giờ » với việc kéo dài thương lượng về ngừng bắn, nhằm mục tiêu duy nhất là tiếp tục cuộc xâm lăng.  Ông Zelensky nhấn mạnh, các trừng phạt về ngân hàng và năng lượng của Mỹ sẽ làm suy giảm khả năng Nga tiếp tục cuộc chiến xâm lược.

Liên Âu kêu gọi Mỹ siết chặt trừng phạt, nếu Nga từ chối ngừng bắn

Vào lúc khai mạc phiên họp của các bộ trưởng Quốc Phòng của Liên Âu tại Bruxelles, sáng hôm nay, 20/05/2025, theo AFP, lãnh đạo ngoại giao châu Âu Kaja Kallas nói : « Mỹ đã tuyên bố nếu Nga không chấp nhận lệnh ngừng bắn không điều kiện, thì sẽ phải gánh chịu các hậu quả. Chúng tôi chờ đợi Washington hành động ».

Theo Reuters, một nguồn tin biết rõ về cuộc điện đàm giữa tổng thống Trump và các lãnh đạo châu Âu hôm qua cho biết, các lãnh đạo châu Âu đã « rất bất bình » trước việc ông Trump từ chối gây áp lực với Putin với các loạt trừng phạt mới.

Hôm nay, Liên Âu có kế hoạch thông qua loạt trừng phạt chống Matxcơva thứ 17 với trọng tâm là đội tàu chở dầu « ma », mà Nga sử dụng để lách các trừng phạt hiện có. Một loạt trừng phạt thứ 18 đang được thảo luận với đích ngắm chính là hai đường ống khí đốt « Nord Stream 1 và Nord Stream 2 », nối liền Nga với châu Âu, theo thông báo hồi tuần trước của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen.