Theo Tiengdan
Nhìn vấn đề riêng trong lĩnh vực luật học, tôi nhận thấy: Chuyên môn luật học của các giáo sư luật học quá kém.
Cụ thể, hiện ta có khoảng ba giáo sư về luật tư, nhưng họ cực kỳ đuối về kỹ thuật pháp lý, trong khi kỹ thuật pháp lý là tiêu chuẩn số một để phân biệt giữa một luật gia và những người không phải luật gia.
Một luật gia có thể không thuộc quy định pháp luật bằng một anh kế toán trưởng, một anh giám đốc công ty, một anh nhà báo, một anh cảnh sát giao thông…, nhưng phải nắm được kỹ thuật pháp lý – cầu nối trung tâm để đưa triết học pháp quyền, chính sách pháp luật, sự cần thiết điều chỉnh các quan hệ xã hội nhất định thành các quy định pháp luật, và đưa các quy định pháp luật vào đời sống thông qua thi hành và áp dụng pháp luật.
Sự yếu kém về kỹ thuật pháp lý và kiến thức luật học nền tảng của ba vị này thể hiện qua sách, giáo trình, bài tạp chí chuyên môn mà họ đã viết và công bố. Tôi đã từng phê phán những công trình đó ngay trên Facebook này.
Hầu hết các giáo sư còn lại là về lý luận chung về pháp luật và luật công. Họ luôn thể hiện rõ sự tán róc về chuyên môn liên quan tới chính trị và chính sách lớn của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên họ không hiểu biết cơ bản, rộng và sâu về chính trị học, kỹ thuật pháp lý mà luật công vay mượn hay đã xây dựng độc lập, cho nên họ thường có những nhận định, kết luận hồ đồ và tự cho đó là đóng góp.
Tôi lấy ví dụ:
Có một cuộc toạ đàm do trường tôi tổ chức về phòng chống tham nhũng. Nhiều bài viết và phát biểu hồ đồ cho rằng nguyên nhân chính của tham nhũng trên thế giới là do độc tài, thiếu dân chủ.
Tôi ngồi đó mà thấy tức điên lên vì sự hồ đồ của họ và xin chất vấn đại ý rằng: Nhận định của họ không đúng với Bắc Triều Tiên vì ở đó nếu có tham nhũng thì chỉ duy nhất có một người là có thể; không đúng với cả phát xít Đức trước kia; nhưng có thể đúng với Nga và Trung Quốc hiện nay; còn Hàn Quốc sao đến tổng thống cũng tham nhũng trong một nền dân chủ?
Tóm lại cái mà có thể khác biệt đôi chút họ làm được trước kia (lâu lắm rồi) – đó là việc cung cấp thông tin đơn thuần về pháp luật nước ngoài, thế nhưng ngày nay bất kỳ luật gia nào cũng có thể biết và AI lại làm tốt hơn họ rồi và lại còn cực kỳ rẻ tiền nếu biết cách khai thác.
Vậy thì họ có vai trò gì và tác dụng gì ở đất nước ta?
Tuy nhiên các giáo sư về luật hình sự nắm khá vững kiến thức liên quan tới các tội phạm truyền thống, trừ các giáo sư mà trước kia đã từng thuộc chuyên môn hình sự lại nhảy sang lý luận chung về nhà nước và pháp luật, và luật hiến pháp.
Tôi xét thấy: nền luật học của nước ta đã, đang và sẽ xuống dốc không phanh, chưa kể đến chương trình đào tạo chuẩn luật học mà Bộ Giáo dục ban hành quá nhiều khiếm khuyết và yếu kém.
Vì vậy kiến nghị:
– Thứ nhất, không tạo ra cơ chế để các giáo sư nhờ cậy vào lá phiếu quyết định xét chuẩn giáo sư hoặc phó giáo sư cho các ứng viên trong hội đồng giáo sư ngành luật học bởi những ứng viên tương lai có thể xu nịnh họ phá các cơ sở đào tạo luật bằng cách: (1) mời họ tới dự hội thảo, toạ đàm nhưng ngăn cản những ý kiến phản biện đối với họ; (2) mời họ ngồi hội đồng chấm luận án, luận văn hay giảng dạy với mớ kiến thức tạp nham hoặc dịch thuật đơn thuần, cùng tán róc;
– Thứ hai, coi hội đồng giáo sư cơ sở là cấp quyết định đạt chuẩn giáo sư và phó giáo sư; coi hội đồng giáo sư ngành là cấp loại bỏ những ứng viên không đạt chuẩn mà cấp cơ sở trình lên; và coi hội đồng giáo sư Nhà nước là cấp kiểm tra và quyết định mà trong đó có cả xem xét bất đồng giữa cấp cơ sở và cấp ngành nếu có;
– Thứ ba, bãi bỏ việc bỏ phiếu kín trong các hội đồng đã nói để ngăn chặn bỏ phiếu do yêu hay ghét ứng viên; đồng thời xác lập chế độ ghi biên bản chi tiết và cụ thể việc hỏi và trả lời và biểu quyết bằng giơ tay công khai trong hội đồng; và
– Thứ tư, quy định chế tài nghiêm khắc đối với những thành viên hội đồng giáo sư ngành luật học vi phạm quy chế hay lạm dụng vị thế để trục lợi trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc để hãnh sỹ, khoe khoang vô đạo đức. Cái khoe khoang quá đà vừa xảy ra trong cuộc Hội thảo về phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu luật học tại Trường Đại học Cần Thơ làm chúng tôi cảm thấy vô cùng xấu hổ vì nghĩ người ngoài ngành luật học sẽ coi khinh ngành luật học bởi có nhiều người tự khoe học hàm, học vị ở mức cao nhất, khoe nhiều thành tích nhất, khoe chức vụ rõ cao, khoe học ở nước ngoài về, nịnh lẫn nhau, nhưng điếc rõ rệt về tri thức và ăn nói hàm hồ, vô lối.
TinHoaThinhĐon 