Theo Nguoi-viet

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chế độ Hà Nội luôn luôn khoe khoang “độc lập. tự chủ” trong chính sách đối ngoại khi thực tế cho thấy họ nhảy múa với cả hai ông trùm trắng và đỏ.

Đọc bản báo cáo phát triển kinh tế xã hội tại Quốc hội khóa họp đầu năm khai mạc ngày 5 Tháng Năm, ông Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn cả quyết cố gắng thúc đẩy nền kinh tế của Việt Nam năm nay tăng trưởng 8% hay cao hơn.

Hô hò thúc ép các địa phương sản xuất có được hay không và hàng hóa làm ra có bán được hay không lại là một điều ngoài tầm chỉ huy của chế độ. Khoảng 70% trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam đến từ các công ty ngoại quốc sản xuất tại Việt Nam. Họ bán được sản phảm hay không lại cũng tùy thuộc vào tình hình thị trường thế giới đầy bấp bênh.

Các hãng xưởng tại Việt Nam đang nhấp nhổm như ngồi trên lửa. Họ nóng lòng chờ xem kết quả các cuộc đàm phán giữa Hà Nội và Washington để quyết định ở lại hay bỏ chạy sang chỗ khác kiếm ăn. Các công ty có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam thì khựng lại. Nhiều nhà sản xuất bị hủy đơn đặt hàng nên viễn ảnh gia tăng xuất cảng để tăng trưởng của Hà Nội rất mù mờ.

Chẳng vậy, cuối năm ngoái, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6.5% năm nay. Nhưng cuối Tháng Tư 2025, WB nói kinh tế của nước này chỉ hy vọng tăng trưởng được 5.8% khi Mỹ tung ra “thuế quan đối ứng” mà Việt Nam bị dập tới 46%.

Định chế tài trợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) còn dự báo thấp hơn nữa khi họ cho rằng kinh tế của Việt Nam chỉ tăng trưởng được 5.2% khi chuyện xuất cảng bị ảnh hưởng xấu từ các tác động quốc tế. Kế hoạch “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Trump gây chấn động cho giới đầu tư ngoại quốc tại Việt Nam từ giày dép (Addidas, Nike, New Balance…) đến đồ điện tử, điện thoại Apple, Samsung, LG…

Thống kê cho thấy xuất cảng của Việt Nam đã tăng 15% của những ngày đầu Tháng Năm so với Tháng Tư. Có vẻ các công ty đã dồn dập sản xuất từ công nghệ đến nông sản để xuất cảng trước khi thuế quan đối ứng của Mỹ bắt đầu có hiệu lực vào ngày 8 Tháng Bảy tới đây để ông nhà nước nêu ra các con số vĩ đại để kể công và tuyên truyền.

Nhưng cái cốt lõi của nền kinh tế là nước này không tự chủ được hệ thống sản xuất. Bán hàng thì dựa phần lớn vào thị trường Mỹ, còn sản xuất hàng hóa thì phần lớn dựa vào nguồn cung cấp nguyên vật liệu và bộ phận rời từ Hoa Lục. Mà ba phần tư hàng hóa xuất cảng từ Việt Nam là từ các nhà đầu tư ngoại quốc đến mở hãng xưởng.

Washington nhiều hơn một lần đã đòi Hà Nội phải chặn các hàng hóa Trung Quốc đội lốt “Made in Vietnam” rồi xuất cảng sang Mỹ để tránh thuế quan trừng phạt. Nhiều chức sắc CSVN gồm cả ông thủ tướng cũng đã thấy thúc hối thuộc cấp gia tăng kiểm soạt xuất xứ hàng hóa “không để những việc đáng tiếc xảy ra”.

Nhưng ngược lại, ngay từ ngày 21 Tháng Tư 2025, theo hãng tin Reuters, Bắc Kinh cảnh cáo họ sẽ trừng trị nước nào thỏa hiệp với Mỹ để làm tổn hại các lợi ích của họ. Rõ ràng CSVN đang ở giữa, dựa vào cả hai đối thủ, để thủ lợi, nhưng cả hai ông lớn cũng đang gia tăng áp lực buộc phải “chọn bên”.

Cho tới giờ này, người ta thấy Tổng bí thư đảng CSVN Tô Lâm vẫn cố đu dây. Khi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 9 Tháng Năm nhân dịp sang Nga, ông ta thấy được báo nhà nước thuật lời “… không ngừng thúc đẩy làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược theo định hướng “6 hơn”.

Trước đó, ngày 31 Tháng Ba, khi tiếp đại sứ Mỹ Marc Knapper, ông Tô Lâm thấy TTXVN thuật lời cam kết “Việt Nam nhất quán coi Mỹ là đối tác chiến lược hàng đầu và mong muốn hợp tác chặt chẽ với Mỹ để đưa quan hệ hai nước ngày càng phát triển thực chất, đi vào chiều sâu, thực hiện hiệu quả các nội dung trong Tuyên bố chung và Kế hoạch hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.”

Đu qua đu lại thế nào để thỏa mãn được yêu sách ngược chiều nhau của hai ông trùm? Tục ngữ Việt Nam xưa có câu “chơi dao có ngày đứt tay”.(NTB)