Anh Vũ

Theo RFI

Chỉ vài giờ sau khi bị tòa tuyên án 4 năm tù và tước quyền ứng cử trong 5 năm vì tội biển thủ công quỹ, bà Marine Le Pen, nguyên chủ tịch đảng cực hữu Pháp Tập Hợp Dân Tộc (RN), tối qua, 31/03/2025, lên án một « quyết định mang tính chính trị », đồng thời yêu cầu nhanh chóng mở phiên xử phúc thẩm trước kỳ bầu cử tổng thống 2027.

Bà Le Pen, 56 tuổi, bị cáo buộc “biển thủ công quỹ” vì đã dùng ngân sách Nghị Viện Châu Âu trả lương cho các trợ lý nghị sĩ châu Âu nhưng để họ làm việc cho đảng của bà. Với tội danh này, bà Le Pen đã bị tuyên án 4 năm tù (trong đó 2 năm bị giám sát bằng vòng điện tử). Nhưng quyết định tước quyền ứng cử mới thực sự là nặng nề đối với lãnh đạo cực hữu Pháp. Sau 3 lần ra tranh cử bất thành kể từ năm 2012, kỳ bầu cử tổng thống 2027 hứa hẹn nhiều cơ hội chiến thắng cho Marine Le Pen, vì trong các kỳ bầu cử gần đây, đảng RN của bà ngày càng thu hút đông đảo cử tri. Đặc biệt trong cuộc bầu cử Quốc Hội gần đây, RN đã đạt được một bước tiến lớn, giành được 123 ghế, trở thành đảng đứng hạng đầu tại Hạ Viện Pháp. 

Khi tuyên án hôm qua, chủ tọa phiên tòa đã nhấn mạnh cần « đảm bảo các quan chức dân cử, cũng như mọi công dân, không được hưởng đặc quyền trước pháp luật ». Tòa nhấn mạnh đến « mức độ nghiêm trọng của sự việc », « tính chất có hệ thống », « thời gian kéo dài », « số tiền bị biển thủ », cũng như « địa vị  » của những người bị kết án.

Tuy nhiên, quyết định của tòa đã gây chấn động chính trường Pháp. Trên kênh truyền hình tư nhân TF1 tối qua, bà Marine Le Pen tuyên bố « tôi sẽ không để mình bị loại bỏ như thế này. Tôi sẽ theo đuổi tất cả các thủ tục kháng án có thể. Có một con đường nhỏ. Chắc chắn là hẹp, nhưng vẫn có ». Chủ tịch đương nhiệm của đảng RN, Jordan Bardella, lên án phán quyết đối với Marine Le Pen, kêu gọi « biểu tình ôn hòa » và chỉ trích các thẩm phán.

Dù thận trọng bình luận về các quyết định của tư pháp, thủ tướng Pháp François Bayrou cũng bày tỏ sự bối rối trước bản án. Ông thừa nhận : « Việc Marine Le Pen không thể tranh cử có nguy cơ sẽ gây chấn động trong dư luận ». 

Về phản ứng của quốc tế, nhiều nhân vật theo xu hướng cực hữu như thủ tướng Hungary Viktor Orban, lãnh đạo đảng cực hữu Geert Wilders của Hà Lan, Matteo Salvini của Ý, hay tổng thống Mỹ Donald Trump, tỷ phú Elon Musk, và cựu tổng thống Brazil Jair Bolsonaro đều lên án quyết định này là « vi phạm dân chủ », hoặc « lạm dụng hệ thống tư pháp ».

Trong trường hợp bà Le Pen không thể ứng cử tổng thống, Jordan Bardella, được đánh giá có sức hút còn cao hơn Le Pen, có thể trở thành ứng viên sáng giá cho RN trong tương lai. Một số cử tri và đối thủ chính trị lo ngại quyết định của tòa án có thể phản tác dụng, giúp đảng cực hữu thu hút thêm sự ủng hộ của cử tri Pháp.