Vũ Đức Khanh
Theo Tiengdan
Ngày 15/3/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì cuộc họp Tiểu ban Văn kiện Đại hội 14, nơi đáng lẽ ra phải làm rõ đường hướng chính trị của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Nhưng thay vì đưa ra những quyết sách chiến lược, bài báo chính thức trên trang báo Chính Phủ chỉ lặp lại những ngôn từ rỗng tuếch: “Rút gọn, làm rõ nội dung, đảm bảo tính khả thi”.
Đằng sau lớp vỏ ngôn ngữ quan liêu ấy, câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa được trả lời: Liệu ông Tô Lâm có tiếp tục giữ ghế Tổng Bí thư hay không? Và nếu có sự thay đổi, ai sẽ là người thay thế?
Một Đảng Cộng sản không định hướng được chính mình
Công tác chuẩn bị Đại hội 14 diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn: Tăng trưởng chậm lại, khủng hoảng bất động sản, doanh nghiệp nước ngoài cân nhắc rời đi, và bất ổn xã hội gia tăng.
Một hệ thống chính trị vững mạnh phải có tầm nhìn dài hạn để ứng phó với những thách thức này. Tuy nhiên, ĐCSVN lại đang lúng túng với chính tương lai của mình.
Bằng chứng rõ ràng nhất là cuộc họp của Tiểu ban Văn kiện vừa qua, không đưa ra bất kỳ định hướng chính trị hay chính sách kinh tế quan trọng nào.
Thay vào đó, ông Tô Lâm chỉ nhấn mạnh vào “tính khả thi,” nhưng không ai biết tính khả thi đó là gì.
Đây là dấu hiệu của một hệ thống đang rơi vào trạng thái bảo thủ: Không dám đổi mới nhưng cũng không thể duy trì hiện trạng quá lâu.
Chuyển giao quyền Lực: Ai sẽ thống trị Việt Nam sau 2025?
Một trong những câu hỏi quan trọng nhất hiện nay là, liệu ông Tô Lâm có tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư sau Đại hội 14 hay không. Ông chỉ mới lên cầm quyền từ tháng 8 năm 2024, sau khi ông Nguyễn Phú Trọng qua đời trong hoàn cảnh có phần bí ẩn.
Nếu ông Tô Lâm tiếp tục tại vị, điều đó sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính trị Việt Nam: Lần đầu tiên một cựu Bộ trưởng Công an trực tiếp lãnh đạo đất nước trong thời gian dài.
Tuy nhiên, nếu có sự thay đổi, ai sẽ là người thay thế? Các ứng viên tiềm năng gồm có:
– Một nhân vật từ Bộ Chính trị hiện tại, có thể là một nhà kỹ trị với định hướng kinh tế mạnh mẽ hơn.
– Một lãnh đạo từ khối quân đội hoặc công an, tiếp tục xu hướng “an ninh hoá” chính trị.
– Một nhân vật từ thế hệ lãnh đạo trẻ hơn, nhưng khả năng này thấp vì hệ thống Đảng không khuyến khích đổi mới thực sự.
Dù ai lên thay thế, hệ thống chính trị Việt Nam vẫn đang bị mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn của chế độ Đảng trị: Không có cơ chế cạnh tranh quyền lực minh bạch, không có đối lập chính trị hợp pháp, và không có áp lực cải tổ thực sự từ bên trong.
“Diễn biến phức tạp” và một Đảng không có chiến lược
Một trong những điểm quan trọng nhất trong bài phát biểu của ông Tô Lâm là việc Đảng CSVN phải “bám sát tình hình để điều chỉnh kịp thời chủ trương, đường lối và chính sách”. Câu nói này, nếu đọc kỹ, cho thấy một sự thật nghiêm trọng: “Đảng hoàn toàn ở thế bị động!”
Nếu Đảng có một chiến lược rõ ràng, họ sẽ không cần phải “bám sát” để điều chỉnh từng bước. Một chính quyền thực sự có tầm nhìn sẽ đặt ra một lộ trình rõ ràng cho ít nhất 5-10 năm tới, thay vì phải chạy theo từng biến động trước mắt.
Việc nhấn mạnh “diễn biến phức tạp ngoài dự báo” cho thấy:
1. Đảng CSVN không thực sự hiểu rõ tình hình thế giới và khu vực.
2. Đảng không có chiến lược chủ động để ứng phó với những thay đổi.
3. Hệ thống chính trị hiện tại quá quan liêu, phản ứng chậm chạp và thiếu sự linh hoạt cần thiết để điều hành một nền kinh tế hiện đại.
Cần một cuộc đổi mới chính trị lần 2
Gần 40 năm sau Đổi Mới kinh tế năm 1986, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Nhưng hệ thống chính trị thì vẫn trì trệ như cũ.
Sự thành công của Đổi Mới đến từ việc mở cửa nền kinh tế, nhưng Đảng CSVN chưa bao giờ thực sự mở cửa hệ thống chính trị.
Trong khi các nước Đông Á như Hàn Quốc, Đài Loan đã chuyển đổi từ độc tài sang dân chủ, Việt Nam vẫn mắc kẹt trong mô hình Đảng trị.
Hệ quả là nền kinh tế đang gặp khủng hoảng, hệ thống chính trị trở nên bảo thủ hơn, và xã hội ngày càng bất mãn.
Nếu không có một cuộc cải cách chính trị thực sự, Việt Nam sẽ không thể tiếp tục phát triển bền vững.
Đảng Cộng sản Việt Nam hiện tại không có khả năng đưa ra một chiến lược dài hạn, và người dân xứng đáng có một lựa chọn thay thế.
Một cuộc “Đổi Mới Chính Trị” là điều tất yếu, và đây chính là thời điểm để khởi động quá trình đó.
Cuối cùng, cuộc họp của Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV hôm 15/3/2025 không đưa ra bất kỳ điều gì cụ thể về tương lai của đất nước. Nó chỉ là một biểu hiện khác của sự bế tắc trong hệ thống chính trị hiện tại.
Vấn đề không chỉ là ai sẽ lên nắm quyền, mà là liệu hệ thống này có còn khả năng duy trì mà không tự cải tổ hay không. Nếu không, một lựa chọn thay thế là điều không thể tránh khỏi.
Và đây chính là thời điểm chín muồi mà nhân dân Việt Nam cần nắm bắt để quyết định vận mệnh của đất nước và của chính mình.
_______
Nguồn tham khảo: https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-to-lam-chu-tri-cuoc-hop-tieu-ban-van-kien-dai-hoi-xiv-cua-dang-102250315122029238.htm