Thu Hằng

Theo RFI

Sáng sớm 08/02/2025, ba nước Baltic Estonia, Latvia và Litva đã chính thức cắt kết nối với mạng lưới điện Nga để hòa vào mạng lưới Liên Hiệp Châu Âu. Chủ trương đoạn tuyệt có từ lâu nhưng cuộc chiến ở Ukraina đã làm tăng tốc tiến trình này. Bà Kaja Kallas, người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu, nguyên thủ tướng Estonia, đã hoan ngênh “một thắng lợi cho nền dân chủ”.

Theo AFP, nhiều hoạt động mang tính biểu tượng diễn ra nhân dịp này ở cả ba nước, ví dụ Latvia tổ chức lễ cắt dây điện nối với Nga. Chính quyền Latvia ca ngợi “bước đầu của một kỷ nguyên mới độc lập về năng lượng” của ba nước Baltic và khẳng định “đã tước của Nga khả năng sử dụng mạng lưới điện làm công cụ trao đổi địa-chính trị”.

35 năm sau khi giành độc lập, ba nước tiến thêm một bước để xóa dần tàn dư thời Liên Xô, theo ghi nhận của thông tín viên RFI Marielle Vitureau tại Litva :

“Từ giờ, Nga sẽ không thể sử dụng các nguồn năng lượng để gây sức ép với ba nước Baltic nữa. Về mặt kỹ thuật, điều tiết với mạng lưới điện Liên Âu là vấn đề liên quan đến tần số và quy định.

Nhà phân tích độc lập Vija Pakalkaite dùng âm nhạc để so sánh : “Chúng ta có thể so sánh tình hình hiện nay với hai dàn nhạc chơi cùng một bản nhạc, mỗi quốc gia châu Âu có một nhạc trưởng riêng ấn định nhịp điệu, còn trong dàn nhạc của Nga, chỉ có Nga là nhạc trưởng duy nhất. Các nước vùng Baltic sẽ chuyển từ dàn nhạc này sang dàn nhạc khác để điều chỉnh tần số”.

Ba nước Baltic chuẩn bị cho việc hòa lưới điện châu Âu từ năm 2007. Các công tác điều chỉnh cần thiết đã được tiến hành để chuẩn bị cho sự kiện này. Reinis Aboltins, chuyên gia về năng lượng tại Ủy ban Dịch vụ công tại Litva, giải thích : “Chúng tôi đã phải cải thiện các cơ sở sản xuất hiện có bằng cách tăng công suất, đồng thời phải tạo ra các tuyến kết nối điện mới”.

Ví dụ, đã có một tuyến cáp điện ngầm dưới biển giữa Thụy Điển và Litva từ năm 2015. Và gần đây hơn là một tuyến cáp đất liền giữa Litva và Ba Lan. Chính quyền tuyên bố mọi thứ đã sẵn sàng. Tuy nhiên vẫn còn một chút lo sợ. Tại Estonia, các phương tiện truyền thông đưa tin số lượng máy phát điện bán ra đã tăng mạnh do lo ngại mất điện hàng loạt”.