Thùy Dương

Theo RFI

Ngoại trưởng các nước Liên Hiệp Châu Âu hôm nay 27/01/2025 họp tại Bruxelles, Bỉ, để bàn về việc triển hạn các trừng phạt nhắm vào Nga vì xâm lược Ukraina. Lệnh trừng phạt hiện hành của Liên Âu hết hiệu lực vào ngày 31/01. Để triển hạn, Liên Âu cần có đồng thuận của tất các thành viên nhưng hiện giờ, thủ tướng Hungary Viktor Orban, thân cận với Matxcơva, vẫn dọa phủ quyết, nếu Bruxelles không thuyết phục Ukraina mở lại đường ống trung chuyển khí đốt của Nga sang Trung Âu.

Theo AFP, thủ tướng Orban khẳng định : “Việc chúng ta phải gánh chịu hậu quả kinh tế từ các lệnh trừng phạt để giúp Ukraina và phải chịu rắc rối là không thể chấp nhận được. Chúng tôi sẽ không để điều này xảy ra”. Nhưng các nhà ngoại giao cho biết Bruxelles vẫn hy vọng Hungary cuối cùng sẽ chấp nhận bỏ phiếu thuận, nên cho đến giờ vẫn chưa có phương án B nào được cân nhắc. Quả thực, đây không phải lần đầu thủ tướng Viktor Orban dùng chiêu bài “dọa” phủ quyết để đổi lấy sự nhượng bộ của Bruxelles.

Tuy nhiên, một nhà ngoại giao xin ẩn danh nhận định : “Nếu Budapest chặn lệnh trừng phạt, chúng ta sẽ gặp vấn đề nghiêm trọng cả về nội bộ và việc hỗ trợ cho Ukraina (…) điều này sẽ gây hiệu ứng như một trái bom” trong quan hệ Âu – Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đang gây sức ép đòi Nga đàm phán chấm dứt chiến tranh Ukraina.

Từ Budapest, thông tín viên Florence Labruyère giải thích :

“Viktor Orban phản đối việc tự động gia hạn lệnh trừng phạt (của Liên Âu) đối với Matxcơva. Ông nói sẵn sàng bỏ phiếu ủng hộ nhưng đổi lại ông yêu cầu mở lại đường ống dẫn khí đốt đi qua Ukraina. Trước đây, cho dù có chiến tranh, đường ống này vẫn vận hành để chuyển khí đốt của Nga tới Trung Âu và Hungary. Vào cuối tháng 12/2024, Kiev đã đóng đường ống, muốn ngừng thu phí hơn là vận chuyển khí đốt của Nga. Điều này khiến thủ tướng Hungary nổi giận.

Viktor Orban phát biểu : “Chúng tôi kêu gọi Liên Hiệp Châu Âu yêu cầu Ukraina khôi phục hoạt động của đường ống dẫn khí đốt. Việc này không liên quan đến Ukraina, nhưng phục vụ các nước Trung Âu. Nếu Ukraina muốn được giúp đỡ, ví dụ như bằng cách trừng phạt Nga, thì Kiev phải mở lại van đường ống dẫn khí để Hungary có thể nhận được khí đốt của Nga, bởi vì chúng tôi có nhu cầu”.

Thực ra việc đóng đường ống dẫn khí đốt này không gây ảnh hưởng quá nhiều đến Hungary, bởi đa phần khí đốt của Nga mà Hungary nhập khẩu là qua ngả Thổ Nhĩ Kỳ. Vậy thì tại sao Viktor Orban lại phản đối các biện pháp trừng phạt ? Một số nước cáo buộc ông Orban chơi chiêu bài của điện Kremlin. Thủ tướng Hungary biết rằng ông có thể dùng quyền phủ quyết để đòi Liên Âu nhượng bộ Budapest.

Nhưng dẫu sao đi chăng nữa, việc Donald Trump trở lại Nhà Trắng cũng làm xáo trộn các lá bài : tổng thống Mỹ đã dọa sẽ áp dụng các lệnh trừng phạt mới nhắm vào Matxcơva nếu chính quyền Nga không đàm phán để chấm dứt chiến tranh Ukraina”.