Trúc Phương

Theo Nguoi-viet

Ngày 11 Tháng Giêng, 2025, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội Ukraine đã bắt sống được hai lính Bắc Hàn tại chiến trường Kursk Oblast. Hai tù binh đang nhận được “sự hỗ trợ y tế cần thiết” và được Cơ Quan An Ninh Ukraine (SBU) giam tại Kyiv.

Tổng Thống Volodymyr Zelensky nói rằng “đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng,” bởi quân đội Nga và Bắc Hàn thường hành quyết lính Bắc Hàn bị thương “để xóa mọi bằng chứng về sự tham gia của Bình Nhưỡng vào cuộc chiến Ukraine.”

“Quân đội là trên hết”

Tính đến hạ tuần Tháng Mười Hai, 2024, theo giới chức Nam Hàn, hơn 1,000 binh lính Bắc Hàn đã thiệt mạng hoặc bị thương kể từ khi họ được đưa sang chiến trường Ukraine.

Viễn cảnh từng không thể tưởng tượng được về việc binh lính Bắc Hàn tham chiến trong một cuộc binh lửa ở Châu Âu đã trở thành hiện thực vài tháng sau khi Tổng Thống Nga Vladimir Putin và Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un ký hiệp ước phòng thủ chung tại một hội nghị thượng đỉnh ở Bình Nhưỡng vào Tháng Sáu, 2024.

Theo giới chức Mỹ và Nam Hàn, khoảng 12,000 binh lính Bắc Hàn đã được đưa vào chảo lửa Ukraine. Bình Nhưỡng cũng viện trợ cho Nga hơn 10,000 thùng đạn pháo, hỏa tiễn chống tăng, và thậm chí bệ phóng hỏa tiễn.

Cha của Kim Jong Un, lãnh tụ tối cao Kim Jong Il, đã lãnh đạo đất nước bằng chính sách “quân đội là trên hết.” Ông dựa vào Quân Đội Nhân Dân để giữ đất nước thống nhất sau nạn đói vào những năm 1990. Đổi lại, Kim Jong Il cho phép quân đội chiếm dụng tài nguyên quốc gia cũng như điều hành các hoạt động mang lại lợi nhuận, từ khai thác mỏ, đánh bắt cá đến buôn lậu. Khi lên nắm quyền sau cái chết của cha vào năm 2011, Kim Jong Un thực hiện chiến dịch thanh trừng bằng việc trục xuất hoặc xử tử hàng loạt tướng lĩnh cấp cao.

Theo giới chức tình báo Nam Hàn, năm 2015, Tướng Hyon Yong Chol, lúc đó là bộ trưởng Quốc Phòng, đã bị xử tử bằng súng phòng không bởi tội ngủ gật ngay trong lúc có sự hiện diện của Kim Jong Un.

Giới chức cấp cao Bắc Hàn, đặc biệt sĩ quan quân đội, luôn sống trong sợ hãi thường trực vì không biết khi nào họ có thể trở thành nạn nhân từ sự bốc đồng và những cơn thịnh nộ tam bành của Kim Jong Un. Năm 2017, Kim Jong Un sa thải Phó Nguyên Soái Hwang Pyong So, viên chức cấp cao phụ trách chính trị hàng đầu của quân đội. Suốt hai tháng, ông Hwang phải quét sân trước một trụ sở của đảng ở Bình Nhưỡng, theo Lee Ilkyu, nhà ngoại giao Bắc Hàn tại Cuba đào tẩu sang Seoul vào Tháng Mười Một, 2023.

Giới phân tích quốc tế thường theo dõi những người đi cùng Kim Jong Un trong các chuyến “thăm và làm việc” tại những đơn vị quân đội và địa điểm thử vũ khí để đoán nhân vật nào được Kim Jong Un tin dùng hoặc không. Tháng Chín, 2024, các nhà phân tích nhận thấy hai khuôn mặt mới trong vòng tròn quan chức cấp cao tháp tùng Kim Jong Un: Đại Tướng Kim Yong Bok và Đại Tướng Ri Chang Ho. Tướng Kim Yong Bok là chỉ huy lực lượng đặc nhiệm và Tướng Ri Chang Ho là người đứng đầu Tổng Cục Trinh Sát – đơn vị được giao nhiệm vụ buôn bán vũ khí, đánh phá mạng Internet nước ngoài và thực hiện nhiều hoạt động bất hợp pháp mang lại nguồn tài chính cho chế độ Kim Jong Un.

Mặc dù thiếu lương thực trầm kha, chế độ Bình Nhưỡng vẫn duy trì 1.3 triệu quân nhân tại ngũ và 7.6 triệu quân dự bị. Bắc Hàn dựa vào chế độ nghĩa vụ quân sự để duy trì quân số đông đảo, với quy định nam giới phải phục vụ 8-10 năm và nữ giới năm năm. Với chính sách “quân sự trên hết,” lực lượng vũ trang nhận được phần lớn nguồn lực của chính phủ. Một số ước tính cho biết chi tiêu quân sự hàng năm của Bắc Hàn lên tới 1/4 tổng sản phẩm quốc nội. Quân đội điều hành một mạng lưới rộng lớn các trang trại, công ty thương mại, đánh bắt cá, khai thác mỏ…

“Bỏ súng chạy lấy người”

Trong quá khứ, lực lượng biệt kích tinh nhuệ Bắc Hàn từng khiến Seoul kinh hồn táng đởm. Năm 1968, họ đã mò đến rất gần dinh tổng thống với âm mưu ám sát Tổng Thống Park Chung Hee. Trong các cuộc đột kích thất bại, lính Bắc Hàn thường tự sát chứ không để lọt vào tay kẻ thù.

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự Mỹ và Châu Á từ lâu nhận định rằng lực lượng vũ trang Bắc Hàn đã mục nát từ bên trong và bị tàn phá bởi nạn tham nhũng. Binh lính đói trầm trọng bởi nhà nước vét ngân sách cho nghiên cứu vũ khí nguyên tử. Ít nhất 33,000 người Bắc Hàn đã trốn sang Nam Hàn trong vài năm qua, từ người dân bình thường, thương nhân, nhà ngoại giao đến sĩ quan quân đội.

Hầu hết đều đi qua ngả biên giới Trung Quốc. Từ năm 2016 đến năm 2018, hàng loạt binh sĩ Bắc Hàn đã đào tẩu qua Nam Hàn. Trong một vụ, theo tường thuật của Wall Street Journal, một người lính chạy băng qua biên giới dưới làn đạn dữ dội. Đương sự bị trúng đạn và phải được truyền 12 lít máu. Bác sĩ Nam Hàn còn phát hiện một con giun ký sinh dài bất thường trong bụng đương sự. Sự kiện từng gây chấn động thế giới.

Câu chuyện của người lính đào ngũ Roh Chol Min trốn sang Nam Hàn cho thấy thêm nhiều chi tiết khác. Từng mơ ước tòng quân thuở thiếu niên, Roh Chol Min được tuyển vào một đơn vị đặc nhiệm và được đưa đến khu phi quân sự (DMZ). Lòng trung thành của Roh Chol Min dành cho lãnh tụ Kim Jong Un được củng cố thông qua các cuộc họp tư tưởng.

Dịp nọ, một “ngày vinh quang,” Chủ Tịch Kim Jong Un đến thăm căn cứ của Roh Chol Min. Kim Jong Un xuất hiện trên chiếc xe đen bóng loáng. Không khí trại lính “vỡ òa vì xúc động.” Roh Chol Min kể rằng mình gần như nghẹn thở khi thấy nhà lãnh đạo từ xa. Cầm chén cơm, Roh Chol Min bật khóc nức nở. Khi Kim Jong Un rời đi, Roh Chol Min cùng tất cả binh lính trong trại hô vang cuồng nhiệt, “Đại Tướng Kim muôn năm!” Ngay cả hình ảnh trên truyền hình của Kim Jong Un cũng khiến Roh Chol Min và đồng đội bật thẳng dậy, chỉnh lại quân phục và đồng loạt vỗ tay.

Những ngày đóng quân ở DMZ đã làm lộ ra nhiều điều mà Roh Chol Min chưa từng biết và có thể không bao giờ tin: Sĩ quan cấp cao thối nát đến mục rữa. Nạn tham nhũng tràn lan. Gạo cấp cho lính được đám sĩ quan bán ra chợ trời và lính phải ăn cháo bắp. Binh sĩ nào có cha mẹ là viên chức cấp cao có tiền có của đều mang theo tiền mặt để hối lộ cho đám sĩ quan. Nhiệm vụ chính của Roh Chol Min là gác đồn. Roh làm việc theo ca 13 tiếng trong thời tiết buốt giá. Để tránh đi gác, “đồng chí” nào có tiền thì hối lộ, với số tiền trung bình tương đương $150 một tháng. Tiền cũng được chi cho việc có thêm thức ăn, được cấp quần áo ấm hơn và được gọi điện thoại hàng tuần về cho gia đình…

Khi không có phiên gác, Roh Chol Min được giao nhiệm vụ ra đồng tìm trứng bọ ngựa mà bọn sĩ quan sau đó bán cho Trung Quốc để làm thuốc. Chỉ tiêu là 100 trứng. Chưa hết, đám sĩ quan gây áp lực buộc Roh Chol Min phải gọi điện về nhà xin tiền. Một lần, Roh Chol Min được cho vay đủ tiền (khoảng $1) để gọi điện về nhà trong hai phút. Cuộc gọi có sự có mặt của một tay sĩ quan. Hắn đứng đó để nhắc Roh Chol Min bằng mọi giá phải xin được gia đình gửi tiền. Với sự hiện diện của đồng chí cấp trên, Roh Chol Min không thể hé môi về cuộc sống đau khổ ở tiền tuyến…

Trong những ngày trước khi quyết định đào ngũ và trốn sang Nam Hàn, Roh Chol Min bị cáo buộc ăn cắp bánh gạo. Một buổi sáng Tháng Mười Hai, 2017, trên đường đến đồn gác DMZ, một ý tưởng lóe lên trong đầu Roh Chol Min: Trốn sang vùng đất tự do Nam Hàn. Dùng báng súng nhấc hàng rào kẽm, Roh Chol-min chui xuống và phóng chạy thục mạng…

Những cái chết vô nghĩa

Khi đưa hàng ngàn quân sang Ukraine chiến đấu cùng quân Nga, quân đội Bắc Hàn bắt đầu đảm nhiệm vai trò trong nước cờ địa chính trị của Kim Jong Un nhằm giành được đòn bẩy ngoại giao. Tuy nhiên, việc đưa quân vào các trận địa thực chiến đã lộ ra nhiều điểm yếu của quân đội Bắc Hàn. Lính Bắc Hàn chủ yếu được huấn luyện cho bắn tỉa, chiến tranh đô thị và xâm nhập bằng đường biển, nhảy dù và vượt địa hình rừng núi. Họ chưa được huấn luyện đủ cho chiến tranh máy bay không người lái và chiến tranh chiến hào trên địa hình mở và bằng phẳng như Ukraine.

Một quyển nhật ký của người lính Bắc Hàn tên Jong Kyong Hong nhặt được tại chiến trường đã cho thấy một số chiến thuật ghê rợn được áp dụng tại Ukraine. Người lính Jong Kyong Hong tử trận ngày 21 Tháng Mười Hai, 2024 – theo tờ Wall Street Journal (12 Tháng Giêng, 2025). Nhật ký ghi lại nhiều chi tiết đời thường về cuộc sống tiền tuyến, miêu tả chiến thuật và có cả những bày tỏ lòng trung thành tuyệt đối dành cho lãnh tụ Kim Jong Un.

“Ngay cả khi phải trả giá bằng mạng sống, tôi sẽ thực hiện mệnh lệnh của tổng tư lệnh mà không do dự” – một đoạn trong nhật ký viết – “Tôi sẽ cho thế giới thấy lòng dũng cảm và sự hy sinh của lực lượng đặc nhiệm Bắc Hàn.”

Một đoạn khác ghi: Nếu phát hiện máy bay không người lái, hãy lập tức tập hợp thành nhóm ba người. Một người phải đóng vai trò mồi nhử để dụ máy bay không người lái trong khi hai người còn lại ngắm và vô hiệu hóa nó. Mồi nhử phải duy trì khoảng cách 7 mét so với máy bay không người lái. Hai người còn lại chuẩn bị bắn mục tiêu từ khoảng cách 10-12 mét… Theo hộ chiếu của đương sự, tác giả tập nhật ký là Jong Kyong Hong. Jong và hai đồng đội thiệt mạng trong cuộc đọ súng ngày 21 Tháng Mười Hai tại làng Pogrebki gần Kursk.

Cuối Tháng Mười Hai, 2024, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ John Kirby cho biết, nhiều lính Bắc Hàn đã tự sát thay vì đầu hàng quân đội Ukraine, bởi “có thể do sợ gia đình ở Bắc Hàn bị trả thù trong trường hợp bị bắt.” Trong một số trường hợp khác, có thể họ tự sát chỉ nhằm thể hiện sự trung thành tuyệt đối với chế độ Kim Jong Un. Suốt từ thời niên thiếu, họ đã được dạy phải biết ơn lãnh tụ và khi cần hy sinh tính mạng để bày tỏ lòng biết ơn thì phải sẵn sàng. Những người như Jong Kyong Hong chẳng hề ý thức rằng Kim Jong Un đã bán rẻ họ cho Nga.

Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia Nam Hàn (NIS) cho biết, mỗi lính Bắc Hàn được Nga trả khoảng $2,000. Dù vậy, thu nhập thực tế của họ chỉ chừng $200, phần còn lại thuộc về (nhà nước) Bình Nhưỡng.

Cầm súng cho một chế độ tàn bạo, những người lính Bắc Hàn không biết rằng cái chết của họ đối với Kim Jong Un chẳng có ý nghĩa gì cả. [kn]