Minh Phương

Theo RFI

Hôm nay, 29/12/2024, tổng thống Ilham Aliyev đã cáo buộc Matxcơva “rõ ràng muốn che giấu” nguyên nhân vụ tai nạn máy bay của hãng Azerbaijan Airlines và kêu gọi phía Nga “nhận tội, xin lỗi và thông báo cho công chúng về việc này”. Tuyên bố được ông Aliyev đưa ra trong bối cảnh người đồng cấp Nga Vladimir Putin, chiều 28/12, đã gửi lời xin lỗi và chia buồn về vụ cháy máy bay nhưng không xác nhận liệu vụ tai nạn có phải do tên lửa Nga gây ra hay không.

Theo Điện Kremlin, ông Putin đã gửi lời xin lỗi và chia buồn tới tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev “vì sự kiện bi thảm này xảy ra trong không phận Nga“. Tổng thống Nga cũng đồng thời nói thêm rằng khi đó “các thành phố Grozny, Mozdok và Vladikavkaz đang bị các drone của Ukraina tấn công, và các hệ thống phòng không của Nga đã đẩy lùi các cuộc tấn công này“, nhưng không đưa ra thêm chi tiết. Còn tổng thống Azerbaijan nhấn mạnh rằng “các lỗ hổng trên thân máy bay, các vết thương mà hành khách và phi hành đoàn phải chịu, (…) cũng như lời khai của các tiếp viên hàng không và hành khách sống sót đều là bằng chứng cho thấy có sự can thiệp từ bên ngoài“.

Tổng thống Ukraina lên án Nga, Liên Âu kêu gọi khẩn trương điều tra 

Về phía Kiev, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã trực tiếp cáo buộc vai trò của Matxcơva trong vụ lần này. Thông tín viên RFI Emmanuelle Chaze tại Kiev cho biết :

“Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã gửi lời chia buồn tới người đồng cấp Azerbaijan Ilham Aliyev và nhấn mạnh cần phải tiến hành một cuộc điều tra kỹ lưỡng về nguyên nhân gây ra vụ tai nạn máy bay của hãng hàng không Azerbaijan Airlines. Ông cho biết, các hình ảnh và video về vụ việc cho thấy rõ là do một vụ tấn công bằng tên lửa của Nga gây ra. Đúng là lúc đó hệ thống phòng không của Nga đang hoạt động tại Grozny, Chechnya, nơi máy bay cố gắng hạ cánh. Thành phố này đã bị các drone tầm xa của Ukraina tấn công trong những tuần gần đây.

Nếu vụ tấn công này được xác nhận, đây có lẽ không phải là lần đầu tiên một tên lửa của Nga bắn trúng máy bay dân sự. Ngày 17/07/2014, 298 người trên chuyến bay của hãng hàng không Malaysia Airlines từ Amsterdam đến Kuala Lumpur đã thiệt mạng khi một tên lửa địa đối không của Nga bắn trúng máy bay này. Chiếc máy bay đã rơi xuống khu vực Donetsk do lực lượng ly khai Ukraina kiểm soát, và một cuộc điều tra quốc tế sau đó đã xác nhận vai trò của Nga trong vụ việc.

Nếu những gì mà Kiev, Washington và Baku nghi ngờ là đúng, tức là vụ tai nạn mới này là do tên lửa của Nga gây ra, Matxcơva sẽ phải chịu trách nhiệm về một tội ác mới vi phạm các công ước quốc tế”.

Cũng trong ngày 28/12, Liên Hiệp Châu Âu đã kêu gọi tiến hành một cuộc điều tra quốc tế “nhanh chóng và độc lập” về vụ tai nạn này. Bruxelles nhấn mạnh rằng thông tin cho thấy vụ tai nạn có thể do tên lửa Nga gây ra là “một lời nhắc nhở tàn khốc” về chuyến bay MH17 của Malaysia Airlines, từng bị một tên lửa của lực lượng ly khai thân Nga bắn hạ trên bầu trời Ukraina vào năm 2014.