Trần Củng Sơn

Theo Nguoi-viet

Nhà nước Cộng Sản Việt Nam vừa công bố tái khởi động chính sách xây dựng hai nhà máy điện nguyên tử ở tỉnh Ninh Thuận. Tin này làm cho những người mang dòng máu Lạc Hồng ưu tư về vận mệnh đất nước lo ngại về hậu quả xấu do nhà máy điện nguyên tử gây ra.

Trước đây, vào năm 2016, chính sách xây dựng nhà máy điện nguyên tử bị ngưng vì sự cố rò rỉ nhà máy điện nguyên tử ở Fukushima, Nhật. Bây giờ, năm 2024, Quốc Hội Việt Nam quyết định tái khởi động việc này. Lý do họ nêu ra là để giải quyết nạn thiếu điện thường xuyên và giảm bớt nạn khí thải.

Vào Internet tìm hiểu lợi ích và tai hại của việc xây dựng nhà máy điện nguyên tử thì có hai ý kiến bênh và chống như sau:

1-Lợi ích nhà máy điện nguyên tử: Không thải ra khí carbon, chiếm diện tích nhỏ so với các solar điện mặt trời hoặc điện gió, cung cấp điện tối đa.

2-Tai hại nhà máy điện nguyên tử: Chi phí xây dựng rất cao, tạo ra chất thải phóng xạ độc hại, rò rỉ phóng xạ do vận hành nhà máy bất cẩn hoặc bị phá hoại.

Ước tính chi phí xây dựng hai nhà máy này là $20 tỷ. Do đó, chắc chắn là phải đi vay nợ nước ngoài.

Điều nguy hiểm nhất và làm cho người dân Việt Nam lo sợ nhất là chất thải phóng xạ và sự rò rỉ chất phóng xạ do nhà máy gây ra theo thời gian bị cũ kỹ, hoặc do vận hành sơ xuất, hoặc do thiên tai, phá hoại.

Lịch sử cho thấy nhà máy điện nguyên tử Chernobyl của Liên Xô tức là Nga bây giờ đã rò rỉ phóng xạ vào ngày 25, 26 Tháng Tư, 1986 được coi là thảm họa lớn nhất về nhà máy điện nguyên tử. Cả một vùng đất hàng trăm cây số xung quanh nhà máy bị nhiễm phóng xạ khiến người dân phải bỏ đi, cây cối không sống được, sự tàn phá về môi trường thật khủng khiếp và không khắc phục được.

Thảm họa điện nguyên tử ở Fukushima xảy ra vào ngày 11 Tháng Ba, 2011 do động đất và sóng thần làm mất điện, cho nên hệ thống làm mát các lò phản ứng nguyên tử không hoạt động và làm rò rỉ phóng xạ.

Tại Hoa Kỳ, có một số nhà máy điện nguyên tử vận hành, những nhà máy này xây đã vài chục năm trước. Nước Mỹ từng có 56 vụ rò rỉ phóng xạ mà vụ lớn nhất tại nhà máy Three Mile Island Nuclear Power Plant ở tiểu bang Pensylvania vào ngày 28 Tháng Ba, 1979. Chính quyền Mỹ phải dọn sạch chất thải phóng xạ đến năm 1993 mới xong. Sau vụ rò rỉ này, nước Mỹ không xây thêm nhà máy điện nguyên tử nào nữa vì thấy rõ sự tai hại vì rò rỉ phóng xạ rất nguy hiểm cho môi trường và đời sống dân chúng.

Nhà máy điện nguyên tử cho dù tốt cỡ nào nhưng qua vài chục năm sử dụng thì máy móc vật liệu cũ kỹ dễ sinh ra rò rỉ phóng xạ. Giống như chiếc xe Mercedez mới toanh nhưng chạy hơn 20 năm thì sẽ trở thành cũ và chảy nhớt. Người chủ bỏ chiếc xe này và mua chiếc xe khác. Nhưng nhà máy điện nguyên tử không phải là chiếc xe để thay thế dễ dàng, nó còn ở đó và trở thành của nợ với các vật liệu đầy chất phóng xạ nguy hiểm.

Ở các nước lãnh thổ rộng lớn như Nga, Mỹ thì người ta xây nhà máy điện nguyên tử ở vùng sa mạc hẻo lánh. Còn ở tỉnh Ninh Thuận, nếu sau này xảy ra sự cố rò rỉ phóng xạ, các tỉnh miền Trung kế bên như Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Thuận… bị ảnh hưởng nặng nề.

Chưa hết, nếu quân khủng bố hay kẻ thù phá hoại các nhà máy điện nguyên tử này thì tai hại rò rỉ phóng xạ cũng rất lớn.

Điều đáng lo âu nhất là trình độ khoa học kỹ thuật của chuyên viên Việt Nam không đủ giỏi để vận hành nhà máy điện nguyên tử. Chỉ cần một sơ xuất nhỏ là tai nạn rò rỉ phóng xạ xảy ra. Không lẽ cứ mãi mướn chuyên viên nước ngoài vận hành nhà máy trong suốt mấy chục năm. Ngay cả tại Nga, Nhật, Hoa Kỳ, dù họ có chuyên viên giỏi, tai nạn rò rỉ phóng xạ vẫn xảy ra.

Cuối cùng, người dân Việt Nam sống ở tỉnh Ninh Thuận và các tỉnh lân cận sống trong lo âu, không biết là ngày nào tai nạn rò rỉ chất phóng xạ từ nhà máy điện xảy ra.

So sánh giữa cái lợi và cái hại của nhà máy điện nguyên tử đối với Việt Nam, khi trình độ kỹ thuật còn rất kém, thì tai nạn rò rỉ phóng xạ rất dễ xảy ra. Một khi tai nạn xảy ra thì thiệt hại rất khủng khiếp mà không số tiền nào, lợi ích về kinh tế, có thể bù đắp nổi. Cỡ như Nga, Nhật mà còn bị tai nạn rò rỉ phóng xạ thì nói chi đến Việt Nam.

Trong phiên họp Quốc Hội, đã có một vài ý kiến chống đối việc xây dựng nhà máy điện nguyên tử nhưng chỉ là những tiếng nói lẻ loi. Ban lãnh đạo nói là sẽ tìm phương án bảo đảm an toàn cho nhà máy điện nguyên tử nhưng lý luận này lỏng lẻo vì tất cả đều dựa vào chuyên viên và kỹ thuật nước ngoài. Nga, Mỹ, và Nhật đã có xảy ra tai nạn rò rỉ phóng xạ – lịch sử cho thấy như vậy.

Đất nước Việt Nam, với diện tích 330 ngàn cây số vuông, có dân số 100 triệu người. Ngoài ra, có khoảng 4 triệu người gốc Việt Nam sống ở nước ngoài, trong đó có tại Hoa Kỳ, Âu Châu, và Úc. Số trí thức gốc Việt có nhiều và thành phần trí thức này có kiến thức chuyên môn để nhà nước Việt Nam tham khảo ý kiến mỗi khi có vấn đề quan trọng liên quan đến khoa học kỹ thuật hiện đại.

Trong đời này, việc gì cũng có hai mặt lợi và hại. Nếu chỉ nói đến mặt lợi của nhà máy điện nguyên tử mà không suy xét mặt hại của nó thì thật là thiếu sót và nguy hiểm.

Việt Nam có thể nghiên cứu dùng các phương tiện tạo ra điện mà không cần xây nhà máy điện nguyên tử vì những tai nạn phóng xạ khủng khiếp trong tương lai .

Tai họa về rò rỉ phóng xạ từ nhà máy điện nguyên tử sẽ xảy ra trong tương lai như đã từng xảy ra tại Nga, Nhật, và Mỹ.

Lúc đó người viết bài này, những người đọc bài này, cùng lãnh đạo nhà nước Việt Nam đều không còn sống trên cõi đời này. Nhưng con cháu, người dân sống trong các thế hệ kế tiếp, nhất là người dân miền Trung, sẽ phải gánh chịu tai họa rò rỉ phóng xạ khủng khiếp.

Cũng cần nói thêm rằng tai họa do nhà máy Formosa thải chất độc ra biển ở Hà Tĩnh năm 2016 làm chết cá và ô nhiễm vùng biển mấy tỉnh miền Trung thật là to lớn. Và nên biết rằng tai họa rò rỉ phóng xạ từ nhà máy điện nguyên tử ở tỉnh Ninh Thuận trong tương lai sẽ còn khủng khiếp hơn nhiều lần vì chất phóng xạ là không thể tiêu hủy được, nó tồn tại mãi mãi.

Bài viết này là một gợi ý cho những chuyên viên, trí thức gốc Việt còn lo lắng cho vận mệnh và hạnh phúc của đồng bào trong nước tiếp tục lên tiếng nói. Mong mỏi là lãnh đạo nhà nước Việt Nam nên suy xét thận trọng. Dứt khoát là không xây nhà máy điện hạt nhân khi điều kiện tài chánh chưa đủ, chuyên viên khoa học kỹ thuật còn non yếu, và điều quan trọng nhất là không để tai họa rò rỉ phóng xạ xảy ra trên mảnh đất hình chữ S thân yêu của dân tộc Tiên Rồng. [đ.d.]