Theo Nguoi-viet

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Kinh tế Việt Nam tăng trưởng tương đối khả quan nhưng đối diện với một tương lai nhiều ẩn số, đảo lộn hết mọi tính toán vào năm tới.

Ngân hàng đầu tư United Oversea Bank (UOB) ở Singapore ước tính kinh tế Việt Nam tăng trưởng khoảng 6.4% năm 2024 và khoảng 6.6% vào năm 2025, thấp hơn chỉ tiêu mà nhà cầm quyền Hà Nội đề ra, từ 6.5% đến 7.5% cho hai năm 2024 và 2025.

Chế độ Hà Nội còn đang hô hò cố gắng tăng trưởng đến 8% cho năm tới nhưng giới chuyên gia kinh tế quốc tế không nhìn thấy như vậy. Họ nhìn thấy khá nhiều lực cản để nền kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng nhanh hơn, đặc biệt từ những yếu tố bất định gây ra từ sự thay đổi chính sách đối ngoại và quyền lực chính trị tại Mỹ. Hệ quả sẽ dẫn đến những xáo trộn của thị trường thế giới mà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam phần lớn lại dựa vào xuất cảng.

Ngân hàng UOB cho rằng khi ông Trump quay lại Tòa Bạch Ốc vào Tháng Giêng 2025 tới đây, ông sẽ làm gì chưa ai biết, nhưng ông đã dọa đánh thuế quan gia tăng đến 25% cho mọi hàng nhập cảng. Riêng hàng hóa Trung Quốc có thể bị đánh thuế quan nhập cảng tới 60%. Cuộc thương chiến giữa Mỹ và Trung Quốc nếu xảy ra, Việt Nam khó tránh bị ảnh hưởng.

UOB cho rằng môt trong những quan ngại hàng đầu của Việt Nam là những rào cản thương mại có thể bị chính phủ Trump đưa ra nhằm kéo mức thâm thủng mậu dịch của Mỹ với Việt Nam $105 tỉ USD năm 2023 phải giảm xuống. Ông Trump khi làm Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ đầu tiên đã từng lên án Việt Nam là nước lợi dụng chính sách thương mại của Mỹ tệ hại nhất thế giới.

Dù kinh tế nhiều nước tăng trưởng èo uột, Tổng cục Thống kê của Việt Nam nói nền kinh tế của nước này tăng trưởng 7.4% trong quý 3 năm 2024, còn 10 tháng đầu của năm nay so với cùng thời kỳ này của năm ngoái đã thặng dư thương mại được $22.3 tỉ USD.

Trái với những mong muốn của Hà Nội và phân tích có vẻ lạc quan hơn của UOB, Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lại thận trọng hơn cho rằng kinh tế Việt Nam chỉ tăng trưởng khoảng 6% cho năm 2025. Nhiều loại hàng xuất cảng đi Mỹ của Trung Quốc bị rào cản thuế quan nên đã bị đẩy tới tiêu thụ tại khu vực ASEAN trong đó có Việt Nam.

Việt Nam có mức lạm phát 4% và tỉ lệ nợ công tương đối không cao và thặng dư thương mại khá nên còn hấp dẫn được đầu tư ngoại quốc. Nhưng những con số mới ghi nhận đầu tư ngoại quốc (FDI) cho thấy chỉ gia tăng từ 1-2% trong năm 2024 cho thấy có sự dè dặt của giới tư bản trước tình hình không dễ tính toán trước mặt.

Theo một bài phântích trên tạp chí East Asia Foum ngày 1 Tháng Mười Hai, hơn một triệu nông dân bỏ vườn ruộng từng chạy ra thành phố để làm công nhân trong các hãng xưởng. Hầu hết đều là những loại việc làm không đòi hỏi trình độ hiểu biết kỹ thuật nên lương thấp. Giá sinh hoạt đắt đỏ, đời sống khó khăn nên nhân đại dịch COVID-19, không ít người đã chạy về quê nhà và không quay lại thành phố.

Theo thống kê, trong các năm 2018-2019, việc làm tại các hãng xưởng tại các thành phố tăng tới 1.3 triệu người. Tuy nhiên tới các năm 2022 và 2023 thì số người từ quê chạy ra phố thị tìm việc chỉ còn không được 0.2 triệu người. Đó là lý do kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7.4% vào năm 2019 lại tụt xuống còn có 5% vào năm 2023.

Như ở trên đã trình bày, nền kinh tế của Việt Nam hiện đối diện với một chính sách hiện chưa thành hình của Mỹ với ông tổng thống đắc cử Donald Trump. Ông này sẽ nhắm “trị tội” những nước làm Mỹ bị thâm thủng mậu dịch rất nặng như Trung Quốc, Mexico và Việt Nam.

Nếu Việt Nam ngăn chặn tình trạng trung chuyển hàng hóa của Hoa Lục thì mức độ tăng trưởng của Việt Nam sẽ bị kéo xuống theo. Muốn tránh bị Mỹ trừng phạt, giới chuyên viên cho rằng Hà Nội phải gia tăng tỉ lệ nội địa hóa của các bộ phận rời nhập từ Hoa Lục.

Theo một bài phân tích của thông tấn Reuters ngày 6 Tháng Mười Hai, thâm thủng mậu dịch của Mỹ với Việt Nam năm nay gia tăng 20% so với năm 2023. Chỉ trong 10 tháng đầu 2024, Mỹ bị thâm thủng với Việt Nam $102 tỉ USD. Như vậy, Việt Nam là một trong những mục tiêu mà chính phủ Trump sắp tới sẽ chú trọng đặc biệt khi tìm cách đối phó bằng biện pháp thuế quan như đã đe dọa Trung Quốc, Mexico, Canada.

Gân đây, ông Trump loan báo chọn ông Peter Navarro làm cố vấn cao cấp về kinh tế. Ông vốn là một cố vấn kinh tế ông từng sử dụng ở nhiệm kỳ đầu tiên, cựu giáo sư đại học UCI ở Quận Cam California, người từng viết cuốn sách nổi tiếng “Chết dưới tay Trung Quốc”.

Theo Reuters, ông Navarro cho hay đánh thuế quan vào hàng hóa Việt Nam sẽ hiệu quả cao để giảm thâm thủng mậu dịch với nước này. Đây là điều ông viết trong tài liệu “Project 2025” được nhiều nhà làm chinh sách tại Washington coi như kim chỉ nam cho đường lối hành động của chính phủ mới của ông Trump. Hiện người ta chưa biết Hà Nội sẽ đối phó thế nào.(NTB)