Trọng Thành

Theo RFI

Theo Reuters, một giới chức Mỹ hôm qua, 12/10/2024, cho biết Nga và Trung Quốc đã ngăn chặn một số nội dung liên quan đến căng thẳng tại Biển Đông vào tuyên bố chung của Hội nghị Cấp cao Đông Á EAS, họp tại Lào.

Theo quan chức xin ẩn danh này, phần dự thảo tuyên bố liên quan đến Biển Đông đã đạt được sự đồng thuận của 10 quốc gia ASEAN, và đã được trình lên cuộc họp của Hội nghị cấp cao Đông Á, tối 10/10. Tham gia Hội nghị Đông Á, có 18 nước, bao gồm 10 nước ASEAN và các nước Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc, Ấn Độ và New Zealand.

Vị quan chức nói trên cho biết các nước ASEAN đã cân nhắc về dự thảo này, và “chắc chắn không có ngôn từ nào đi sâu vào bản chất của bất kỳ bế tắc cụ thể nào, không có ngôn ngữ nào thiên vị bất kỳ bên yêu sách nào so với bên kia”. Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và Ấn Độ ủng hộ nội dung dự thảo tuyên bố chung về Biển Đông của ASEAN.

Quan chức Hoa Kỳ cho biết các nội dung trong dự thảo tuyên bố chung về Biển Đông, không được Trung Quốc và Nga chấp thuận, đi xa hơn tuyên bố của Hội nghị EAS năm 2023 về Biển Đông, khi khẳng định Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 – UNCLOS ‘‘đặt ra khuôn khổ pháp lý cho mọi hoạt động trên biển và đại dương’’, và căng thẳng Biển Đông ‘‘đặt ra những thách thức với khu vực’’.

Ngoại trưởng Nga, Sergei Lavrov, trong cuộc họp báo ở Vientiane hôm thứ Sáu 11/10, cho biết lý do không được thông qua vì “những nỗ lực liên tục của Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand nhằm biến văn bản này thành một tuyên bố hoàn toàn mang tính chính trị”. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington đã không trả lời ngay lập tức đề nghị bình luận.

Reuters nhắc lại, Trung Quốc, tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, trong thời gian gần đây liên tục gia tăng áp lực lên các bên tranh chấp, đặc biệt là Philippines. Từ nhiều năm nay, ASEAN và Trung Quốc đàm phán về một Bộ quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) để quản lý các tranh chấp, tránh xung đột bùng phát, duy trì hòa bình.