Trúc Phương

Theo Nguoi-viet

Ukraine bại trận và bị Nga chiếm đóng hoàn toàn là bi kịch khủng khiếp nhất của Châu Âu. Vấn đề không phải là chuyện riêng của một quốc gia. Nó là chuyện của toàn lục địa. Ba ngày qua, tính đến ngày 12 Tháng Năm, 2024, quân đội Nga, được máy bay, pháo binh và máy bay không người lái hỗ trợ, đã tràn qua biên giới Đông Bắc Ukraine và chiếm ít nhất chín ngôi làng và khu định cư, cùng nhiều dặm vuông mỗi ngày, nhiều hơn hầu hết bất kỳ thời điểm nào khác trong cuộc chiến!

Ở nhiều mặt trận, quân Ukraine không còn sức cố thủ và buộc phải triệt thoái, trong khi các chỉ huy quân đội Ukraine đang đổ lỗi cho nhau về thất bại. Hàng ngàn thường dân Ukraine đang chạy trốn đến Kharkiv. Điều này sẽ còn diễn tiến thế nào? Đó chỉ là bước thụt lùi nhất thời của Ukraine? Hay là một bước ngoặt?

Giới chuyên gia quân sự cho rằng bước tiến ào ạt của quân Nga đang đặt Ukraine vào tình thế cực kỳ nguy hiểm. Suốt nhiều tháng, quân đội Ukraine luôn than thở về tình trạng thiếu đạn dược nghiêm trọng và càng trầm trọng hơn bởi những vướng mắc khi Quốc Hội Hoa Kỳ trì hoãn việc chuyển giao các loại vũ khí quan trọng. Binh lính Ukraine, về mọi mặt, đang hoàn toàn kiệt sức. Hơn hai năm cố chống lại một quốc gia có dân số gấp ba lần đã khiến Ukraine cạn kiệt và tuyệt vọng, đến mức mới đây các nhà lập pháp nước này đã bỏ phiếu ủng hộ việc tuyển mộ cả những tội phạm đang ngồi tù, điều mà trước đây Ukraine từng dè bỉu chỉ trích Nga!

Nằm cách biên giới Nga chỉ khoảng 20 dặm, Kharkiv hiện tạm an toàn nhưng nhiều người dân đang chạy trốn vì họ tin rằng quân Nga có thể ào đến bất kỳ lúc nào. Quân xâm lược Nga đang thực hiện chiến dịch quân sự tương tự vào đầu năm 2022, khi tràn qua biên giới phía Bắc, chiếm đóng các làng mạc và thị trấn nhỏ, đồng thời tiến tới đường vành đai bao quanh Kharkiv.

Trong nhiều tháng, người dân thành phố này đã hứng chịu các cuộc tấn công bằng pháo binh và tên lửa. Hàng trăm người đã thiệt mạng. Giới phân tích quân sự cho biết, một phần trong kế hoạch của Nga, với cuộc tấn công tổng thể này, là nhằm đe dọa vây hãm và sau đó chiếm Kharkov, buộc Ukraine phải chuyển quân khỏi các chiến trường khác để kéo về bảo vệ, đặc biệt từ các mặt trận ở khu vực phía Đông Donbas. Đó chính xác là những gì đang xảy ra.

Franz-Stefan Gady, nhà phân tích quân sự ở Vienna, nhận định: “Người Nga hiểu rằng, nhược điểm lớn nhất mà Ukraine đang gặp là vấn đề nhân lực. Bằng cách làm mỏng lực lượng Ukraine, người ta (Nga) sẽ tăng khả năng đột phá.”

Tướng Oleksandr Syrsky, chỉ huy quân sự hàng đầu của Ukraine, cũng thừa nhận tình hình “xấu đi đáng kể.” Tuy nhiên, một số ý kiến lạc quan vẫn tin rằng Nga tiếp tục loay hoay bế tắc.

Thibault Fouillet, phó giám đốc Viện Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Phòng, một trung tâm nghiên cứu của Pháp, nói rằng chiến dịch quân sự hiện tại của Nga “có ít tác động đến cục diện nói chung” và hiện tại, giao tranh trên chiến trường Ukraine vẫn ở mức “bế tắc về mặt chiến thuật.”

Tuy nhiên, Nga có không ít lợi thế. Nga huy động và xây dựng được nền kinh tế thời chiến, phương Tây thì không, Ukraine cũng không. Nga xây dựng một mạng lưới công sự phòng thủ dài hàng trăm dặm và sâu nhiều lớp, Ukraine thì không. Nga nhận được hơn một triệu (theo một số ước tính là ba triệu) đạn pháo và hàng nghìn máy bay không người lái từ các đồng minh, đặc biệt từ Iran và Bắc Hàn; trong khi phương Tây vẫn không thể cung cấp đủ đạn dược cho Ukraine bởi chính họ cũng đang thiếu đạn. Moscow đã nỗ lực đáng kể để tái tạo nhân sự và bổ sung lực lượng, trong khi Kyiv chưa huy động đủ.

Trong bối cảnh hiện tại, khi nhu cầu về đạn dược và nhân lực của Ukraine không được đáp ứng, nhiều đơn vị Ukraine buộc phải rút lui khỏi nhiều mặt trận, khiến chiến dịch tấn công của Nga trở nên thuận lợi. Nếu không có sự gia tăng viện trợ quân sự từ phương Tây và những thay đổi lớn trong chiến lược của Kiev, vị thế trên chiến trường của Ukraine sẽ tiếp tục xấu đi, thậm chí có thể xấu nhất – tức hoàn toàn thua cuộc.

Chiến thuật của Nga là “câu giờ” để Ukraine kiệt sức. Điều đó đang diễn ra. Kyiv đang rơi vào cuộc khủng hoảng tương tự những gì Moscow trải qua hai năm trước. Tuy nhiên, như đã nói, không như Nga, Kyiv không thể huy động ngành công nghiệp quốc phòng và nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất. Họ phải dựa vào sự hỗ trợ quân sự của phương Tây. Ukraine cũng có dân số ít hơn, điều đó có nghĩa ảnh hưởng từ thương vong của họ sẽ nặng nề hơn.

Nga đã nếm mùi thương đau từ vô số tổn thất chiến trường nhưng công nghiệp quốc phòng Nga không kiệt quệ. Phương Tây đã không theo kịp tốc độ sản xuất đạn dược của Nga. Moscow đang trên đà sản xuất hai triệu quả đạn pháo 122 mm và 152 mm vào cuối năm 2024, đồng thời mua khoảng một đến ba triệu viên đạn pháo từ Bắc Hàn và Iran.

Nếu Hoa Kỳ và Liên Minh Châu Âu đạt được mục tiêu sản xuất, họ dự định sản xuất tổng cộng khoảng 2.6 triệu viên đạn. Vấn đề là không phải tất cả thùng đạn đó sẽ đến Ukraine. Nhiều tháng qua, lực lượng phòng không Ukraine phải hạn chế sử dụng hỏa tiễn đánh chặn. Các cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga ngày càng phức tạp kể từ cuối năm 2022, và kết quả là tỷ lệ đánh chặn của Ukraine đã giảm. Đầu Tháng Giêng 2024, Ukraine cho biết hệ thống phòng không ở độ cao thấp quanh Kyiv chỉ có thể chống chọi được vài cuộc tấn công…

“Nếu Ukraine thua thì sao?” Đây là câu hỏi quen thuộc của những người muốn đồng minh phương Tây phải tăng cường gửi thêm tiền lẫn vũ khí cho Ukraine.

Trong bối cảnh hiện tại, câu hỏi này càng được nghe nhiều hơn. Tuy nhiên, sau nhiều tháng mệt mỏi trên chiến trường, hy vọng năm ngoái về một cuộc phản công của Ukraine có thể đẩy Nga trở ngược lại biên giới đang tan biến. Nỗi sợ đang ngự trị. Sự bế tắc hiện tại có thể sụp đổ theo hướng có lợi cho kẻ xâm lược. Việc Donald Trump có thể trở lại nắm quyền ở Mỹ càng khiến nhiều người âu lo. Nếu điều đó trở thành sự thật, Nga gần như chắc chắn chiến thắng, một chiến thắng kiểu “bất chiến tự nhiên thành.”

Theo nhiều nhà phân tích, và theo nhiều suy nghĩ chung, thất bại của Ukraine sẽ là một sự kiện lịch sử đáng xấu hổ nhất đối với phương Tây. Thất bại của Ukraine chẳng khác gì thất bại của Châu Âu nói riêng và thế giới dân chủ phương Tây nói chung. Thất bại của Ukraine cũng là thất bại của Đài Loan trong tương lai.

Chiến thắng của Putin cũng là chiến thắng của Tập Cận Bình. George Robertson, cựu lãnh đạo NATO, từng cảnh báo, “Nếu Ukraine thua, kẻ thù của chúng ta sẽ quyết định trật tự thế giới.”

Khoảng một tháng nữa, khoản viện trợ quân sự trị giá $61 tỷ của Mỹ sẽ giúp Ukraine có được số vũ khí mà họ mong đợi. Vấn đề lớn hơn của Kyiv bây giờ là sự chú ý của thế giới. Tất cả đang mòn mỏi.

Những tuyên bố hùng hồn từ các bộ trưởng Châu Âu; thậm chí cả các chuyến thăm của giới chức cấp cao trong chính quyền Biden, không thể làm giảm bớt tâm lý mệt mỏi nói chung. Ai cũng đang muốn cuộc chiến này mau chấm dứt; đặc biệt khi Trung Đông đang rối như tơ vò; đặc biệt khi Washington đang rơi vào vòng xoáy vận động tranh cử. Mỗi ngày, tin tức không chỉ xấu mà còn tệ hơn. Tất cả đang đuối, trừ Putin. Dĩ nhiên các chính phủ phương Tây biết họ cần làm gì. Câu hỏi lớn nhất còn lại bây giờ là “làm” bao nhiêu, và “làm” như thế nào, mới là đủ.